https://kobikov.panfilov.edu.kz/ ru Психолог жұмысының есебі - Көбіков мектебі DataLife Engine https://kobikov.panfilov.edu.kz/psiholog-bryshy/psiholog-zhmysyny-eseb/397-1-tosan-bojynsha-atarylan-zhmystar.html https://kobikov.panfilov.edu.kz/psiholog-bryshy/psiholog-zhmysyny-eseb/397-1-tosan-bojynsha-atarylan-zhmystar.html

Аутодеструктивті мінез-құлықтың алдын алу бойынша атқарылған жұмыстар

Тәрбиедегі ақаулық, жазалаудың басымдылығы, балада эмоциялық тұрақсыздықтың дамуына, эмоциялық қимыл-қозғалыс деңгейінің жоғарылауына әкелетіні жиі кездеседі. Ата-аналардың тым қаталдығы, олардың өз беделдерін басты орынға қоюы немесе балаға шектен тыс қамқорлық жасау – жасөспірімдерге кері әсерін тигізеді. Көктем, күз мезгілдеріндегі, яғни «құс қайтып, құстар келер» кезеңдеріндегі табиғат құбылысы да адам ағзасына, әсіресе психикаға салмақ салып жатады. Осы тұрғыда білім алушылардың психологиялық ахуалын бақылау, психологиялық түзету жұмысының бағдарламасы әзірленді. 
Білім алушылармен жүргізілетін жұмыс барысы

І кезең:

Диагностикалау –тест, сауалнамалар Бақылау – тәртібі мен оқу үлгерімін, әлеуметтік қатынастарын назарда ұстау

ІІ кезең:

ІІІ кезең:

Консультациялық -қажет болған жағдайда– қосымша медициналық көмек, әлеуметтік көмек, құқықтық көмек алу үшін мамандарға бағыттау

ІV кезең:

Психологиялық алдын алу және  ағарту –жеке кеңес – профилактикалық жұмыстар, психокоррекциялық тренингтер.

Психологиялық түзету-дамыту – жеке диагностикау және түзету, жеке кеңес - психокоррекциялық жұмыстар

 Білім беру ұйымының бес маманы бір-бірімен тығыз байланыста жұмыс жасайды:

Педагог-психолог	Әлеуметтік педагогтың мәліметтері	Мектеп директорының ТІЖО немесе инспекторының мәліметтері	Сынып жетекшінің талдауы	Педагог ұйымдастырушы
білім алушылардың психологиялық ахуалын қадағалау	(оқушылардың әлеуметтік  және отбасылық жағдайлары)	(Мектеп директорының ТІЖО немесе тіркеуде тұрған отбасылар мен оқушылар тізімі)	(Оқушылардың әлеуметтік желілеріндегі парақшаларын талдау: instagram, VK, facebook, tik-tok, twitter; оқуда, тәртібінде өзгерулерді бақылау)	Білім алушыларды түрлі шараларға тарту

    Аутодеструктивті мінез-құлықтың алдын алу бойынша жоспар құрылып сол жоспар негізінде төмендегідей жұмыстар атқарылды:
   Аутодеструктивті  мінез-құлықты білім алушыларды анықтау мақсатында педагогтарға семинар  тренинг өткізілді.Қыркүйек айында 5-8 сыныптардан «Өмірді сүйе білейік» 9-11 сыныптардан «Мен өмірді таңдаймын!» тақырыбында эссе жазылып,қорытындысы шығарылды.Сенім жәшігі және сенім телефондары,қызу желі жұмыстары бойынша түсінік жүргізілді.
   Құқық бұзушылық,зорлық-зомбылықтың алдын алу бойынша және жыныстық сипаттағы сауалнамалар жасырын түрде алынып қорытындысы шығарылды. «Өмірді сүйе білейік», «мен өмірді таңдаймын!» тақырыбында профилактикалық сабақтар өткізілді.
   Желтоқсан айында «Ағаш» әдістемесі  алынды,қорытынды шығарылды
Интернет сайттарында келеңсіз жағдайларға насихаттайтын топтарға кіретін оқушыларды анықтау мақсатында қазан айында сайт мониторинг жүргізілді.
Түзете-дамыту бағытында қорқыныш сезімінен арылуға және өз-өзіне деген сенімділікті арттыруға арналған ойындар мен жаттығулар, баланың отбасындағы қарым-қатынасы мен эмоционалдық күйін диагностикалау және түзету-дамыту жаттығулары «Отбасы суреті»  әдістемесі, агрессияға қарсы жаттығлар, тұлғалық ерекшеліктерді дамыту жаттығулары,
аутодеструктивті мінез-құлықтың (суицидке бейімділік) алдын алуда психокоррекциялық сабақтар:
«Пікірталас – жанжал емес»
«Ашу-ыза билегенде не істеу керек?»
«Қауіпті жағдайлар. Сыпайы бас тарту»
«Мен өзімді мақтай аламын»
«Күйзелістен қалай құтылуға болады?»
«Реніштен арылу»
«Ой, сезім, мінез-құлық»
«Қалай сұрауға болады?»
«Менің құқықтарым»
«Қиын жағдайлардан не үйненеміз?»
«Толеранттылық (төзімділік) деген не?»-тақырыптарында өтілді.Ата-аналармен, оқушыларменжәнепедагогтармен онлайн кездесулерөткізілді. Осы жұмыстар нәтижесінде, мектеп ата-аналарымен «Кәсіби бағдарлау бойынша психологиялық алдын алу және ағарту, психологиялық кеңес» тақырыбында Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университетінің «Жан шуағы» психологиялық орталық мамандары тренинг өткізді. Ата-аналар арасында тақырыпқа байланысты туындаған сұрақтарына жауап алды.  «Тұлғаның жабығу сәтіндегі өз мінез-құлқына баға беру» әдістемесінің   интерпретациясы. 
Қатысқаноқушылар саны-150

№	Сыныптар	Қатысқан оқушылар саны	%
1	7 сынып	35	25%
2	8 сынып	31	21%
3	9 сынып	41	27%
4	10 сынып	21	14%
5	11 сынып	18	12%

Жүргізілген әр психокоррекциялық сабақтар барысында топтағы әрбір баланың психологиялық ахуалын сынып жетекшісі бақылап, жабырқаңқы көңіл-күйі анықталған білім алушыны педагог-психологқа сұраныс парағы бойынша хабардар етіп отырды. Осы ақпарат негізінде педагог-психолог күйзелісте жүрген балаға жеке диагностика жүргізіп, күйзеліс деңгейін анықтап коррекциялық жұмысты жалғастырып отырды. Әр жеке кеңес хаттама арқылы құжатталады. Жоғарыда көрсетілгендей кезеңмен жұмыс жүргізілді.
Ағартушылық бағытта  «Бастауыш мектеп оқушыларының психологиялық даму ерекшеліктерінің теориялық негіздері», «Баланың мектепке баруға байланысты туындайтын қиындықтар», Адам-өміріндегі әуенді терапия (адам-өмірінде әуенді терапия туралы ақпарат беру), «Мектеп, оқушы, ата-ана: ынтымақтастық қырлары", «Бала өміріндегі жәбірлену",  «Ата-ананың мектептегі алатын орны", тақырыптары бойынша дәрістер жүргізілді.   
Консультациялық бағытта жеткіншектерге психологиялық кеңес, -жеткіншекке жадынама; -өз-өзіңді қорғаудың 8-тәсілі тақырыптары бойынша жаднамалар берілді.
Ата-аналарға психологиялық кеңес:
1.         Адам қалай өзіне сенімді бола алады.
2.         Депрессиядан қалай арылуға болады.
3.         Жоғары сынып оқушыларын ҰБТ алдында дайындау жөнінде ұстаздарға ұсынылатын кеңестер .
4.         Өзіңе сенімділік неден құралады (Луиза Хейдің кеңесі)
5.         Күйзеліс кезіндегі психологиялық көмек.
Қолайлы отбасылық атмосфера құру үшін, психологиялық кеңес:
-«Балаларды қайырымды етіп тәрбиелеу үшін?»;
-«Балаларды маскүнемдіктен қалай қорғауға болады?»;
-«Баланы есірткіден қалай қорғауға болады?»;
-«Баланы шылым шегуден қалай қорғауға болады?»;
-«Жасөспірім жастар жайында ата-аналар не білу керек?».
Ата-аналарға кеңес:
-«Баланы қалай тәрбиелеу керек?»
Ата-аналарға арналған ҰБТ-ға дайындық жөніндегі ұсыныстар беру:
-«ҰБТ қарсаңында ата-аналар балаларына қалай қолдау көрсетуі тиіс?»;
-«Ата-аналарға ҰБТ-ға дайындық жөніндегі ұсыныстар»;
-«Суицидке кімдер бейім?»;
-«Жақындап келіп қалған суицидті қалай аңғаруға болады?»;
-«Депрессия»
Осы аталған тақырыптар бойынша үнемі кеңестер беріліп отырды.
SWOT-талдау

КҮШТІ ЖАҚТАРЫ Психологиялық қызметтің жүйеленген ережесі негізінде іске асырылуы; Білім алушылар психолог қызметін пайдалануда қызығушылық танытуы; Ата-аналардың психолог қызметіне қызығушылық танытуы;	МҮМКІНДІКТЕР  Мектепте психологиялық қызметтің жүруіне бар жағдай жасалынған; Мектепте адамгершілік психологиялық ахуал жақсы жолға қойылған; Психолог көмегін қажет етушілерге барлық мүмкіндік жасалған;
ӘЛСІЗ ЖАҚТАРЫ Диагностикалау, түзете-дамыту жұмыстарын жүргізуде сабақтардан сұрап алу; Жоспарланған жұмыстың көптігі; Тұйық, өзін бағалауы төмен балаларды педагогикалық қолдаудың жетіспеуі;	ҚАУІП-ҚАТЕРЛЕР Тұйық, ұяң, жабырқаңқы балалар     қатты қысылып ішкі сырларын бөлісуден бас тартуы; Отбасында балаға жеткілікті көңіл бөлінбеу салдарынан баланың назардан тыс қалуы;

]]>

Аутодеструктивті мінез-құлықтың алдын алу бойынша атқарылған жұмыстар

Тәрбиедегі ақаулық, жазалаудың басымдылығы, балада эмоциялық тұрақсыздықтың дамуына, эмоциялық қимыл-қозғалыс деңгейінің жоғарылауына әкелетіні жиі кездеседі. Ата-аналардың тым қаталдығы, олардың өз беделдерін басты орынға қоюы немесе балаға шектен тыс қамқорлық жасау – жасөспірімдерге кері әсерін тигізеді. Көктем, күз мезгілдеріндегі, яғни «құс қайтып, құстар келер» кезеңдеріндегі табиғат құбылысы да адам ағзасына, әсіресе психикаға салмақ салып жатады. Осы тұрғыда білім алушылардың психологиялық ахуалын бақылау, психологиялық түзету жұмысының бағдарламасы әзірленді. 
Білім алушылармен жүргізілетін жұмыс барысы

І кезең:

Диагностикалау –тест, сауалнамалар Бақылау – тәртібі мен оқу үлгерімін, әлеуметтік қатынастарын назарда ұстау

ІІ кезең:

ІІІ кезең:

Консультациялық -қажет болған жағдайда– қосымша медициналық көмек, әлеуметтік көмек, құқықтық көмек алу үшін мамандарға бағыттау

ІV кезең:

Психологиялық алдын алу және  ағарту –жеке кеңес – профилактикалық жұмыстар, психокоррекциялық тренингтер.

Психологиялық түзету-дамыту – жеке диагностикау және түзету, жеке кеңес - психокоррекциялық жұмыстар

 Білім беру ұйымының бес маманы бір-бірімен тығыз байланыста жұмыс жасайды:

Педагог-психолог	Әлеуметтік педагогтың мәліметтері	Мектеп директорының ТІЖО немесе инспекторының мәліметтері	Сынып жетекшінің талдауы	Педагог ұйымдастырушы
білім алушылардың психологиялық ахуалын қадағалау	(оқушылардың әлеуметтік  және отбасылық жағдайлары)	(Мектеп директорының ТІЖО немесе тіркеуде тұрған отбасылар мен оқушылар тізімі)	(Оқушылардың әлеуметтік желілеріндегі парақшаларын талдау: instagram, VK, facebook, tik-tok, twitter; оқуда, тәртібінде өзгерулерді бақылау)	Білім алушыларды түрлі шараларға тарту

    Аутодеструктивті мінез-құлықтың алдын алу бойынша жоспар құрылып сол жоспар негізінде төмендегідей жұмыстар атқарылды:
   Аутодеструктивті  мінез-құлықты білім алушыларды анықтау мақсатында педагогтарға семинар  тренинг өткізілді.Қыркүйек айында 5-8 сыныптардан «Өмірді сүйе білейік» 9-11 сыныптардан «Мен өмірді таңдаймын!» тақырыбында эссе жазылып,қорытындысы шығарылды.Сенім жәшігі және сенім телефондары,қызу желі жұмыстары бойынша түсінік жүргізілді.
   Құқық бұзушылық,зорлық-зомбылықтың алдын алу бойынша және жыныстық сипаттағы сауалнамалар жасырын түрде алынып қорытындысы шығарылды. «Өмірді сүйе білейік», «мен өмірді таңдаймын!» тақырыбында профилактикалық сабақтар өткізілді.
   Желтоқсан айында «Ағаш» әдістемесі  алынды,қорытынды шығарылды
Интернет сайттарында келеңсіз жағдайларға насихаттайтын топтарға кіретін оқушыларды анықтау мақсатында қазан айында сайт мониторинг жүргізілді.
Түзете-дамыту бағытында қорқыныш сезімінен арылуға және өз-өзіне деген сенімділікті арттыруға арналған ойындар мен жаттығулар, баланың отбасындағы қарым-қатынасы мен эмоционалдық күйін диагностикалау және түзету-дамыту жаттығулары «Отбасы суреті»  әдістемесі, агрессияға қарсы жаттығлар, тұлғалық ерекшеліктерді дамыту жаттығулары,
аутодеструктивті мінез-құлықтың (суицидке бейімділік) алдын алуда психокоррекциялық сабақтар:
«Пікірталас – жанжал емес»
«Ашу-ыза билегенде не істеу керек?»
«Қауіпті жағдайлар. Сыпайы бас тарту»
«Мен өзімді мақтай аламын»
«Күйзелістен қалай құтылуға болады?»
«Реніштен арылу»
«Ой, сезім, мінез-құлық»
«Қалай сұрауға болады?»
«Менің құқықтарым»
«Қиын жағдайлардан не үйненеміз?»
«Толеранттылық (төзімділік) деген не?»-тақырыптарында өтілді.Ата-аналармен, оқушыларменжәнепедагогтармен онлайн кездесулерөткізілді. Осы жұмыстар нәтижесінде, мектеп ата-аналарымен «Кәсіби бағдарлау бойынша психологиялық алдын алу және ағарту, психологиялық кеңес» тақырыбында Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университетінің «Жан шуағы» психологиялық орталық мамандары тренинг өткізді. Ата-аналар арасында тақырыпқа байланысты туындаған сұрақтарына жауап алды.  «Тұлғаның жабығу сәтіндегі өз мінез-құлқына баға беру» әдістемесінің   интерпретациясы. 
Қатысқаноқушылар саны-150

№	Сыныптар	Қатысқан оқушылар саны	%
1	7 сынып	35	25%
2	8 сынып	31	21%
3	9 сынып	41	27%
4	10 сынып	21	14%
5	11 сынып	18	12%

Жүргізілген әр психокоррекциялық сабақтар барысында топтағы әрбір баланың психологиялық ахуалын сынып жетекшісі бақылап, жабырқаңқы көңіл-күйі анықталған білім алушыны педагог-психологқа сұраныс парағы бойынша хабардар етіп отырды. Осы ақпарат негізінде педагог-психолог күйзелісте жүрген балаға жеке диагностика жүргізіп, күйзеліс деңгейін анықтап коррекциялық жұмысты жалғастырып отырды. Әр жеке кеңес хаттама арқылы құжатталады. Жоғарыда көрсетілгендей кезеңмен жұмыс жүргізілді.
Ағартушылық бағытта  «Бастауыш мектеп оқушыларының психологиялық даму ерекшеліктерінің теориялық негіздері», «Баланың мектепке баруға байланысты туындайтын қиындықтар», Адам-өміріндегі әуенді терапия (адам-өмірінде әуенді терапия туралы ақпарат беру), «Мектеп, оқушы, ата-ана: ынтымақтастық қырлары", «Бала өміріндегі жәбірлену",  «Ата-ананың мектептегі алатын орны", тақырыптары бойынша дәрістер жүргізілді.   
Консультациялық бағытта жеткіншектерге психологиялық кеңес, -жеткіншекке жадынама; -өз-өзіңді қорғаудың 8-тәсілі тақырыптары бойынша жаднамалар берілді.
Ата-аналарға психологиялық кеңес:
1.         Адам қалай өзіне сенімді бола алады.
2.         Депрессиядан қалай арылуға болады.
3.         Жоғары сынып оқушыларын ҰБТ алдында дайындау жөнінде ұстаздарға ұсынылатын кеңестер .
4.         Өзіңе сенімділік неден құралады (Луиза Хейдің кеңесі)
5.         Күйзеліс кезіндегі психологиялық көмек.
Қолайлы отбасылық атмосфера құру үшін, психологиялық кеңес:
-«Балаларды қайырымды етіп тәрбиелеу үшін?»;
-«Балаларды маскүнемдіктен қалай қорғауға болады?»;
-«Баланы есірткіден қалай қорғауға болады?»;
-«Баланы шылым шегуден қалай қорғауға болады?»;
-«Жасөспірім жастар жайында ата-аналар не білу керек?».
Ата-аналарға кеңес:
-«Баланы қалай тәрбиелеу керек?»
Ата-аналарға арналған ҰБТ-ға дайындық жөніндегі ұсыныстар беру:
-«ҰБТ қарсаңында ата-аналар балаларына қалай қолдау көрсетуі тиіс?»;
-«Ата-аналарға ҰБТ-ға дайындық жөніндегі ұсыныстар»;
-«Суицидке кімдер бейім?»;
-«Жақындап келіп қалған суицидті қалай аңғаруға болады?»;
-«Депрессия»
Осы аталған тақырыптар бойынша үнемі кеңестер беріліп отырды.
SWOT-талдау

КҮШТІ ЖАҚТАРЫ Психологиялық қызметтің жүйеленген ережесі негізінде іске асырылуы; Білім алушылар психолог қызметін пайдалануда қызығушылық танытуы; Ата-аналардың психолог қызметіне қызығушылық танытуы;	МҮМКІНДІКТЕР  Мектепте психологиялық қызметтің жүруіне бар жағдай жасалынған; Мектепте адамгершілік психологиялық ахуал жақсы жолға қойылған; Психолог көмегін қажет етушілерге барлық мүмкіндік жасалған;
ӘЛСІЗ ЖАҚТАРЫ Диагностикалау, түзете-дамыту жұмыстарын жүргізуде сабақтардан сұрап алу; Жоспарланған жұмыстың көптігі; Тұйық, өзін бағалауы төмен балаларды педагогикалық қолдаудың жетіспеуі;	ҚАУІП-ҚАТЕРЛЕР Тұйық, ұяң, жабырқаңқы балалар     қатты қысылып ішкі сырларын бөлісуден бас тартуы; Отбасында балаға жеткілікті көңіл бөлінбеу салдарынан баланың назардан тыс қалуы;

]]> admin Mon, 04 Dec 2023 12:55:20 +0600 https://kobikov.panfilov.edu.kz/psiholog-bryshy/psiholog-zhmysyny-eseb/396-psiholog-zhmysyny-eseb.html https://kobikov.panfilov.edu.kz/psiholog-bryshy/psiholog-zhmysyny-eseb/396-psiholog-zhmysyny-eseb.html Тақырыбы: "Социометрия" 
Мақсаты: оқушылар арасындағы тұлғааралық қатынасты анықтау
Әдіс: Дж.Морено 
«Оқу мотивациясы»  Лусканова  әдістемесі  
Мақсаты:  оқушылардың мектепке, оқуға деген мотивациясын анықтау 
 
«МЕНІҢ СЫНЫБЫМ» ӘДІСТЕМЕСІ 
Мақсаты: Білім алушылардың бір-біріне деген қарым-қатынасын зерттеу 

р\с	сынып	«Мұғалімнен алыста» позициясында	Өзге баллармен өзін теңестіру, жұп болып тұруы	Мұғаліммен бірге:	Ойын  позициясы:
1	5	2	18	3

Мен мектепте..... сезінемін» әдістемесі 
Мақсаты:білім алушылардың мектептегі көңіл күйін,сезімін анықтау.5,6.7сыныптар
Жеке тұлғаның типологиялық ерекшеліктерін анықтау Л.Н.Собчик тесті
Кіммен жүргізілді:11 сынып білім алушыларымен
Мақсаты:Зерттелушінің жеке тұлғалық ерекшеліктерін анықтау
11 «А» сынып

Білім алушылардың аты-жөні	І.Экстраверсиялы	ІІ.Спонтанды	ІІІ.Агрессивті	IV.Ригидті	V.Интроверсиялық	VI.Сензитивті	VII.Мазасызданғыш	VIII.Лабильді:
							4	4
Айым		4	4		4
Райымбек			4		4
Дидар	5					5
Жетіген						5
Әлішер		6
Әкежан		4			4
Ақпейіл		5
Айжан		4			4

11  сынып
«Графикалық диктант» (Д.Б.Эльконин)
 Мақсаты:баланың ерікті сферасының даму деңгейін анықтау, кеңістіктегі бағдарларды ұйымдастыру саласындағы мүмкіндіктерді зерттру, ұсақ қол моторикасын зерттеу.
1   сынып    оқушыларынан   алынған   Керн-Йерасектың «Мектепке  қалыптасуын   бағдарлаушы  тестінің»   cалыстырмалы   диаграммасы
Жеке және жағдайға байланысты ( реактивті) алаңдаушылық шкаласы
( Ц.Д.Спилбергер – Ю.Л.Ханин)

№	Сыныптар	Жеке алаңдаушылық			Жағдайға байланысты алаңдаушылық
		30 баллға дейін – төменгі	31-45  – орташа	46-дан аса  - жоғары	30 баллға дейін – төменгі	31-45  – орташа	46-дан аса  - жоғары
1	11 сынып			8		1	7

«Дінге жалпы көзқарасын»  әлеуметтік сауалнамаға
 Мақсаты: оқушылардың дін туралы түсініктерін анықтау
 Нәтижесінде:

1. 154 -иә
2. 153 -иә, 1 жоқ
3. 154 -иә
4. 113 жоқ, 41 иә
5. 46 -1. 63-2. 6-3. 37-4. 2-6.
6. 1-13. 2-5. 3-6. 4-3. 5-16. 6-3. 7-122.
7. 1-49. 2-91. 3- 3.  4-4. 5-7. 
8. 1-151. 3-3
9. 2-111. 1-28. 3-15.
10. 1-40. 2-114
11. 1-145. 2-9
12. 1-37  2-117
13. 1-130. 2- 24
14. 1- 5. 2-149
15. 1- 38.  2-116
16. 1-114. Тындайды-40
17. 1- 6 ия. 2-148 жоқ.
18. Қарсы -134,бәрібір -12,білмеймін-1, жауап беруге қиналамын -2, 

қарсы емес-5

1. Ия-4,жоқ-150
2. 154 жоқ         

]]> Тақырыбы: "Социометрия" 
Мақсаты: оқушылар арасындағы тұлғааралық қатынасты анықтау
Әдіс: Дж.Морено 
«Оқу мотивациясы»  Лусканова  әдістемесі  
Мақсаты:  оқушылардың мектепке, оқуға деген мотивациясын анықтау 
 
«МЕНІҢ СЫНЫБЫМ» ӘДІСТЕМЕСІ 
Мақсаты: Білім алушылардың бір-біріне деген қарым-қатынасын зерттеу 

р\с	сынып	«Мұғалімнен алыста» позициясында	Өзге баллармен өзін теңестіру, жұп болып тұруы	Мұғаліммен бірге:	Ойын  позициясы:
1	5	2	18	3

Мен мектепте..... сезінемін» әдістемесі 
Мақсаты:білім алушылардың мектептегі көңіл күйін,сезімін анықтау.5,6.7сыныптар
Жеке тұлғаның типологиялық ерекшеліктерін анықтау Л.Н.Собчик тесті
Кіммен жүргізілді:11 сынып білім алушыларымен
Мақсаты:Зерттелушінің жеке тұлғалық ерекшеліктерін анықтау
11 «А» сынып

Білім алушылардың аты-жөні	І.Экстраверсиялы	ІІ.Спонтанды	ІІІ.Агрессивті	IV.Ригидті	V.Интроверсиялық	VI.Сензитивті	VII.Мазасызданғыш	VIII.Лабильді:
							4	4
Айым		4	4		4
Райымбек			4		4
Дидар	5					5
Жетіген						5
Әлішер		6
Әкежан		4			4
Ақпейіл		5
Айжан		4			4

11  сынып
«Графикалық диктант» (Д.Б.Эльконин)
 Мақсаты:баланың ерікті сферасының даму деңгейін анықтау, кеңістіктегі бағдарларды ұйымдастыру саласындағы мүмкіндіктерді зерттру, ұсақ қол моторикасын зерттеу.
1   сынып    оқушыларынан   алынған   Керн-Йерасектың «Мектепке  қалыптасуын   бағдарлаушы  тестінің»   cалыстырмалы   диаграммасы
Жеке және жағдайға байланысты ( реактивті) алаңдаушылық шкаласы
( Ц.Д.Спилбергер – Ю.Л.Ханин)

№	Сыныптар	Жеке алаңдаушылық			Жағдайға байланысты алаңдаушылық
		30 баллға дейін – төменгі	31-45  – орташа	46-дан аса  - жоғары	30 баллға дейін – төменгі	31-45  – орташа	46-дан аса  - жоғары
1	11 сынып			8		1	7

«Дінге жалпы көзқарасын»  әлеуметтік сауалнамаға
 Мақсаты: оқушылардың дін туралы түсініктерін анықтау
 Нәтижесінде:

1. 154 -иә
2. 153 -иә, 1 жоқ
3. 154 -иә
4. 113 жоқ, 41 иә
5. 46 -1. 63-2. 6-3. 37-4. 2-6.
6. 1-13. 2-5. 3-6. 4-3. 5-16. 6-3. 7-122.
7. 1-49. 2-91. 3- 3.  4-4. 5-7. 
8. 1-151. 3-3
9. 2-111. 1-28. 3-15.
10. 1-40. 2-114
11. 1-145. 2-9
12. 1-37  2-117
13. 1-130. 2- 24
14. 1- 5. 2-149
15. 1- 38.  2-116
16. 1-114. Тындайды-40
17. 1- 6 ия. 2-148 жоқ.
18. Қарсы -134,бәрібір -12,білмеймін-1, жауап беруге қиналамын -2, 

қарсы емес-5

1. Ия-4,жоқ-150
2. 154 жоқ         

]]> admin Sat, 02 Dec 2023 12:53:02 +0600 https://kobikov.panfilov.edu.kz/psiholog-bryshy/psiholog-zhmysyny-eseb/395-psihologijaly-yzmett-brnsh-toan-bojynsha-zhasaan-zhmystaryna-taldau.html https://kobikov.panfilov.edu.kz/psiholog-bryshy/psiholog-zhmysyny-eseb/395-psihologijaly-yzmett-brnsh-toan-bojynsha-zhasaan-zhmystaryna-taldau.html ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІҢ БІРІНШІ ТОҚАН БОЙЫНША ЖАСАҒАН ЖҰМЫСТАРЫНА ТАЛДАУ
Мақсаты:Білім беру ұйымдарында білім алушылардың табысты оқуы,дамуы, әлеуметенуі және кәсіби білім беру траекториясын саналы таңдауын қалыптастыру үшін психологиялық-педагогикалық және әлеуметтік жағдайлар жасауға бағытталған психологиялық- педагогикалық қолдауды жүйелі ұйымдастыру.
Міндеттері: 
1. Білім алушылардың  психологиялық денсаулығын сақтау,қолайлы әлеуметтік-психологиялық  жағдай жасау 
 2. Білім алушылардың репродуктивті денсаулығын және қауіпсіз мінез-құлқын қорғау                                                                                                                                                                                                                       3. Білім алушылардың тұлғалы және зияткерлік дамуына ықпал ету,өзін-өзі тәрбиелеу және өзін-өзі  дамыту қабілетерін қалыптастыру;
 4. Баланың жас ерекшелігіне байланысты, әрбір даму сатысында тұлғалық, интеллектуалдық және кәсіби дамуын қамтамасыз ету.
5.Әрбір білім алушыға оның тұлғасын психологиялық-педагогикалық зерделеу негізінде жеке тәсілді қамтамасыз ету.
 6. Интеллектуалдық және тұлғалық дамудағы ауытқушылықтардың алдын алу және түзету.
 7. Психология ғылымының кейінгі жетістіктерімен таныс болып, өз іс-әрекетінде тек ғылыми негізделген әдістерді қолдануы керек.
 8.  Психологтың этикалық кодексін білуі керек және жұмыс барысында негізге алуы керек.
 9. Әртүрлі деңгейдегі мектеп ұжымындағы тұлғааралық  қатынастарға өз бақылауында ұстап, талдап, қажетті кезде түзету керек (мұғалім-әкімшілік, мұғалім-мұғалім, мұғалім-білім алушы, білім алушы-білім алушы).
 10. Диагностикалық жұмыстың негізінде алынған мәліметтерді ешкімге жарияламауы керек.
 

ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТ

Білім беру жүйесін сүйемелдеу

Білім алушылар, ата-ана, педагогтар сұранысы бойынша жұмыстар

Педагогтар мен  ата-аналардың өзара қызметі

Білім алушылармен жұмыс

Білім алушылар, ата-ана, педагогтарға жеке кеңес жүргізу

Психологиялық диагностикалау  (бақылау, сауалнама, тестілеу)

Психологиялық ағарту, алдын алу шаралары

Психологиялық түзету

Жеке

Топтық

Оқу жылдары	2023-2024
Білім алушы саны	303
Ата-ана саны	182
Педагогтар саны	37

Психологиялық сүйемелдеу білім алушылар, ата-ана, педагогтар сұранысы бойынша жұмыс бағдарламасы аясында төмендегідей жұмыстар атқарылды.
Диагностикалық бағыт оқытудың бүкіл кезеңі ішінде білім алушылар мен тәрбиеленушілердің жеке және топтық қызметін, психологиялық-педагогикалық зерделеуін, олардың жеке ерекшеліктері мен бейімділіктерін, оқыту және тәрбиелеу процесінде, өзін-өзі кәсіптік тұрғыдан айқындауда әлеуетті мүмкіндіктерін айқындауды, сондай-ақ оқытудағы, дамудағы, әлеуметтік бейімделудегі бұзушылықтардың себептері мен тетіктерін анықтап зерттейді.
Білім беру саласында педагогиканың негізі психологияда десек қателеспейміз, себебі бүгінгі таңда балалардың психологиялық денсаулығы өзекті мәселе. Осыған байланысты балалардың онтогенездік дамуының барлық кезеңдерінде балалармен жүргізілетін психологиялық жұмысты тәжірибе деңгейінде қарастырып, жан-жақты зерттелуі тиіс.
Білім беру саласындағы психологиялық қызметтің әр білім алушы тұлғасының психикалық ерекшелігін ескере отырып жүргізілетін жұмыс түрлері әр түрлі. Яғни білім алушыларды психологиялық мәселелерін анықтау үшін жас ерекшеліктеріне байланысты әдістемелер алынады, анықталған мәселелерді шешуде түзетуде психологиялық коррекциялық жұмыстардың түрлері қолданылады.
 Филипстің мектептегі мазасыздықты анықтауға арналға сауалнамасы.                                                                                                          Мақсаты: Кіші және орта жастағы балаларды болатын   мазасыздықтың  түрін және   деңгейін анықтау.                                                                        Қатысқан оқушылар:5-10 сыныптар                                                                                  Нұсқау: : Балалар қазір сіздерге мектепте өздеріңді қалай сезінетіндеріңізді анықтауға арналған бірнеше сұрақтан тұратын сауалнама ұсынылады. Сұраққа дұрыс және шынайы жауап беруге тырысыңыз, бұл жерде дұрыс немесе бұрыс жақсы немесе жаман жауаптар жоқ. Жауап парағының жоғарғы жағына өз аты-жөніңізді және класыңызды жазыңыз. Егер сұраққа келіссеңіз «+», егер келіспесеңіз «-» белгісін қойыңыз.
 
                   Диагностикалық зерттеу: 
Филлипстің мектептегі мазасыздық  сауалнамасы

№	Мазасыздық көрсеткіш	Оқушылар тізімі			Көрсеткіш
		Жоғары	Орта	Төмен
5 «А»	Мектептегі жалпы мазасыздық	0	0	18	жоғары	орта	төмен
	Табысқа жету қажетілігін фрустрациясы	0	0	18	0%	0%	100%
	Өзін өзі көрсетуден қорқу	1	7	10	0%	44,4%	55,5%
	Білімді тексеру жағдайларынан қорқу	3	3	12	0%	33,3%	66,6%
	Басқалардың үмітін ақтамаудан қорқу	0	0	18	0%	0%	100%
	Стресске физиологиялық төзімділігі төмен	0	0	18	0%	0%	100%
	Мұғалімдермен қарым қатнастағы мәселелермен қорқыныштар	0	0	18	0%	0%	100%
	Мұғалімдермен қарым — қатынастағы проблемалар мен қорқыныш	0	0	18	0%	0%	100%

Тақырыбы: "Социометрия"]]> ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІҢ БІРІНШІ ТОҚАН БОЙЫНША ЖАСАҒАН ЖҰМЫСТАРЫНА ТАЛДАУ
Мақсаты:Білім беру ұйымдарында білім алушылардың табысты оқуы,дамуы, әлеуметенуі және кәсіби білім беру траекториясын саналы таңдауын қалыптастыру үшін психологиялық-педагогикалық және әлеуметтік жағдайлар жасауға бағытталған психологиялық- педагогикалық қолдауды жүйелі ұйымдастыру.
Міндеттері: 
1. Білім алушылардың  психологиялық денсаулығын сақтау,қолайлы әлеуметтік-психологиялық  жағдай жасау 
 2. Білім алушылардың репродуктивті денсаулығын және қауіпсіз мінез-құлқын қорғау                                                                                                                                                                                                                       3. Білім алушылардың тұлғалы және зияткерлік дамуына ықпал ету,өзін-өзі тәрбиелеу және өзін-өзі  дамыту қабілетерін қалыптастыру;
 4. Баланың жас ерекшелігіне байланысты, әрбір даму сатысында тұлғалық, интеллектуалдық және кәсіби дамуын қамтамасыз ету.
5.Әрбір білім алушыға оның тұлғасын психологиялық-педагогикалық зерделеу негізінде жеке тәсілді қамтамасыз ету.
 6. Интеллектуалдық және тұлғалық дамудағы ауытқушылықтардың алдын алу және түзету.
 7. Психология ғылымының кейінгі жетістіктерімен таныс болып, өз іс-әрекетінде тек ғылыми негізделген әдістерді қолдануы керек.
 8.  Психологтың этикалық кодексін білуі керек және жұмыс барысында негізге алуы керек.
 9. Әртүрлі деңгейдегі мектеп ұжымындағы тұлғааралық  қатынастарға өз бақылауында ұстап, талдап, қажетті кезде түзету керек (мұғалім-әкімшілік, мұғалім-мұғалім, мұғалім-білім алушы, білім алушы-білім алушы).
 10. Диагностикалық жұмыстың негізінде алынған мәліметтерді ешкімге жарияламауы керек.
 

ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТ

Білім беру жүйесін сүйемелдеу

Білім алушылар, ата-ана, педагогтар сұранысы бойынша жұмыстар

Педагогтар мен  ата-аналардың өзара қызметі

Білім алушылармен жұмыс

Білім алушылар, ата-ана, педагогтарға жеке кеңес жүргізу

Психологиялық диагностикалау  (бақылау, сауалнама, тестілеу)

Психологиялық ағарту, алдын алу шаралары

Психологиялық түзету

Жеке

Топтық

Оқу жылдары	2023-2024
Білім алушы саны	303
Ата-ана саны	182
Педагогтар саны	37

Психологиялық сүйемелдеу білім алушылар, ата-ана, педагогтар сұранысы бойынша жұмыс бағдарламасы аясында төмендегідей жұмыстар атқарылды.
Диагностикалық бағыт оқытудың бүкіл кезеңі ішінде білім алушылар мен тәрбиеленушілердің жеке және топтық қызметін, психологиялық-педагогикалық зерделеуін, олардың жеке ерекшеліктері мен бейімділіктерін, оқыту және тәрбиелеу процесінде, өзін-өзі кәсіптік тұрғыдан айқындауда әлеуетті мүмкіндіктерін айқындауды, сондай-ақ оқытудағы, дамудағы, әлеуметтік бейімделудегі бұзушылықтардың себептері мен тетіктерін анықтап зерттейді.
Білім беру саласында педагогиканың негізі психологияда десек қателеспейміз, себебі бүгінгі таңда балалардың психологиялық денсаулығы өзекті мәселе. Осыған байланысты балалардың онтогенездік дамуының барлық кезеңдерінде балалармен жүргізілетін психологиялық жұмысты тәжірибе деңгейінде қарастырып, жан-жақты зерттелуі тиіс.
Білім беру саласындағы психологиялық қызметтің әр білім алушы тұлғасының психикалық ерекшелігін ескере отырып жүргізілетін жұмыс түрлері әр түрлі. Яғни білім алушыларды психологиялық мәселелерін анықтау үшін жас ерекшеліктеріне байланысты әдістемелер алынады, анықталған мәселелерді шешуде түзетуде психологиялық коррекциялық жұмыстардың түрлері қолданылады.
 Филипстің мектептегі мазасыздықты анықтауға арналға сауалнамасы.                                                                                                          Мақсаты: Кіші және орта жастағы балаларды болатын   мазасыздықтың  түрін және   деңгейін анықтау.                                                                        Қатысқан оқушылар:5-10 сыныптар                                                                                  Нұсқау: : Балалар қазір сіздерге мектепте өздеріңді қалай сезінетіндеріңізді анықтауға арналған бірнеше сұрақтан тұратын сауалнама ұсынылады. Сұраққа дұрыс және шынайы жауап беруге тырысыңыз, бұл жерде дұрыс немесе бұрыс жақсы немесе жаман жауаптар жоқ. Жауап парағының жоғарғы жағына өз аты-жөніңізді және класыңызды жазыңыз. Егер сұраққа келіссеңіз «+», егер келіспесеңіз «-» белгісін қойыңыз.
 
                   Диагностикалық зерттеу: 
Филлипстің мектептегі мазасыздық  сауалнамасы

№	Мазасыздық көрсеткіш	Оқушылар тізімі			Көрсеткіш
		Жоғары	Орта	Төмен
5 «А»	Мектептегі жалпы мазасыздық	0	0	18	жоғары	орта	төмен
	Табысқа жету қажетілігін фрустрациясы	0	0	18	0%	0%	100%
	Өзін өзі көрсетуден қорқу	1	7	10	0%	44,4%	55,5%
	Білімді тексеру жағдайларынан қорқу	3	3	12	0%	33,3%	66,6%
	Басқалардың үмітін ақтамаудан қорқу	0	0	18	0%	0%	100%
	Стресске физиологиялық төзімділігі төмен	0	0	18	0%	0%	100%
	Мұғалімдермен қарым қатнастағы мәселелермен қорқыныштар	0	0	18	0%	0%	100%
	Мұғалімдермен қарым — қатынастағы проблемалар мен қорқыныш	0	0	18	0%	0%	100%

Тақырыбы: "Социометрия"]]> admin Mon, 30 Oct 2023 12:50:14 +0600 https://kobikov.panfilov.edu.kz/psiholog-bryshy/psiholog-zhmysyny-eseb/320-kmelet-zhasa-tolmaandar-arasynday-autodestruktivt-mnez-lytaryny-aldyn-alu-zhnndeg-2022-2023-zhyldara-arnalan-zhmys-zhospary-bojynsha-ataran-zhmystaryny-anytamasy.html https://kobikov.panfilov.edu.kz/psiholog-bryshy/psiholog-zhmysyny-eseb/320-kmelet-zhasa-tolmaandar-arasynday-autodestruktivt-mnez-lytaryny-aldyn-alu-zhnndeg-2022-2023-zhyldara-arnalan-zhmys-zhospary-bojynsha-ataran-zhmystaryny-anytamasy.html «Х.Көбіков  атындағы орта мектеп мектепке дейінгі шағын орталығымен» КММ
Кәмелет жасқа толмағандар арасындағы аутодеструктивті мінез-құлықтарының алдын алу жөніндегі 
2022-2023 жылдарға арналған жұмыс жоспары бойынша атқарған жұмыстарының
АНЫҚТАМАСЫ
  І.Әдістемелік қамтамасыз ету және сүйемелдеу 
    1. Қыркүйек айында кәмелетке толмағандар  арасындағы   орын алған келеңсіз жағдайларды (суицид, зорлық-зомбылық, бала құқықтарының сақталмауы, жыныстық тиіспеушілік т.б.) дау жан - жалдарды шешуші жедел топ (медиация) құрылып, мүшелері бекітілді.
 Мақсаты: қандай да бір келеңсіз жағдай орын алған жағдайда әділ шешім қабылдау әрекетін іске асыру.
Жедел топ құрамы төмендегі тізім бойынша бекітілді.
ДТІЖО-Л.Уразбекова
Педагог-психолог- С.Ахметова
Мектеп медициналық қызметкері –А.Қожа
Әлеуметтік педагог-М.Нургамитова
Сынып жетекші.
    Директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасары, әлеуметтік педагог және педагог- психологтар ерекше қадағалауды қажет ететін тәртібі қиын алаңдатарлық білім алушыларды және өмірлік қиын жағдайға тап болған, тұл жетім, жартылай жетім, толық емес отбасы, сәтсіз  жанұяда, өгей әке-шешенің қолында тәрбиеленіп жатқан білім алушыларды есепке алып жеке түзету-дамыту бағдарламасын құрып,  жұмыстар жүргізді.
    2.   Кәмелетке толмағандар арасындағы  келеңсіз жағдайларды суицид, зорлық-зомбылық, бала құқықтарының әрекет, жыныстық тиіспеушіліктің алдын алу мақсатында 6-11 сынып білім алушылары  арасында «Мен өмірді сүйемін», «Жыныстық сипаттағы зорлық-зомбылық»  жасырын сауалнамалары  алынып қорытындылары шығарылды.
 Сауалнама қорытындысы бойынша суицидке бейімі бар оқушы анықталған жоқ.
 Жедел топ мүшелері бірлесе отырып, қамқоршылық отбасындағы 3 бала,   өгей  әкемен 12 бала, өгей шешемен 2 баланы,  толық емес  отбасының 3 баланы тәуекел тобына алдық.  Тәуекел тобындағы оқушылардың ата-аналарымен әңгімелесу барысында  балаларға физикалық зорлық-зомбылық көрсетпеу, дөрекі сөздермен ұрыспау,отбасында татулық, ынтымақтастық қарым-қатыныстың маңыздылығы жайында айтылады.
3. Білім  беру ұйымдарында кәмелетке толмағандарға зорлық-зомбылық пен қатыгездікпен қарау фактілерін анықтау тиімділікті арттыру, уақтылы ден қою және қажетті көмек көрсету мақсатында іс –қимыл алгоритімі әзірленді.
 ІІ. Кәмелетке толмағандардың  аутодеструктивті  мінез-құлқының  алдын  алу  жөніндегі  іс-шаралар
 4. Жасөспірімдер арасындағы  психикалық денсаулықтың, репредуктивті, ментальді денсаулықтың бұзылуының алдын алу бойынша ата-аналарға  шағын дәрістер түсіндірілді. Ақпарат барысында мектеп директоры үнемі адам өлтіру, қан-төгіс орын алатын, атыс-шабыстарға толы адамды қатыгездік пен аяусыздыққа жетелейтін ойындар мен бейнежазбаларды балаларға көрсетпеу керектігін айтты. Баллардың  телефоннан, компьютерден қарайтын ойындарын үнемі бақылауға алып, шектеу жасаудың маңыздылығына тоқталды.
  12-қыркүйек күні мектеп инспекторы-Т.Таджиковтың «Кәмелетке толмағандар арасында құқықбұзушылқтың алдын алу» тақырыбында                   7-11 сынып оқушылармен жиналыс өткізілді.10-20 қараша аралығында     «Бала құқығы-адам құқығы»тақырыбында   онкүндік өткізілді.   
 
5.Сенің дінге көзқарасың қандай?    6-11 сыныптардан сауалнама алынып,қорытындысы шығарылды
АНЫҚТАМА
Жүргізілген жұмыстың атауы: «Сенің дінге көзқарасың қандай?»
Мақсаты:Баланың дінге деген көзқарасын және дін туралы түсінігін анықтау
Қатысқандар:6-11 сынып
6-11 сынып білім алушыларынан 12 сұрақтан тұратын сауалнама алынды, сауалнамаға жалпы 124  білім алушы  қатысты
 
 
 
 
5.Ол дін қандай негізгі ерекшеліктерімен айқындалады?
  Балалардың басым жауаптары Жаман әрекеттерден аулақ болуға,Ол харам мен халалды көрсетеді,Жаман әрекеттерден аулақ болуға,Адамды тұра жолға бастайды,Ислам діні,Үлкенді құрметтеуге,Тазалық, Рухани байлықты көрсетеді, Құдайдан басқа ештеңеге табынбауға, білмеймін
6.Әлем бойынша рұқсат етілген негізгі үш дінді ата?
  140 жауап Ислам,християн,будда 10жауап-білмеймін
 
8.Қандай діни іріктеуші секталарды білесің?
Басым жауаптар Бахавис,Экстримис секта, Террорлық,Салафия,Кришна тану қоғамы,Дінді теріс жолда түсіну
 
 
 
12.Дұрыс діни бағыттан адаспау үшін не істеу керек деп ойлайсың?
Білім алушылардың басым көпшілігі төмендегідей. Өзіме мықты болу керек,ешкімге алданбау керек,иманды күйшейту керек. 
Бөтен сенімсіз адамдардың уағызын тыңдамау керек қосылмау керек.
Ата-ананың ақылымен жүру керек деп ойлаймын. 
Бөгде дінде жүрген адамдардың сөзіне ермеу керек.дұрыс тәрбие алу керек. 
Ескі жолға түспеу керек.
Ислам дінді ұстану керек деп ойлаймын.
Діни бағыттан адаспау үшін мұсылман екендерді ұмытпау. 
Мектеп немесе ата-аналардан яғни отбасынан діни сауаттылық бойынша дұрыс бағыт-бағдар алуымыз керек деп ойлаймын.
Қорытынды: Сауалнама қорытындысы бойынша оқушылардың  ойын, түсінігін зерттейтін  12  сұрақтан   қамтылды.Қатысқан оқушылардың   дінге деген  көзқарасы түзу, ислам дінінің   негізгі дін  екенін   жақсы біледі, әлем бойынша     танымал діндерді  таниды және  іріктеуші   секталардан бойын  аулақ ұстайтындарын жазған.
   Суицидтік мінез-құлқы бар «Тәуекел топтағы» балаларды анықтау үшін жалпы білім беретін мектептердің 5-10 сыныптарының оқушылары                  «Сіздің суицидке бейімділігіңіз» З.Королеваның тесті, «Суицидттің алдын алу» Суицидтік бағыттылықты анықтау СБА сауалнамалары алынды, сауалнама қорытындысы шығарылды. Нәтижесінде аутодеструктивті  мінез-құлқы бар оқушы анықталмады.  
«Суицидтік бағыттылықты анықтау СБА әдістемесі(тұлғалық сұрақнама)
  
Мақсаты: Бұл әдістеме 13-18 жасар жасөспірімдердің суицидтік қауіпті ұстанымдарын анықтаудағы бағдарланған әдістеме ретінде құрылған.  Әдістеме депресиялық, невротикалық жағдайды және қарым-қатынас деңгейін анықтауға арналған.     
 Жалпы шкала саны – 4, негіздеме саны -74
Нұсқау: Сіздердің қазір жауап бергендеріңізді бұрын сізді жақсы білетін адам жауап бергендей көз алдарыңа елестетіңдерші.  Айтылғандардың біреуі сізге жақын болса, ал кейбіреуі келмейді, яғни сіз бұл ұстаныммен келіспейсіз. Сіз келіскен ұстанымға «+» белгісін, ал егер келіспесеңіз «-» белгісін қойыңыз.  Егер сіз жауап бере алмасаңыз немесе жауап бергіңіз келмесе онда номерді дөңгелетіп қойыңыз. Барлық сұрақтарды дұрыс тыңдап, мұқият болыңдар, әдістемені орындауға аз уақыт берілген.  Дөңгелекті қоймай жақын жауап беруге тырысыңыз.  Көп ойланып талқылауға тырыспаңыз.  Адамның ойына алғашқы келген жауап нақты деп саналады. Ұқыпты да мұқият болыңыздар!
І шкала «Ш» - шыншылдық шкаласы.                                                    Нәтиженің шынайылығын бағалайды.  8-10 балл шыншылдықтың жоғары деңгейі; 4-7 балл – орташа деңгей; 0-3 балл шыншылдықтың төмен деңгейі, бұл әлеуметтік қолдауға бағдарланған, жауапты шынай деп бағалауға болмайды.                                                                                                                               ІІ шкала «Д» - депрессивтілік шкаласы.                                              Депрессивті жағдайға бейімділігін анықтайды.  17 – 21 балл жоғары, бұл белгілердің эмоционалдық көңіл-күйіне, жүріс-тұрысына, өз-өзіне және қоршаған ортаға қарым – қатынасында болуын сипаттайды.                                          8-16 балл орташа деңгей, 1 – 7 балл төмен деңгей.                                               ІІІ шкала «Н» - невротизация шкаласы.                                                     Невротизм деңгейін анықтайды.  17 – 21 балл жоғары баға эмоционалдық тұрақсыздық, қобалжу негізінде көрінетін невротикалық синдромға тән келуі мүмкін.                                                                                                                            ІV шкала «Қ» - қарым-қатынас шкаласы.                                                     Қарым-қатынас деңгейін анықтайды. 17-21 қарым-қатынастың жоғары деңгейі.  8-16 балл – орташа деңгей, 1-7 балл төмен деңгей. Қарым қатынастың төмен деңгейі депрессивтілік пен невротизацияның жоғары көрсеткішімен сәйкес келуі зерттелушінің суицидтік қауіпті ұстанымының белгілері, яғни, «өлімге пассивті келісім беру» болып табылады.           Көрсеткіштік кесте

Деңгейлері	«Ш»		«Д»		«Н»		«Қ»
Жоғары деңгей	2	38%	-		Бар	-	1	9%
Орташа деңгей	6	62%	1	44%	Жоқ	100%	7	81%
Төмен деңгей	-		7	56%

ҚорытындыОқушыларға 74 сұрақтан тұратын суицидтік бағыттылықты анықтауға (СБА) арналған сауалнама берілді. Олар әр бір сұраққа «келісемін» және «келіспеймін» деп жауап беруге тиіс болатын. Сауалнаманың нәтижесі әр бір оқушының жауабына сай 4 критерий бойынша шығарылады.
      Көрсеткіштік кестеге және диаграммаға қарасақ, шынайылық шкаласы бойынша сыныптың 38%-ы жоғары деңгейді, 62%-ы орташа деңгейді көрсетіп отыр.  Төмен деңгей жоқ. Бұл өте көңілге қонымды жағдай. Мәселен, оқушыларымыз толық ашылды демесек те, олардың басым бөлігі шынайы жауап беруге ұмытылғандары. Депрессивтілік жағдайыдың орташа деңгейін  сыныптардың  44% және төмен деңгейін 56%-ы көрсетіп отыр. Невротикалық жағдай ешбір оқушыда жоқ. Ал қарым-қатынасқа тез түсе алатын оқушылар  сыныптың 9%-ын құрайды, сыныптың 81%, яғни қалған басым бөлігі  қарым-қатынасқа орташа деңгейде түсе алады. Сыныпта қарым-қатынасқа аса тез түсе алмайтын, яғни төмен деңгейді көрсетіп отырған  оқушылар жоқ. Депрессивтілік шкаласы бойынша орта деңгейді көрсетіп отырған оқушылармен сынып жетекші және психолог тарапынан, жекелеген  жұмыстар жүргізілуі керек.Жүргізілген жұмыстың атауы: З.Королева « Сенің суицидке бейімділігің»Мақсаты:Баланың суицидке бейімділік деңгейін анықтауҚатысқандар:9-11 сыныпҚазіргі таңдағы  ең бір маңызды жұмыстардың бірі оқушының өмірге деген құштарлығын арттыру, суицидтің алдын алу мәселесі,осыған орай 9-11 сыныптар арасында З.Королева  « Сенің  суицидке бейімділігің» әдістемесі алынып, нәтижесінде оқушылар арасынан суицидке бейімді оқушы анықталмады.   
6. «Балалар қауіпсіздігінің алдын алу,ата-ананың бала өміріне жауапкершілігі» , «Отбасындағы физикалық, экономикалық, моральдық және сексуалды  зорлық-зомбылық және қатыгездік» ,«Қазіргі таңдағы жасөспірім тәрбиесі және бала құқықтары» жалпы ата-аналар жиналысы өткізілді және ата-аналарға «Балаларды бірге сақтайық!»тақырыбында жаднама  таратылды. Әр сәрсенбі күні «Менің мектептегі бір күнім» ата-аналарға арналған ашық есік күні ұйымдастырылды.
 
7. Кәмелетке толмағандар арасындағы  келеңсіз жағдайларды суицид, зорлық-зомбылық, бала құқықтарының әрекет, жыныстық тиіспеушіліктің алдын алу мақсатында мектеп  психологы С.Ахметова      білім алушылардан Балаларға қатысты сексуалдық зорлық-зомбылық – ересектер  немесе жасөспірімдер өзінің жыныстық сипаттағы қажеттілігін қанағаттандыру үшін баланы пайдаланатын зорлықтың түрі екендігін  және бұл - өзінің жыныстық сипаттағы  қажеттілігін қанағаттандыру үшін баланы сексуалдық әрекеттерге мәжбүрлеу, жалаңаштану, порнографиялық бейнефильмдер (роликтер) көрсету арқылы ойын жүзеге асыратын әрекеттер екендігін түсіндіре отырып  сауалнама алды, 6-11 сынып білім алушылары   арасында «Жыныстық сипаттағы зорлық-зомбылық»   жасырын сауалнамалары  алынды.   Қорытынды: Сауалнама нәтижесі бойынша  жыныстық сипаттағы және тұрмыстық сипаттағы зорлық-зомбылық көрген білім алушы анықталмады
 
9.  Информатика пәнінің мұғалімдері,сынып жетекшілер,педагог-психологтар, директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасарлары бірлесе отырып балалардың психикасына кері әсерін  тигізетін сайттарға  мониторинг жүргізіп,қорытынды анықтамасын аудандық білім бөліміне әр айда жолданады.
10. Құқық қорғау  органдары,  медицина қызметкерлері, психологтар, құқық пәнінің мұғалім  тарапынан  бала қауіпсіздігінің алдын-алу мақсатында   тоқсанына бір рет дөңгелек үстел, кездесулер өтіп отырады.
 
 
11.   Балалар мен ата-аналарға психологиялық кеңес беру үшін «қызу желі» қызметі ұйымдастырылған, ата-аналар кез келген уақытта хабарласа алады, педагог-психологтардан, мектеп әкімшілігінен кеңес ала алады. «Қызу желі» қызметіне көбінесе жалғыз басты аналар хабарласып, баласының тәртібі мен басқа оқушылары мен қарым-қатынасы жайында диалог жүргізіп отырады.
«Қызыу желі» байланыс номерлері
Мектеп директоры                       Абдилдаева  Б
ДТІЖО                                          Уразбекова  Л
Мектеп психологы                       Ахметова    С
Әлеуметтік –педагог                   Нұрхамитова М
«Қызыл желі» байланыс  нөмеріне кез-келген  уақытта хабарласа алады.
ІІІ.Ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын үйлестіру
12.  Оқу жыл басында ата-аналарға,білім алушыларға қолданыстағы                    «сенім телефоны»  және «сенім жәшігі»туралы түсінік жұмыстары жүргізілді. Мектебімізде «сенім телефоны», «сенім жәшіші» тұрақты жұмыс жасайды. Аптаның әр жұма күні   «сенім жәшәгі» ашылып  хат түскен түспегені туралы мәлімет алып отырамыз.
 
13.Жасөспірімдер арасындағы Буллинг, Кибербуллинг психикалық денсаулықтың, репредуктивті,ментальді денсаулықтың бұзылуының алдын алу мақсатында бейнероликтер көрсетіліп, тоқсан сайын түсінік жұмыстары жүргізелді.
   Білім алушылардың, тәуекел топтағы балалардың  қиын жағдайға түсіп қалмауы үшін үнемі  психологиялық  қолдау көрсетіледі.
«Қауіпсіз интернет», білім алушылардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру жайында, балалардың өмір  қауіпсіздігі туралы ата-аналарға түсінік жұмыстары жүргізілді. 
  
 
13.Бұқаралық ақпарат құралдарына, әлеуметтік желілірде  баланың , оның  денсаулығына   зиян келтіретін  ақпараттың , насихат пен  үгіттің  теріс ықпалынан қорғау мәселелері жөнінде  мақалаларды жариялау.
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid028FBgZGBFoQLjMbZ9UCKY89nT4Dg7gqjmoodjBvuJAxywWfAGP6T9mvF8BpKmMUbtl&id=100033768738885&sfnsn=mo&mibextid=RUbZ1f
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid0YyLH1vFpaj4vU4AD28AN753v4FJYR6EZy7PNk1BjhWUTMX7GA4bByG1j7QLXDqBAl&id=100033768738885&sfnsn=mo&mibextid=RUbZ1f 
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid0Sm3o9KPKtcS4NLuU4ko3L1vcmiKMjLAdgsuzjqzouXFabGWB17Fi1t9rBvCySBvbl&id=100033768738885&sfnsn=mo&mibextid=RUbZ1f 
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid0yJscLAZmvEwmDULNVd5o5j18Q4oNCFTgWcf6zf33jaAB4dKwv21hTLghN8JqnPpMl&id=100033768738885&sfnsn=mo&mibextid=RUbZ1f 
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid0L85nkuwmPHmKZRAfcwZ2v4oQ6v3gwXFG1Ttz3eEsti9B1KfMUenwXujQi3VFWbYcl&id=100033768738885&sfnsn=mo&mibextid=RUbZ1f 
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid0xpxJvgZdeyVrktynoqNhkjuknStfFdtcsZVT7y7w8XsJ14m8x22UMqvYs8oNJPzTl&id=100033768738885&mibextid=Nif5oz 
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid0xiqbVLJFfgStZypTsefAgYrNjN7VnYvyihMRc3SqpDrPS7u4y855n6z2xjWv7AZnl&id=100033768738885&mibextid=Nif5oz 
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid021a5DfyDGHkaNEfiyfLDk5wczGPTk4SRuGqgWTGXruGMM3MrWVwA8WPAFm48VdkuQl&id=100033768738885&mibextid=Nif5oz 
     ДТІЖО                                       Л.Уразбекова
    Педагог-психолог                     С.Ахметова
     Әлеуметтік – педагог               М.Нұрхамитова ]]> «Х.Көбіков  атындағы орта мектеп мектепке дейінгі шағын орталығымен» КММ
Кәмелет жасқа толмағандар арасындағы аутодеструктивті мінез-құлықтарының алдын алу жөніндегі 
2022-2023 жылдарға арналған жұмыс жоспары бойынша атқарған жұмыстарының
АНЫҚТАМАСЫ
  І.Әдістемелік қамтамасыз ету және сүйемелдеу 
    1. Қыркүйек айында кәмелетке толмағандар  арасындағы   орын алған келеңсіз жағдайларды (суицид, зорлық-зомбылық, бала құқықтарының сақталмауы, жыныстық тиіспеушілік т.б.) дау жан - жалдарды шешуші жедел топ (медиация) құрылып, мүшелері бекітілді.
 Мақсаты: қандай да бір келеңсіз жағдай орын алған жағдайда әділ шешім қабылдау әрекетін іске асыру.
Жедел топ құрамы төмендегі тізім бойынша бекітілді.
ДТІЖО-Л.Уразбекова
Педагог-психолог- С.Ахметова
Мектеп медициналық қызметкері –А.Қожа
Әлеуметтік педагог-М.Нургамитова
Сынып жетекші.
    Директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасары, әлеуметтік педагог және педагог- психологтар ерекше қадағалауды қажет ететін тәртібі қиын алаңдатарлық білім алушыларды және өмірлік қиын жағдайға тап болған, тұл жетім, жартылай жетім, толық емес отбасы, сәтсіз  жанұяда, өгей әке-шешенің қолында тәрбиеленіп жатқан білім алушыларды есепке алып жеке түзету-дамыту бағдарламасын құрып,  жұмыстар жүргізді.
    2.   Кәмелетке толмағандар арасындағы  келеңсіз жағдайларды суицид, зорлық-зомбылық, бала құқықтарының әрекет, жыныстық тиіспеушіліктің алдын алу мақсатында 6-11 сынып білім алушылары  арасында «Мен өмірді сүйемін», «Жыныстық сипаттағы зорлық-зомбылық»  жасырын сауалнамалары  алынып қорытындылары шығарылды.
 Сауалнама қорытындысы бойынша суицидке бейімі бар оқушы анықталған жоқ.
 Жедел топ мүшелері бірлесе отырып, қамқоршылық отбасындағы 3 бала,   өгей  әкемен 12 бала, өгей шешемен 2 баланы,  толық емес  отбасының 3 баланы тәуекел тобына алдық.  Тәуекел тобындағы оқушылардың ата-аналарымен әңгімелесу барысында  балаларға физикалық зорлық-зомбылық көрсетпеу, дөрекі сөздермен ұрыспау,отбасында татулық, ынтымақтастық қарым-қатыныстың маңыздылығы жайында айтылады.
3. Білім  беру ұйымдарында кәмелетке толмағандарға зорлық-зомбылық пен қатыгездікпен қарау фактілерін анықтау тиімділікті арттыру, уақтылы ден қою және қажетті көмек көрсету мақсатында іс –қимыл алгоритімі әзірленді.
 ІІ. Кәмелетке толмағандардың  аутодеструктивті  мінез-құлқының  алдын  алу  жөніндегі  іс-шаралар
 4. Жасөспірімдер арасындағы  психикалық денсаулықтың, репредуктивті, ментальді денсаулықтың бұзылуының алдын алу бойынша ата-аналарға  шағын дәрістер түсіндірілді. Ақпарат барысында мектеп директоры үнемі адам өлтіру, қан-төгіс орын алатын, атыс-шабыстарға толы адамды қатыгездік пен аяусыздыққа жетелейтін ойындар мен бейнежазбаларды балаларға көрсетпеу керектігін айтты. Баллардың  телефоннан, компьютерден қарайтын ойындарын үнемі бақылауға алып, шектеу жасаудың маңыздылығына тоқталды.
  12-қыркүйек күні мектеп инспекторы-Т.Таджиковтың «Кәмелетке толмағандар арасында құқықбұзушылқтың алдын алу» тақырыбында                   7-11 сынып оқушылармен жиналыс өткізілді.10-20 қараша аралығында     «Бала құқығы-адам құқығы»тақырыбында   онкүндік өткізілді.   
 
5.Сенің дінге көзқарасың қандай?    6-11 сыныптардан сауалнама алынып,қорытындысы шығарылды
АНЫҚТАМА
Жүргізілген жұмыстың атауы: «Сенің дінге көзқарасың қандай?»
Мақсаты:Баланың дінге деген көзқарасын және дін туралы түсінігін анықтау
Қатысқандар:6-11 сынып
6-11 сынып білім алушыларынан 12 сұрақтан тұратын сауалнама алынды, сауалнамаға жалпы 124  білім алушы  қатысты
 
 
 
 
5.Ол дін қандай негізгі ерекшеліктерімен айқындалады?
  Балалардың басым жауаптары Жаман әрекеттерден аулақ болуға,Ол харам мен халалды көрсетеді,Жаман әрекеттерден аулақ болуға,Адамды тұра жолға бастайды,Ислам діні,Үлкенді құрметтеуге,Тазалық, Рухани байлықты көрсетеді, Құдайдан басқа ештеңеге табынбауға, білмеймін
6.Әлем бойынша рұқсат етілген негізгі үш дінді ата?
  140 жауап Ислам,християн,будда 10жауап-білмеймін
 
8.Қандай діни іріктеуші секталарды білесің?
Басым жауаптар Бахавис,Экстримис секта, Террорлық,Салафия,Кришна тану қоғамы,Дінді теріс жолда түсіну
 
 
 
12.Дұрыс діни бағыттан адаспау үшін не істеу керек деп ойлайсың?
Білім алушылардың басым көпшілігі төмендегідей. Өзіме мықты болу керек,ешкімге алданбау керек,иманды күйшейту керек. 
Бөтен сенімсіз адамдардың уағызын тыңдамау керек қосылмау керек.
Ата-ананың ақылымен жүру керек деп ойлаймын. 
Бөгде дінде жүрген адамдардың сөзіне ермеу керек.дұрыс тәрбие алу керек. 
Ескі жолға түспеу керек.
Ислам дінді ұстану керек деп ойлаймын.
Діни бағыттан адаспау үшін мұсылман екендерді ұмытпау. 
Мектеп немесе ата-аналардан яғни отбасынан діни сауаттылық бойынша дұрыс бағыт-бағдар алуымыз керек деп ойлаймын.
Қорытынды: Сауалнама қорытындысы бойынша оқушылардың  ойын, түсінігін зерттейтін  12  сұрақтан   қамтылды.Қатысқан оқушылардың   дінге деген  көзқарасы түзу, ислам дінінің   негізгі дін  екенін   жақсы біледі, әлем бойынша     танымал діндерді  таниды және  іріктеуші   секталардан бойын  аулақ ұстайтындарын жазған.
   Суицидтік мінез-құлқы бар «Тәуекел топтағы» балаларды анықтау үшін жалпы білім беретін мектептердің 5-10 сыныптарының оқушылары                  «Сіздің суицидке бейімділігіңіз» З.Королеваның тесті, «Суицидттің алдын алу» Суицидтік бағыттылықты анықтау СБА сауалнамалары алынды, сауалнама қорытындысы шығарылды. Нәтижесінде аутодеструктивті  мінез-құлқы бар оқушы анықталмады.  
«Суицидтік бағыттылықты анықтау СБА әдістемесі(тұлғалық сұрақнама)
  
Мақсаты: Бұл әдістеме 13-18 жасар жасөспірімдердің суицидтік қауіпті ұстанымдарын анықтаудағы бағдарланған әдістеме ретінде құрылған.  Әдістеме депресиялық, невротикалық жағдайды және қарым-қатынас деңгейін анықтауға арналған.     
 Жалпы шкала саны – 4, негіздеме саны -74
Нұсқау: Сіздердің қазір жауап бергендеріңізді бұрын сізді жақсы білетін адам жауап бергендей көз алдарыңа елестетіңдерші.  Айтылғандардың біреуі сізге жақын болса, ал кейбіреуі келмейді, яғни сіз бұл ұстаныммен келіспейсіз. Сіз келіскен ұстанымға «+» белгісін, ал егер келіспесеңіз «-» белгісін қойыңыз.  Егер сіз жауап бере алмасаңыз немесе жауап бергіңіз келмесе онда номерді дөңгелетіп қойыңыз. Барлық сұрақтарды дұрыс тыңдап, мұқият болыңдар, әдістемені орындауға аз уақыт берілген.  Дөңгелекті қоймай жақын жауап беруге тырысыңыз.  Көп ойланып талқылауға тырыспаңыз.  Адамның ойына алғашқы келген жауап нақты деп саналады. Ұқыпты да мұқият болыңыздар!
І шкала «Ш» - шыншылдық шкаласы.                                                    Нәтиженің шынайылығын бағалайды.  8-10 балл шыншылдықтың жоғары деңгейі; 4-7 балл – орташа деңгей; 0-3 балл шыншылдықтың төмен деңгейі, бұл әлеуметтік қолдауға бағдарланған, жауапты шынай деп бағалауға болмайды.                                                                                                                               ІІ шкала «Д» - депрессивтілік шкаласы.                                              Депрессивті жағдайға бейімділігін анықтайды.  17 – 21 балл жоғары, бұл белгілердің эмоционалдық көңіл-күйіне, жүріс-тұрысына, өз-өзіне және қоршаған ортаға қарым – қатынасында болуын сипаттайды.                                          8-16 балл орташа деңгей, 1 – 7 балл төмен деңгей.                                               ІІІ шкала «Н» - невротизация шкаласы.                                                     Невротизм деңгейін анықтайды.  17 – 21 балл жоғары баға эмоционалдық тұрақсыздық, қобалжу негізінде көрінетін невротикалық синдромға тән келуі мүмкін.                                                                                                                            ІV шкала «Қ» - қарым-қатынас шкаласы.                                                     Қарым-қатынас деңгейін анықтайды. 17-21 қарым-қатынастың жоғары деңгейі.  8-16 балл – орташа деңгей, 1-7 балл төмен деңгей. Қарым қатынастың төмен деңгейі депрессивтілік пен невротизацияның жоғары көрсеткішімен сәйкес келуі зерттелушінің суицидтік қауіпті ұстанымының белгілері, яғни, «өлімге пассивті келісім беру» болып табылады.           Көрсеткіштік кесте

Деңгейлері	«Ш»		«Д»		«Н»		«Қ»
Жоғары деңгей	2	38%	-		Бар	-	1	9%
Орташа деңгей	6	62%	1	44%	Жоқ	100%	7	81%
Төмен деңгей	-		7	56%

ҚорытындыОқушыларға 74 сұрақтан тұратын суицидтік бағыттылықты анықтауға (СБА) арналған сауалнама берілді. Олар әр бір сұраққа «келісемін» және «келіспеймін» деп жауап беруге тиіс болатын. Сауалнаманың нәтижесі әр бір оқушының жауабына сай 4 критерий бойынша шығарылады.
      Көрсеткіштік кестеге және диаграммаға қарасақ, шынайылық шкаласы бойынша сыныптың 38%-ы жоғары деңгейді, 62%-ы орташа деңгейді көрсетіп отыр.  Төмен деңгей жоқ. Бұл өте көңілге қонымды жағдай. Мәселен, оқушыларымыз толық ашылды демесек те, олардың басым бөлігі шынайы жауап беруге ұмытылғандары. Депрессивтілік жағдайыдың орташа деңгейін  сыныптардың  44% және төмен деңгейін 56%-ы көрсетіп отыр. Невротикалық жағдай ешбір оқушыда жоқ. Ал қарым-қатынасқа тез түсе алатын оқушылар  сыныптың 9%-ын құрайды, сыныптың 81%, яғни қалған басым бөлігі  қарым-қатынасқа орташа деңгейде түсе алады. Сыныпта қарым-қатынасқа аса тез түсе алмайтын, яғни төмен деңгейді көрсетіп отырған  оқушылар жоқ. Депрессивтілік шкаласы бойынша орта деңгейді көрсетіп отырған оқушылармен сынып жетекші және психолог тарапынан, жекелеген  жұмыстар жүргізілуі керек.Жүргізілген жұмыстың атауы: З.Королева « Сенің суицидке бейімділігің»Мақсаты:Баланың суицидке бейімділік деңгейін анықтауҚатысқандар:9-11 сыныпҚазіргі таңдағы  ең бір маңызды жұмыстардың бірі оқушының өмірге деген құштарлығын арттыру, суицидтің алдын алу мәселесі,осыған орай 9-11 сыныптар арасында З.Королева  « Сенің  суицидке бейімділігің» әдістемесі алынып, нәтижесінде оқушылар арасынан суицидке бейімді оқушы анықталмады.   
6. «Балалар қауіпсіздігінің алдын алу,ата-ананың бала өміріне жауапкершілігі» , «Отбасындағы физикалық, экономикалық, моральдық және сексуалды  зорлық-зомбылық және қатыгездік» ,«Қазіргі таңдағы жасөспірім тәрбиесі және бала құқықтары» жалпы ата-аналар жиналысы өткізілді және ата-аналарға «Балаларды бірге сақтайық!»тақырыбында жаднама  таратылды. Әр сәрсенбі күні «Менің мектептегі бір күнім» ата-аналарға арналған ашық есік күні ұйымдастырылды.
 
7. Кәмелетке толмағандар арасындағы  келеңсіз жағдайларды суицид, зорлық-зомбылық, бала құқықтарының әрекет, жыныстық тиіспеушіліктің алдын алу мақсатында мектеп  психологы С.Ахметова      білім алушылардан Балаларға қатысты сексуалдық зорлық-зомбылық – ересектер  немесе жасөспірімдер өзінің жыныстық сипаттағы қажеттілігін қанағаттандыру үшін баланы пайдаланатын зорлықтың түрі екендігін  және бұл - өзінің жыныстық сипаттағы  қажеттілігін қанағаттандыру үшін баланы сексуалдық әрекеттерге мәжбүрлеу, жалаңаштану, порнографиялық бейнефильмдер (роликтер) көрсету арқылы ойын жүзеге асыратын әрекеттер екендігін түсіндіре отырып  сауалнама алды, 6-11 сынып білім алушылары   арасында «Жыныстық сипаттағы зорлық-зомбылық»   жасырын сауалнамалары  алынды.   Қорытынды: Сауалнама нәтижесі бойынша  жыныстық сипаттағы және тұрмыстық сипаттағы зорлық-зомбылық көрген білім алушы анықталмады
 
9.  Информатика пәнінің мұғалімдері,сынып жетекшілер,педагог-психологтар, директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасарлары бірлесе отырып балалардың психикасына кері әсерін  тигізетін сайттарға  мониторинг жүргізіп,қорытынды анықтамасын аудандық білім бөліміне әр айда жолданады.
10. Құқық қорғау  органдары,  медицина қызметкерлері, психологтар, құқық пәнінің мұғалім  тарапынан  бала қауіпсіздігінің алдын-алу мақсатында   тоқсанына бір рет дөңгелек үстел, кездесулер өтіп отырады.
 
 
11.   Балалар мен ата-аналарға психологиялық кеңес беру үшін «қызу желі» қызметі ұйымдастырылған, ата-аналар кез келген уақытта хабарласа алады, педагог-психологтардан, мектеп әкімшілігінен кеңес ала алады. «Қызу желі» қызметіне көбінесе жалғыз басты аналар хабарласып, баласының тәртібі мен басқа оқушылары мен қарым-қатынасы жайында диалог жүргізіп отырады.
«Қызыу желі» байланыс номерлері
Мектеп директоры                       Абдилдаева  Б
ДТІЖО                                          Уразбекова  Л
Мектеп психологы                       Ахметова    С
Әлеуметтік –педагог                   Нұрхамитова М
«Қызыл желі» байланыс  нөмеріне кез-келген  уақытта хабарласа алады.
ІІІ.Ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын үйлестіру
12.  Оқу жыл басында ата-аналарға,білім алушыларға қолданыстағы                    «сенім телефоны»  және «сенім жәшігі»туралы түсінік жұмыстары жүргізілді. Мектебімізде «сенім телефоны», «сенім жәшіші» тұрақты жұмыс жасайды. Аптаның әр жұма күні   «сенім жәшәгі» ашылып  хат түскен түспегені туралы мәлімет алып отырамыз.
 
13.Жасөспірімдер арасындағы Буллинг, Кибербуллинг психикалық денсаулықтың, репредуктивті,ментальді денсаулықтың бұзылуының алдын алу мақсатында бейнероликтер көрсетіліп, тоқсан сайын түсінік жұмыстары жүргізелді.
   Білім алушылардың, тәуекел топтағы балалардың  қиын жағдайға түсіп қалмауы үшін үнемі  психологиялық  қолдау көрсетіледі.
«Қауіпсіз интернет», білім алушылардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру жайында, балалардың өмір  қауіпсіздігі туралы ата-аналарға түсінік жұмыстары жүргізілді. 
  
 
13.Бұқаралық ақпарат құралдарына, әлеуметтік желілірде  баланың , оның  денсаулығына   зиян келтіретін  ақпараттың , насихат пен  үгіттің  теріс ықпалынан қорғау мәселелері жөнінде  мақалаларды жариялау.
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid028FBgZGBFoQLjMbZ9UCKY89nT4Dg7gqjmoodjBvuJAxywWfAGP6T9mvF8BpKmMUbtl&id=100033768738885&sfnsn=mo&mibextid=RUbZ1f
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid0YyLH1vFpaj4vU4AD28AN753v4FJYR6EZy7PNk1BjhWUTMX7GA4bByG1j7QLXDqBAl&id=100033768738885&sfnsn=mo&mibextid=RUbZ1f 
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid0Sm3o9KPKtcS4NLuU4ko3L1vcmiKMjLAdgsuzjqzouXFabGWB17Fi1t9rBvCySBvbl&id=100033768738885&sfnsn=mo&mibextid=RUbZ1f 
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid0yJscLAZmvEwmDULNVd5o5j18Q4oNCFTgWcf6zf33jaAB4dKwv21hTLghN8JqnPpMl&id=100033768738885&sfnsn=mo&mibextid=RUbZ1f 
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid0L85nkuwmPHmKZRAfcwZ2v4oQ6v3gwXFG1Ttz3eEsti9B1KfMUenwXujQi3VFWbYcl&id=100033768738885&sfnsn=mo&mibextid=RUbZ1f 
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid0xpxJvgZdeyVrktynoqNhkjuknStfFdtcsZVT7y7w8XsJ14m8x22UMqvYs8oNJPzTl&id=100033768738885&mibextid=Nif5oz 
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid0xiqbVLJFfgStZypTsefAgYrNjN7VnYvyihMRc3SqpDrPS7u4y855n6z2xjWv7AZnl&id=100033768738885&mibextid=Nif5oz 
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid021a5DfyDGHkaNEfiyfLDk5wczGPTk4SRuGqgWTGXruGMM3MrWVwA8WPAFm48VdkuQl&id=100033768738885&mibextid=Nif5oz 
     ДТІЖО                                       Л.Уразбекова
    Педагог-психолог                     С.Ахметова
     Әлеуметтік – педагог               М.Нұрхамитова ]]> admin Fri, 30 Jun 2023 19:26:24 +0600 https://kobikov.panfilov.edu.kz/psiholog-bryshy/psiholog-zhmysyny-eseb/321-2022-2023-ou-zhyly-bojynsha-mektepteg-psihologijaly-yzmett-zhyldy-bojynsha-zhmystaryna-taldau-eseb.html https://kobikov.panfilov.edu.kz/psiholog-bryshy/psiholog-zhmysyny-eseb/321-2022-2023-ou-zhyly-bojynsha-mektepteg-psihologijaly-yzmett-zhyldy-bojynsha-zhmystaryna-taldau-eseb.html «Х.Көбіков атындағы орта мектеп мектепке дейінгі шағын орталығымен» коммуналдық мемлекеттік мекемесі

 
 
2022-2023 оқу жылы бойынша  мектептегі психологиялық қызметтің 
жылдық бойынша  жұмыстарына   талдау есебі
                                      Педагог-психолог   С.Ахметова   
2022-2023 оқу жылының  мектептегі психологиялық қызметінің 
жылдық бойынша  жұмыстарына   талдау
Мақсаты: Білім беру ұйымдарында білім алушылардың  психологиялық денсаулығын сақтау,қолайлы әлеуметтік-психологиялық   жағдай жасау және білім беру үдерісіне қатысушыларға психологиялық қолдау көрсету; 
Міндеттері:
1.2021-2022 оқу жылында кездескен келеңсіздіктердіктерді  негізге ала отырып сынып жетекшімен жеке жұмыс жоспарын құрып тікелей жұмыс жүргізу,ерте жыныстық қарым-қатынастың алдын- алу жұмыстарын 5 сыныптан бастап жоспарға енгізу, кез-келген қауіптің алдын-алу2. Білім алушылардың репродуктивті денсаулығын және қауіпсіз мінез-құлқын қорғау                                                                                                                                                                                                                       3. Білім алушылардың тұлғалы және зияткерлік дамуына ықпал ету,өзін-өзі тәрбиелеу және өзін-өзі   дамыту қабілетерін қалыптастыру;
 4. Баланың жас ерекшелігіне байланысты, әрбір даму сатысында тұлғалық, интеллектуалдық және кәсіби дамуын қамтамасыз ету.
5.Әрбір білім алушыға оның тұлғасын психологиялық-педагогикалық зерделеу негізінде жеке тәсілді қамтамасыз ету.
 6. Интеллектуалдық және тұлғалық дамудағы ауытқушылықтардың алдын алу және түзету.
 7. Психология ғылымының кейінгі жетістіктерімен таныс болып, өз іс-әрекетінде тек ғылыми негізделген әдістерді қолдануы керек.
 8.  Психологтың этикалық кодексін білуі керек және жұмыс барысында негізге алуы керек.
 9. Әртүрлі деңгейдегі мектеп ұжымындағы тұлғааралық  қатынастарға өз бақылауында ұстап, талдап, қажетті кезде түзету керек (мұғалім-әкімшілік, мұғалім-мұғалім, мұғалім-білім алушы, білім алушы-білім алушы).
 10. Диагностикалық жұмыстың негізінде алынған мәліметтерді ешкімге жарияламауы керек.     
Психодиагностика. 
Оқыту мен тәрбиелеудегі себептерді, проблемаларды анықтау мақсатында тұлғаның қасиеттерін психологиялық- педагогикалық зерттеу
Психопрофилактика. 
Қоғамдық қауіпті құбылыстар мен аурулардың алдын алу шараларын жоспарлау, білім алушылардың әлеуметтік- психологиялық жат қылықтарының алдын-алу.
Психологиялық кеңес беру. 
Білім беру мен оқытуды дамытуға өтініш білдірген ересектер мен балаларға көмек көрсету
Психологиялық түзету.
Жеке тұлғаны қалыптастыру үдерісінде қиындықтар, проблемалар, белсенді әсер етушілермен жұмыс
Психологиялық ағарту. 
Психологиялық мәдениетті көтеру, психологиялық қызметке сұранысты   қалыптастыру және проблемалар туралы ақпарат беру
Әдістемелік ұйымдастырушылық   жұмыс.
Жоспарды  құру   барысында  мына  тізімдегі   нормативтік  құжаттар  ескерілді:
ҚР Конституциясы
ҚР бала құқығы   туралы заңы
ҚР «Білім  туралы» заңы
ҚР білімінің   даму  концепциясы
ҚР «Неке  және  отбасы» заңы
Психологтың әдеп кодексі
Психологтың лауазымдық нұсқаулығы
ҚР Білім  және  ғылым   министрінің  2011ж. «20» желтоқсан №528 бұйрығы  (Орта білім беру ұйымдарында психологиялық қызметтің         жұмыс істеу қағидасын бекіту туралы)
Алматы облысы әкімдігінің 2005жылғы 6 ақпандағы №61 Қаулысы (Орта білім беру ұйымдарында психологиялық қызметтің жұмыс істеу қағидасын бекіту туралы)
ҚР БҒДМБ 2020-2025 ж.ж. «…білім беру ұйымдарының психологиялыққызметі мен мектептердегі татуласу қызметтерікүшейту»
Алтысарин атындағы  Ұлттық білім академиясының 2022-2023 оқу жылындағы ерекшеліктер туралы әдістемелік нұсқау хаты.
Мектеп   оқушыларын  психологиялық қолдау  бойынша өткізілген  жұмыстар
Психоиагностика бағыты бойынша мектепалды даярлық және 1 сынып оқушыларының мектепке психологиялық дайындығын анықтау мақсатында «Керн-Йерасик» тестісі , қабылдау,  ойлауын, мектепке деген мотивациясы, қорқыныш деңгейін анықтау тестері алынып, нәтижесі шығарылып қорытынды жасалынды. 
       Бастауыш сыныптан орта буынға өткен оқушылардың орта буынға бейімделуін анықтауға байланысты 5 сынып оқушыларының    орта буынға ауысуы, бейімделуі, мектептегі алаңдаушылық деңгейін анықтау  (Филлипс) , «Социометрия» , «Түймедақ», 9 сынып оқушыларының кәсіби бағыттылығын анықтау, 11 сынып оқушыларынан ҰБТ алдындағы қобалжу, қорқыныш деңгейін анықтау, «Басымдық профилі», 2-8 сыныптарынан өзін өзі бағалауын анықтау әдістемелері алынды. Осы   диагностикалық жұмыстардың барлығы жоспар бойынша  өткізілді, нәтижесі өңделіп, қолдау жұмыстары жүргізілді.
         Қобалжу,  депрессия, агрессия, суицидальды мінез –құлықты анықтау мақсатында 5-11 сынып оқушыларынан CБА Суицидттік бағыттылықты анықтау тесті, 5-7сыныптармен «Сіздің суицидтке бейімділігіңіз» З.Королева тесті, 6-8 сыныптармен «Суицидттік қауіп картасы» Л.Б.Шнейдер модификациясы , 5 сынып Филлипс, 8-11 сыныптарынан Бек шкаласы, 6-11 сынып оқушыларынан Басса –Дарки эмоциялық тестісі, 6-11 сыныптарынан Зунг,9-11 сыныптардан Темперамент типін анықтау тесті,  5-11 сыныптарынан «Ағаш»  әдістемелері оқушылардан алынды.
Психологиялық түзету бағыты бойынша 1-ші сыныпта білім алушының мектепке бейімделу деңгейін арттыруға бағытталған түзету-дамыту бағдарламасы, «Кинезиологиялық   жаттығулар»
 2-4 сынып оқушыларымен, 5-ші сыныпта білім алушының мектепке бейімделу деңгейін арттыруға бағытталған түзету-дамыту бағдарламасы,«Жұлдызым менің жоғары», «Сан мамандыық түрі бар,таңдап талғап бірін ал», «Менің өмірім», «10 мен», «Құпиялар», «Менің мақсатым» , «Мақсатқа жету» 9-11 сынып оқушыларымен ,үйден оқыту балалармен түзету дамыту сабақтары ,4-9 сынып оқушыларымен түзету дамыту сабақтары, «Біз буллингке қарсымыз» тренинг элементтері (7-11),   «Қақтығыс және  одан шығу жолдары»  7-8 сынып оқушыларымен , «Демалу, босаңсу, ширығу тренингтерінің элементтерін   қайталау» , 11 сынып оқушыларын ҰБТ, қорытынды емтихан алдында қолдау бағдарламасы,  9-11 сынып  оқушыларымен, мектепішілік есепте тұрған және тәуекел тобының балаларыменде түзету-дамыту бағдарламалары құрылып , түзету жұмыстары жүргізілді. 
Психопрофилактика және ағарту бағыты бойынша «ҰБТ дегеніміз не және оның мен үшін маңыздылығы», «Жүйке жүйесіне түсетін күштен психологиялық арылу жолдары» 11 сыныптары  , «Көңіл-күйіңді көтеріп, қуана біл»  7-11  сынып оқушыларымен, Қыз балаларға арналған ағартушылық жұмыстары, Медиасауаттылық   бойынша жұмыстар,  «Буллинг және кибербуллингтен қалай қорғанамыз?» 5-11 сынып , «Сыныптағы буллинг пен кибербуллингті болдырмау мен алдын алу» (Мұғалімдермен), «Әлімжеттік буллинг» видеоролик, «Буллингтен өзіңді қалай қорғауға болады?» 5-11 сынып оқушыларымен, «Жасөспірім суицидінің алдын-алу» ата-аналармен 9-10-11 сынып ата-аналырымен, «Суицидтік әрекеттердің алдын алу» 6-7-8   сынып ата-аналарымен , «Зорлық – зомбылықсыз балалық  шақ» 5-11 сынып ата-аналарымен, «Құқықбұзушылықтың алдын алу- басты міндет»5-11  сынып ата-аналарымен өткізілді. 
    Психологиялық кеңес беру бағыты бойынша  ата-аналарға, оқушыларға, мұғалімдерге топтық, жеке кеңестертер өздігінен, шақыртумен оқу жылы бойы берілді. Сонымен қатар  тақырыптық кеңестер берілді , жаднамалар таратылды.   
  Оқушылардың өзіндік кәсіптік таңдауына психологиялық түрде қалыптасуға баулу, мамандық таңдауға жәрдемдесу. Жасөспірімдерге өзіндік кәсіптік таңдауға көмек көрсетті, жеке тұлғаның ерекшеліктерін ұзақ уақыт бақылау арқылы оқушының қай бағытқа бейім екендігі, мақсатты бағыттылыққа жетекшілік ету. Көбіне оқушының бойындағы қандай кәсіпке бейімділігі бар екендігін анықтау ғана емес оқушы бойындағы жекелік сапанының дамуы, өзін тәрбиелеуі мен оқушының практикаға психологиялық түрде дайындығын анықтау.
 Қиын жағдайға түсіп қалсаң, үрейге немесе күйзеліске түспе, жағдайыңа өзің анық талдау жасауға тырыс деп оқушыларға түрлі тиімді психологиялық кеңестер берілді.
 
 
1-сынып оқушыларымен жүргізілген жұмыстар
   «Мектепке бейімделу»   – психологияда бұл термин баланың ойлауы мен іс әрекеті оның мектеп ортасына үйлесімді «сәйкестенуіне» мүмкіндік беретіндей өзгеруі деп түсіндіріледі, яғни: Мектепке оқуға бару бала өміріңде көп өзгерістер әкеледі. Баланы мектеп өміріне енгізу, толыққанды оқу әрекетін қалыптастыру. Бұрын баланың негізгі әрекеті ойын болса, енді оқу әрекеті болып табылады. 
 Бейімделу бұл жаңа жағдайға дағдылану, ыңғайлану. Бейімделуге ең көп уақыт: екі тоқсан беріледі. Әдетте оларға бір тоқсан да жетеді, бір жарым ай. Олар неге бейімделулері қажет. Оқуға, мектепке баруға қажет екенін, педагогтың қатал талаптары мен үй тапсырмасын орындауға бағынуы, ұғынуы қажет. 1 сынып оқушыларының  мектепке бейімделуін анықтау, психологиялық қолдау мақсатында оқу жылының басында жұмыс жоспары, түзету дамыту жоспары құрылды.
   Мақсаты: 1-сынып  оқушыларының  мектепте оқуға дайындығын және ұсақ моторикасының  қалыптасқанын  анықтау.
Жалпы оқушы саны:19   Қатысқаны:19

№	Оқушының аты-жөні	«Ер адам суреті»	«Әріптерді көшіріп жазу»	«Бір топ нүктелерді көшіріп салу»	Жалпы балл
1	Азимхан Зейнеп	1	2	1	4
2	Алибек  Нурай	2	2	3	7
3	Даменов Бекарыс	1	3	2	6
4	Қасымхан  Нұртас	1	3	1	4
5	Қуан Ералы	1	2	1	4
6	Мырзағали Айсана	1	1	1	3
7	Мырзат Айша	1	1	1	3
8	Нұрлыбек Асылжан	2	2	2	6
9	Сұлтанкерей  Раяна	1	2	3	6
10	Тойлыбай Ернұр	1	2	3	6
11	Тұрсынбай  Алихан	1	2	1	4
12	Өмірхан Нұрсұлтан	2	2	1	5
13	Ратушный Фарух	3	4	2	9
14	Райманап  Арунай	2	3	1	6
15	Тұрсын Сезім	2	3	3	8
16	Ботабай  Алихан	2	1	1	4
17	Тұрсынбай Раяна	1	1	2	4
18	Тұрлығазы Қарақат	1	1	1	3
19	Сламжан Арман	1	2	2	5
	Өте төмен	-
	Төмен	2
	Орта	6
	Жоғары	11
2-5 балл- психомоторлықдаму деңгейі дамыған,мектепке дайын 6-7 балл- орта деңгей, «ашылып келе жатқан»; 8-9 балл-орта деңгейден төмен,әліде біраз дайындықты қажет етеді; 10 балдан жоғары психомоторлық жағынан дамымағандеңгейі төмен.

Қорытынды:баланың майда нәзік қимыл әрекеттерінің қалыптасқанын және үйлесімділігін анықталды.
Ұсыныс:  Фарух, Сезіммен  сынып жетекші, психологг көбірек назарға алынып жұмыс жасалынуы керек.
1-сынып оқушыларымен  жүргізілген диагностикалық жұмыстың  анықтамасы
Мерзімі: 08.09.2022 жыл
Сыныбы: 1 «Ә»
Сынып жетекшісі: С.Дәуен 
Әдістеме: Йирасек-Керн тесті
Мақсаты: баланың майда нәзік қимыл әрекетінің қалыптасқанын және үйлесімділігін анықтау.
Жалпы оқушы саны:19 Қатысқаны:  19 

№	Оқушының аты-жөні	«Ер адам суреті»	«Әріптерді көшіріп жазу»	«Бір топ нүктелерді көшіріп салу»	Жалпы балл
1	Абдросулов Нұрсұлтан	1	3	4	8
2	Анаят Марлен	2	4	3	9
3	Асхат Мереке	1	2	2	5
4	Атанбек Айару	2	2	2	6
5	Даулетхан Ақмырза	2	2	1	5
6	Дулат Бексұлтан	1	3	2	6
7	Қайрат  Төреәли	1	1	3	5
8	Есберген Айару	1	2	1	4
9	Мырзақасым Қаршыға	2	2	2	6
10	Мырқали Нұриман	3	2	1	6
11	Нұржан Нұрбике	2	1	1	4
12	Нұржаубек Айару	2	2	2	6
13	Турсын Аяна	1	2	2	5
14	Улдахмет Заңғар	1	2	3	6
15	Улдахмет Інжу	1	2	1	4
16	Әбуғали Кәусар	2	1	1	4
17	Букашов Бекжан	3	1	1	5
18	Майдан Жәния	2	1	1	3
19	Айтахун Мухаммед	1	2	2	5
	Өте төмен	-
	Төмен	2
	Орта	6
	Жоғары	11
2-5 балл- психомоторлықдаму деңгейі дамыған,мектепке дайын 6-7 балл- орта деңгей, «ашылып келе жатқан»; 8-9 балл-орта деңгейден төмен,әліде біраз дайындықты қажет етеді; 10 балдан жоғары психомоторлық жағынан дамымаған деңгейі төмен.

Қорытынды:баланың майда нәзік қимыл әрекеттерінің қалыптасқанын  және үйлесімділігін анықталды.
Ұсыныс    Жалпы  1- сынып бойынша  мектепте оқуға психологиялық дайындығы орташадан жоғары деңгейді көрсетті. Сынып оқушыларының  психологиялық- физиологиялық  даму деңгейлері жас ерекшеліктеріне  сай екені анықталды.  Сөздерді көшірген кезде   Р.Ф , С.З, А.Н     тапсырманы орындауда төмен көрсеткіш көрсетті.
Сондай - ақ балалардың  өзіне қызықсыз бір іспен алаңдамай шұғылдана алу деңгейі де орташадан жоғары екенін көрсетті.  3- тапсырма арқылы оқушылардың  интеллектуалдық даму деңгейімен қол маториксының даму деңгейі анықталды. 16 сұрақ бойынша оқушылардың ойлау деңгейлері мен дүниетанымдары жас ерекшеліктеріне сай екені анықталды. Барлық оқушылардың интеллектуалдық деңгейі жақсы   екені анықталды.   Потологиялық оқушылар анықталған жоқ. Көмек қажет ететін Р.Ф , С.З, А.Н  ата-анасымен сөйлесіп кеңес берілді.
 Жалпы оқушылардың  үй жағдайында маторикалық, аналитикалық даму деңгейін дамытуға байланысты ата-аналарға кеңестер берілді.
1-сынып оқушыларынан  алынға Керн- Йирасек тестінің   диаграмасы
1-тест  Интеллектуалдық  даму деңгейі
 
2-тест  Маторикалық даму деңгейі 
 
3-тест Аналитикалық даму деңгейі
 
5-сынып орта буынға бейімделуіне байланысты  Н.Г.Лускановтың мектеп мотивациясы сауалнамасы алынды. 
Мақсаты: 5-сыныптың   мектепке бейімделу кезеңін бақылау,дезадаптациядағы оқушыларды  анықтау. Авторы: Н.Г.Лусканов  
Нәтижесінде: 
1 оқушы 25-30 ұпай мектеп мотивациясының жоғары деңгейін көрсетті.
4 оқушы 20-24 ұпай   мектеп түрткісінің жақсы деңгейінде.
2 оқушы 15-19 ұпай   мектепке жағымды қатынас сыртқы мотивациясы 
басым оқу процесі аз қызықтырады. Достармен мектеппен қатынасы жақсы.
10-14 ұпай еріксіз мектепке баратын оқушылар  және
10 ұпайдан төмен дезедаптациядағы мектепке  жағымсыз қатынастағы оқушылар  анықталған   жоқ.
Мектеп мотивациясының диаграммасы
 
  
1сынып ата-аналарымен «1сынып білім алушыларының мектепке бейімделуіне көмек» атты тақырыпта ата-аналарға психологиялық кеңестер берілді. Жақсы көңіл-күйді қалыптастыруға байланысты тренингтер жүргізді.   
4-сынып оқушыларымен жүргізілген жұмыстар
1. «Корректуралық сынақ» Балаларға шаршы, үш бұрыш, шеңбер және ромб бейнеленген тест ұсынылады. «Баста» — деген сигнал бойынша геометриялық фигураларға қатесіз сәйкес белгілерді қойып шық: шаршыға +, үшбұрышқа -, шеңберді ешқандай белгімен белгілемейсің және ромбқа нүкте қойып шық. Белгілер қатарымен қойылады. Жұмысты орындауға 60 секунд беріледі. «Тоқта» деген сигнал бойынша белгілеуді тоқтатыңыз. 
            Нәтіжесі-жоғары, орташа, төмен деңгейлері бойынша анықталады.
  4_{сынып оқушыларынан алынған} оқу мотивациясын анықтау тесті
Мақсаты: Оқушылардың әр пәнге   деген қызығушылығын, оқу мотивациясын анықтау.
4  сынып 
Отбасында қатыгездікке жол жоқ! «Менің эмоциям» мінез-құлықтар ойын –жаттығуы
(6-11сынып ата-аналары)
Мақсаты: эмоция мен сезім-адамның айналадағы өмір шындығына тигізер әсерін туралы түсінік беру және эмоция мен сезімдерді қалай басқаруға болатындығы туралы кеңестер беру
«Көңіл-күй параметрі». Өзіңізнің көңіл-күйі қандай екенін қолдарымен көрсетеді. Егер көңіл- күйі көтеріңкі болса, алақандарын ашып, көңіл-күйлері нашар болса алақандарын бір-біріне тигізіп көрсетеді. 
«Өз эмоцияңды қалай басқаруға болады?» психологиялық кеңес
            Үнемі сені түсінуге тырысатын достырыңмен бірге бол. Егер сен жалғыз болсаңыз көпшікті не су орамалды қысып тартуға болады. Өйткені барлық қысым қолдың, саусақтың, иықтың бұлшық еттерінде сақталып қалады. Спорттың қандай да бір түрімен айналысу да көмек береді. Адамға табиғатта жағымды әсер етеді. Серуен, тамашалау, бақылау, тіпті қиын деген жағдайлардың өзін де жағымды әсер етеді. 3-4 рет қысқа дем алу, сонша рет дем шығару. Бұл кезде миға баратын импульстер көбейеді, бұл өз кезінде стресс кезінде үлкен көмек.
«Көңіл-күйді белгіле». 
Ойланып тұрған адамның бет бейнесі
Ренжіп тұрған адамның бет бейнесі
Қайғылы адамның бет бейнесі
Ашулы адамның бет бейнесі
Таңданған кейіп көрсету
Өкініп тұрған адамның бет бейнесі
Қуанып тұрған адамның бет бейнесі
«Эмоциялық портрет». Бір күннің эмоциялық портретін жасауға болады. Бүгінгі күнді таңертеңнен бері еске түсіріңдер. Барлық оқиғаны қарап шығыңдар, жеке үзінділерді көз алдарына келтіріңдер. Енді соларды жазыңдар. Басқа адамдардың әсерінен болған оқиғалар мен сезімдердің астын сызып қойыңдар. Жақсы-жаманды атап көрсетіңдер. Осымен біздің бір күндік эмоциялық портретіміз келіп шығады.
5 – сынып оқушыларымен   жүргізілген жұмыстар
  Жылдан жылға оқушылардың бастауыш сыныптан орта буынға  бейімделу кезеңі өзекті мәселе болып туындайды.Оқушылар мектепке, мұғалім талабына, сыныптастарына үйренсе де, бейімделу проблемасы бар. Олар қайтадан жаңа әлеуметтік жағдайға үйренеді, жаңа сынып жетекшісі, пән мұғалімдері, жаңа пән. Әр мұғалім өз талабын қояды. Бұл кез бастапқы жеткіншек шақ, бала ағзасында физиологиялық өзгерістер өтіп, ол да із қалтырады.
    5-сынып   оқушыларының бастауыш буыннан орта буынға бейімделу кезеңінің жағдайын зерттеу жүргізілді. Оқушылардың  орта буынға бейімделуі,  Филлипс сұрақнамасы, «Социометрия» әдістемелері жүргізілді. Бұл әдістемелер оқушылардың жеке даму  деңгейі мен оқуға психологиялық дайындығын, оқушылардың мектеп өміріне бейімделу процесін анықтау мақсатында жүргізілді. Оқушылармен, сынып   жетекшілері, пән мұғалімдері, психологиялық қызмет тарапынан түзету және дамыту жұмыстары жүргізілді. Бейімделу үстіндегі оқушыларға жүргізілген әрбір әдістемені талдап, анықталған нәтиже бойынша ұсыныс беріліп, ұсыныстар бойынша жүйелі жұмыстар жүргізілді. Осы жүргізілген психологиялық зерттеу нәтижесімен сынып жетекшілер мен ата-аналарға таныстырылып, ұсыныстар берілді.
5 «А» сынып     Қалиасова Г      Корректуралық сынақ
 
3.«Пәнге көзқарас» сауалнамасы

р\с	Аты-жөні	5-сыныпта қай пән ерекше саған ұнады	5-сыныпта қай пәнді меңгеру сен үшін қиын болды	5-сыныпта қай пәннен үй тапсырмасын орындауда қиналдың?	5-сыныптағы ең жеңіл және оңай пән	Қай пәннің сабақ өту барысы ұнайды?
1	Тәлейлі	барлығы	-	Оңай	дене	барлығы
2	Ақсұлтан	дүниежүзі тарихы	математика	Шет тілі	Қ. тарих	жаратылыстану
3	Нұрай	матем	Орыс тілі	Шет тілі	АКТ	дене
4	Маржан	АКТ	жаратылыстану	Орыс тілі	матем	Шет тілі
5	Айзере	матем	Шет тілі	Орыс тілі	Қазақ тілі	Қазақ әдебиеті
6	Аян	еңбек	Шет тілі	Орыс тілі	еңбек	дене
7	Ертарғын	Қазақ тілі	Орыс тілі	Шет тілі	матем	матем
8	Айсұлтан	матем	жаратылстану	Орыс тілі	дене	матем
9	Бегімай	Орыс тілі	Шет тілі	матем	музыка	Орыс тілі
10	Еркеназ	дене	Орыс тілі	Шет тілі	матем	дене
11	Әлібек	Қ.тарих		матем
12	Бағдаулет	Орыс тілі	матем	ешқандай	Шет тілі	Шет тілі
13	Айару	Орыс тілі	Шет тілі	матем	география	Орыс тілі
14	Әкежан	матем	Қазақ тілі	Орыс тілі	матем	Шет тілі
15	Ғани	матем	Орыс тілі	Шет тілі	жаратылстану	матем

1. Мектеп мотивациясын анықтау
10 сұрақтың жауаптары 0-ден 3 балға дейін бағаланады (теріс жауап - 0 балл, бейтарап -1 балл, оң жауап - 3 балл). 30-25 балл жинаған оқушылар мектепке бейімделуінің жоғары деңгейін. 20-24 балл ортаңғы норманы, 15-19 балл ішкі мотивацияны, 10-14 балл және одан төменгі балл - мектепке деген теріс қарым-қатынасын, яғни мектеп дезадаптациясын көрсетеді.
5 «А» сынып
 
5 «Ә» сынып
 
Нейрожаттығулар  5 сынып білім алушылары
Мақсаты: Білім алушылардың қол моторикасын дамыту, Топтағы ұйымшылдыққа, бірлесіп жұмыс атқаруға баулу.
            «Өмір, сен неткен, ғажапсың?» онкүндігінің ашылуында орта буын білім алушылары арасында нейрожаттығулар жүргізілді. Алдымен нейро сөзінің мағынасымен таныстырып, алда орындалатын жаттығулар мидың жұмысын жақсартуға жақсы әсер ететіндігі туралы түсінік жұмыстары жүргізілді.
            Нейрон грекше «neuron», яғни жүйке дегенді білдіреді.Нейронның негізгі қызметі-жүйке импульсы түріндегі хабарламаларды организмге арналған «нұсқаулыққа»аударылған басқа жасушаларға беру. 
Қорытынды:орта буын білім алушылары толық қамтамасыз етілді. Белсенділікпен қатысып, қызығушылық танытты.
Ұсыныс: Үзіліс және сергіту сәтінде нейрожаттығулар жүргізу
  
Өткізілу   түрі:  сауалнамалар,тестілер

• сынып оқушыларының кәсіби бағыттылығының анықтау жұмыстарының қорытындылары         Мақсаты: Оқушының кім екенін, қандай екенін, кім бола алатыны , кім болғысы    келетіні, кім болуы керек екені және алға қойған мақсатының қалай іске асыру керек     екені туралы мәлімет беру.

9- сыныпты бітіргенсоң 18 оқушы 6 сыныпта қаламыз
12 оқушы  колледжде 

1. Оқушылардың ата-аналарыныңда пікірі 

6 оқушы 10 сыныпта қаламыз
12 оқушы колледжде

1. таңдаған мамандықтарының мазмұны, оқу және жұмыс шарттары туралы   12 оқушы қажеттінің бәрін білемін  6 оқушы аз ғана хабардармын 
2. Оқушылардың таңдаған мамандығының адамға қояр талаптары туралы 7 оқушы қажеттінің бәрін білемін   7 оқушы аз ғана хабардармын          4 оқушы хабарым жоқ
3. Таңдаған мамандыа қажет болатын жеке қасиеттерін, қабілеттерін , икемдіктерінің дамуы –16 оқушы қосымша білім алу арқылы дамытамын   2 оқушы өз бетіммен білім ала отырып дамытамын.
4. Оқушылардың барлығы өзінің ой-ниетін іске асыра алатынына сенімді. 16 оқушы ия жүзеге асыра аламын 1оқушы оқуда қиындықтар бар                1 оқушы материалдық проблемалар 
5. Оқушылардың негізгі жоспарды іске асыра алмаған жағдайда қолданатын қосалқы жоспары 18 оқушыда ия деп жауап берген.

Ұсыныс: Сынып жетекшілер , пән мұғалімдер және мектеп психологтар анықталған 12 оқушыға таңдаған мамандықтарының мазмұны, оқу   шарттары туралы  көмек беру.
Сауалнама «Табандылықты зерттеу»
9 а сыныбы
Мақсаты: оқушының табандылық деңгейін анықтау

р/с	Оқушының аты-жөні	Баллы	Деңгейі
1	Асқар Жарас	15	жоғары
2	Амантай Аян	18	жоғары
3	Абайбек Аружан	16	жоғары
4	Әкімбек Әлібек	17	жоғары
5	Баймырза Балжан	15	жоғары
6	Дулат Балерке	17	жоғары
7	Қасеке Еркебұлан	12	орта
8	Мәлікжан Анель	16	жоғары
9	Мәлікжан Жанель	13	жоғары
10	Мәсімхан Жандарбек	11	орта
11	Мырзахан Баян	15	жоғары
12	Мэлс Мадияр	17	жоғары
13	Нұрлан  Айкүміс	18	жоғары
14	Нұрлыбек Темірлан	12	орта
15	Нұрбосын Асыл	18	жоғары
16	Оспан Абылай	11	орта
17	Өсім Аружан	17	жоғары
18	Үркімбай Аружан	16	жоғары

Қорытынды: Білім алушылардың 14-і  жоғары деңгейді, 4-і орта деңгейді көрсетті. 
9 а сыныбынды барлығы-18
           Қатысаны – 18
           Сынып жетекшісі: Досай Ұлбосын 
          1.Д.Голлонд тестінің қорытындысы  
Мақсаты:тұлғаның әлеуметтік бағытын анықтау және кәсіби типін бағалау.

р/с	Тұлғаның 6 типі	Оқушылардың        аты -жөні
1	Реалистік тип – «Ер-азамат типі».Нақтылыққа бағытталған, жоғары эмоционалдық тұрақтылыққа ие. Буындық дағдыларды, ептілік талап ететін тапсырмаларды таңдайды. Көбінесе механик, жүргізуші, инженер агроном, ж.т.б.мамандықтарды қалайды. Физика, экономика, кибернетика, химия, сияқты салаларда жетістікке  жету мүмкіндігі бар. спорт	Жарас Балжан Темірлан  Жанель
2	Зияткерлік тип – сараптамалық ақыл-ой ерекше тәуелсіз ой-тұжырым жасауға тән. Теориялық және эстетикалық құндылықтарды басым. Әдетте ғылыми мамандытарды таңдайды. Негізінен математика, география, геология, теориялық мамандықтар, физика сияқты қызмет саласын           таң дайды.	Баян Анель Ү.Аружан  Аян
3	Әлеуметтік тип-әлеуметтік біліктілігінің айқындығымен ерекшеленеді. Айналасылардан тәуелсіз, орын алған жағдайларға тез икемделеді. Күйзеліске берілгіш, сезімтал. Ой-өріс құрылымында вербальды, қабілеттері айқындалады. Әлеуметтік біліктілікті меңгерген, қарым-қатынасқа мұқтаж. Ұсынылатын еңбек қызмет түрі: оқыту мен емдеу.	Еркебұлан Жандарбек Мадияр
4	Конвенциалды тип – құрылымы айқын  қызмет түрлерін қарайды. Мінезі нақты әрі іскер. Сыншылдық өзіндік ерекшелік көрсетпейді. Тәу.елді үйлестіруге икемі жоқ. Қызмет түрін ауыстырғанды ұнатпайды. Ұйымдастырушылық қабілеті әлсіз дамыған, математикалық қабілеті басым. Кеңсе ,есеп айрысуға байланысты мамандықтарды қалайды.	Айкүміс Асыл Абылай
5	Іскерлік тип- күш –жігері ұшқыр, ойлылықты, импульсты көрсетуге мүмкіндік беретін, мақсаттарды таңдап, шытырман оқиғаларды ұнтады. Лидерлік ұабілеті басым. Қатал әрі іскер. Әртіс, журналист, телеоператор, директор, дипломат ызмет түрлерін қалайды.	Ө Аружан Балерке
6	Әртістік тип – эмоцияға, қиялға, ішкі сезімге арқа сүйейді. Омір сүруге деген күрделі көзқарасқа ие. Шешім абылдауда тәуелсі. Бұл типтегі адамдар өзіндік «МЕНІН» дәлелдеуге деген өмірлік ой-ниет тән. Бұл типтегі адамдар :музыка ,сурет, әдеби шығармашылық қызмет түрлерін қалайды.	Әлібек  А.Аружан

                                                              9«А»  сыныбы
Мақсаты: Оқушының кім екенін, қандай екенін, кім бола алатыны , кім болғысы    келетіні, кім болуы керек екені және алға қойған мақсатының қалай іске асыру керек     екені туралы мәлімет беру.                                                                                                                           9- сыныпты бітіргенсоң 10 сыныпта қаламыз
                                        7   колледжге кетеміз

• 11 Оқушылардың ата-аналарыныңда пікірі 

10 сыныпта қаламыз
7 колледжде оқуды ұсынуда

1. таңдаған мамандықтарының мазмұны, оқу және жұмыс шарттары туралы  10 оқушы қажеттінің бәрін білемін  5 оқушы аз ғана хабардармын 
2. Оқушылардың таңдаған мамандығының адамға қояр талаптары туралы 5 оқушы қажеттінің бәрін білемін  1 оқушы аз ғана хабардармын          1  оқушы хабарым жоқ
3. Таңдаған мамандыа қажет болатын жеке қасиеттерін, қабілеттерін , икемдіктерінің дамуы –16 оқушы қосымша білім алу арқылы дамытамын   2 оқушы өз бетіммен білім ала отырып дамытамын.
4. Оқушылардың барлығы өзінің ой-ниетін іске асыра алатынына сенімді 16 оқушы ия жүзеге асыра аламын 2 оқушы оқуда қиындықтар бар               ( Қ.Е, О.А) 
5. Оқушылардың негізгі жоспарды іске асыра алмаған жағдайда қолданатын қосалқы жоспары 18 оқушыда ия деп жауап берген

Ұсыныс: Сынып жетекшілер , пән мұғалімдер және мектеп психологтар анықталған 2 оқушыға таңдаған мамандықтарының мазмұны, оқу  шарттары туралы көмек беру
«Табандылықты зерттеу»
9  «Ә» сыныбы
Мақсаты: оқушының табандылық деңгейін анықтау

р/с	Оқушының аты-жөні	Баллы	Деңгейі
1	Ахмет  Нұрай	12	жоғары
2	Әшім Елнұр	15	жоғары
3	Әшім Сенім	14	жоғары
4	Әлік Дияр	12	жоғары
5	Батырғали Гүлдана	18	жоғары
6	Батырғали Шұғыла	15	жоғары
7	Даулетжан Нұрсана	13	жоғары
8	Ерқали Аслан	17	жоғары
9	Ерсайын Ернұр	11	орта
10	Қазықан Айша	10	орта
11	Мадижан  береке	16	жоғары
12	Нұржаубек Айберген	9	орта
13	Сайтақын Айбек	10	орта
14	Өсім  Берікбосын	18	жоғары
15	Тұрдақын Әсемай	10	орта
16	Тұрыскелді Айназ	12	жоғары
17	Тұрсын Әли	10	орта
18	Хусайын Әли	9	орта
19	Ержан Мәди	13	жоғары
20	Темірхан  Ажар	14	жоғары

Қорытынды: Білім алушылардың 13 оқушы   жоғары деңгейді, 7 оқушы орта деңгейді көрсетті
9 «Ә» сыныбынды барлығы-20
Қатысаны – 20
Сынып жектешісі: Масимова   Лариса 
1.Д.Голлонд тестінің қорытындысы
Мақсаты:тұлғаның әлеуметтік бағытын анықтау және кәсіби типін бағалау.

р/с	Тұлғаның 6 типі	Оқушылардың        аты -жөні
1	Реалистік тип – «Ер-азамат типі».Нақтылыққа бағытталған, жоғары эмоционалдық тұрақтылыққа ие. Буындық дағдыларды, ептілік талап ететін тапсырмаларды таңдайды. Көбінесе механик, жүргізуші, инженер агроном, ж.т.б.мамандықтарды қалайды. Физика, экономика, кибернетика, химия, сияқты салаларда жетістікке  жету мүмкіндігі бар. спорт	Сенім Елнұр Аслан
2	Зияткерлік тип – сараптамалық ақыл-ой ерекше тәуелсіз ой-тұжырым жасауға тән. Теориялық және эстетикалық құндылықтарды басым. Әдетте ғылыми мамандытарды таңдайды. Негізінен математика, география, геология, теориялық мамандықтар, физика сияқты қызмет саласын таң дайды.	Дияр Е.Елнұр  Х.Әли
3	Әлеуметтік тип-әлеуметтік біліктілігінің айқындығымен ерекшеленеді. Айналасылардан тәуелсіз, орын алған жағдайларға тез икемделеді. Күйзеліске берілгіш, сезімтал. Ой-өріс құрылымында вербальды, қабілеттері айқындалады. Әлеуметтік біліктілікті меңгерген, қарым-қатынасқа мұқтаж. Ұсынылатын еңбек қызмет түрі: оқыту мен емдеу.	Нурай Гүлдана  Шұғыла Айша Мәди
4	Конвенциалды тип – құрылымы айқын  қызмет түрлерін қарайды. Мінезі нақты әрі іскер. Сыншылдық өзіндік ерекшелік көрсетпейді. Тәу.елді үйлестіруге икемі жоқ. Қызмет түрін ауыстырғанды ұнатпайды. Ұйымдастырушылық қабілеті әлсіз дамыған, математикалық қабілеті басым. Кеңсе ,есеп айрысуға байланысты мамандықтарды қалайды.	Айназ  Айберген Нұрсана
5	Іскерлік тип- күш –жігері ұшқыр, ойлылықты, импульсты көрсетуге мүмкіндік беретін, мақсаттарды таңдап, шытырман оқиғаларды ұнтады. Лидерлік қабілеті басым. Қатал әрі іскер. Әртіс, журналист, телеоператор, директор, дипломат ызмет түрлерін қалайды.	Ажар Т.Әли Айбек
6	Әртістік тип – эмоцияға, қиялға, ішкі сезімге арқа сүйейді. Омір сүруге деген күрделі көзқарасқа ие. Шешім абылдауда тәуелсі. Бұл типтегі адамдар өзіндік «МЕНІН» дәлелдеуге деген өмірлік ой-ниет тән. Бұл типтегі адамдар :музыка ,сурет, әдеби шығармашылық қызмет түрлерін қалайды.	Бекікболсын Әсемай

«Сенің кәсіби ой-ниетің»
9 «Ә»  сыныбы
Мақсаты: Оқушының кім екенін, қандай екенін, кім бола алатыны , кім болғысы    келетіні, кім болуы керек екені және алға қойған мақсатының қалай іске асыру керек     екені туралы мәлімет беру.
9- сыныпты бітіргенсоң   9 сыныпта қаламыз
                                           11колледжге кетеміз
Оқушылардың ата-аналарыныңда пікірі 
9 сыныпта қаламыз
11 колледжде оқуды ұсынуда
таңдаған мамандықтарының мазмұны, оқу және жұмыс шарттары туралы  14 оқушы қажеттінің бәрін білемін  6 оқушы аз ғана хабардармын 
Оқушылардың таңдаған мамандығының адамға қояр талаптары туралы 14 оқушы қажеттінің бәрін білемін  3 оқушы аз ғана хабардармын          3  оқушы хабарым жоқ
Таңдаған мамандыа қажет болатын жеке қасиеттерін, қабілеттерін , икемдіктерінің дамуы –16 оқушы қосымша білім алу арқылы дамытамын  2 оқушы өз бетіммен білім ала отырып дамытамын.
Оқушылардың барлығы өзінің ой-ниетін іске асыра алатынына сенімді 17 оқушы ия жүзеге асыра аламын 2 оқушы оқуда қиындықтар бар (С.А,Т.Ә,) 
Оқушылардың негізгі жоспарды іске асыра алмаған жағдайда қолданатын қосалқы жоспары 11 оқушыда ия деп жауап берген
Ұсыныс: Сынып жетекшілер , пән мұғалімдер және мектеп психологтар анықталған 2 оқушыға таңдаған мамандықтарының мазмұны, оқу  шарттары туралы көмек беру.
    11- сыныптан алынған  тұлғалық ерекшелікті анықтау сауалнамасы алынды. 
Мақсаты: Оқушының ақпаратты қабылдау және игеру процесіндегі жеке
                  тұлғалық ерекшелігін анықтау. Визуал – ақпаратты көру арқылы
                  қабылдайтын адамдар. Аудиал – ақпаратты есту арқылы жете
                  қабылдайтын адамдар. Кинестетик –  ақпаратты сезім, иісі ұстап,
                  сенсорика арқылы қозғалыспен қабылдайтын адамдар. Дискрет       
               (дегитал) бұл адамдар ақпаратты сандар мен символмен логикалық ойлаумен
                  қабылдауымен ерекшеленеді.
Нұсқау: 6 сұрақтан тұратын сауалнама таратылды.
Нәтижесінде: 

1	А.А	кинестетик
2	А.М	аудиал
3	Б.К	кинестетик
4	М.А	визуал
5	Н.Б	дегитал
6	Б.А	кинестетик

Қорытынды диаграммасы
 
Қорытынды: оқушылардың тұлғалық ерекшеліктерін анықтау сауалнамасы бойынша аудиал, визуал, кинестетик, дегитал   типінің өкілдерімен ҰБТ-ға нәтижелі дайындау мақсатында пән мұғалімдеріне бағыт-бағдар мен кеңестер берілді. 
5,6,7,8 сыныптар арасында  Ғаламторға және компьютерлік ойындарға  тәуелділікті анықтауға  сауалнама алынды. 
Мақсаты: Ғаламторға және компьютерлік ойындарға тәуелділікті анықтау
Жалпы оқушы саны : 35 оқушы 
Қатысқан оқушылар саны : 33
Қортынды: жалпы сыныптар бойынша интернетте тәуелділітің  жоғары деңгейі анықталған жоқ. 70% оқушылар қажет кезінде ғаламторды пайдаланатындары анықталды. 
Ұсыныс ата-аналарға : үй жағдайында өз балаларының ғаламтор ойындарына деген тәуелділіктерін қадағалап, бақылауға алу. 
Компьютерлік ойындарға тәуелділікті анықтау сауалнамасының диаграммасы
 
         9-11 сынып оқушылары арасында алынған суицидке бағыттылықты анықтау тесті алынды. СБА тесті 
Тест мақсаты: шынайылық,  невротизациялық және күйзелістік жағдайларды анықтауға,сондай - ақ тез тіл табысқыштық деңгейін анықтауға арналған.
Тест нұсқауы: Сауалнамадағы шкалдардың жалпы саны – 4
Сауалнама ұйғарымдарының саны – 74
Қорытынды: Шынайылықта жоғары деңгей көрсеткен балалармен шыншылдық тақырыпта жекелей әңгімелер мен кеңестер ұйымдастыру. 
Күйзеліс шкаласы бойынша әлеумметік жағынан  қолдауды қажет ететін оқушылармен барлық проблеммалардың шешімін табуға болатындығы жайлы жекелей әңгімелесу. 
Невротизация шкаласы бойынша жеке физиологиялық дамуындағы  өз денсаулығы-на шағымдану, өз-өзіне көңілі толмайтын, сезімталдықтары мен енжар күйде өздерін көп сезінетін оқушылардың өзіндік бағаларын көтеру. 
Тіл табыса алушылық шкаласы бойынша ашық, өмірге жағымды көзқараста барлық проблеммаларды шешуге болатынына сенімді, өмірге жағымды көз қараста, қоғамда өзін еркін ұстай алатын тип.
Құқық бұзушылық пен суицидтік әрекеттерге   бейім балаларды анықтау мақсатында диагностика жүргізілді. 
Жұмыстың аты :  Пип Уилсон. «Ағаштағы адам»
Бақылау мақсаты: оқушылардың эмоционалдық жай күйін, қоғамдағы орнын анықтау. 
Қолданылған әдіс : графикалық  тест 
Қатысушылар : 1-11сынып 
Нұсқау : Ағаштағы адамдардың көңіл-күйі әр түрлі және әрқайсының өзіне тән орыны бар. Сол бойынша өзіне тән жақын адамдарды таңдау, ішкі мен бейнесіндегі адамды белгілеу. 
Нәтижесінде: 
11-сынып оқушылары

№	Аты-жөні	Таңдау нөмірі	Анықтамасы
1	А.А	10	Өмірдің әр сәтін бағалайтын,жан тыныштығын қалайтын     адамдар
2	А.М	15	Өмірдің әр сәтін бағалап, жан тыныштығын қалайтын адамдар
3	Б.К	2	Қандай жағдай болмасын достарынан қол ұшын аямайтын ақкөңіл адамдар
4	М.А	10	Өмірдің әр сәтін бағалайтын,жан тыныштығын қалайтын  адамдар
5	Н.Б	20	Айналасындағыларды өзіне бағындырып, мүмкіндіктерін асыра сілтейтін адам
6	Б.А	10	Өмірдің әр сәтін бағалайтын,жан тыныштығын қалайтын     адамдар

Қорытынды: 
Суидалды әрекетке бейім балаларды анықтау мақсатында Пип Уилсон «Ағаш» проективті әдістемесі алынып, қорытындыланды. Нәтижесінде поцицияларды қауіп тудыратын негативті теріс ойлы балалар анықталған жоқ. Кедергілерді еңсеру, достықты қолдау, өмірдің әр сәтін бағалаушылар белсенді позитивті қарым-қатынастағы психологиялық климаттың бар екені анықталды.
Шынайылықта жоғары деңгей көрсеткен балалармен шыншылдық тақырыпта жекелей әңгімелер мен кеңестер ұйымдастыру. 
Күйзеліс шкаласы бойынша әлеумметік жағынан  қолдауды қажет ететін оқушылармен барлық проблеммалардың шешімін табуға болатындығы жайлы жекелей әңгімелесу. 
Невротизация шкаласы бойынша жеке физиологиялық дамуындағы  өз денсаулығы-на шағымдану, өз-өзіне көңілі толмайтын, сезімталдықтары мен енжар күйде өздерін көп сезінетін оқушылардың өзіндік бағаларын көтеру. 
Тіл табыса алушылық шкаласы бойынша ашық, өмірге жағымды көзқараста барлық проблеммаларды шешуге болатынына сенімді, өмірге жағымды көз қараста, қоғамда өзін еркін ұстай алатын тип.
 «Мен және менің өмірімнің құндылықтары»
10-11 сынып оқушыларымен өткізілген әдістеме анықтамасы
 08-09  қыркүйек айында 10-11 сынып оқушыларымен «Мен және менің өмірімнің құндылықтары» әдістемесі өткізілді .
Мақсаты: Жоғары сынып оқушыларының өмір және өмір жайындағы құндылықтарын анықтау.  Өмір құндылықтарының мәнін ашу арқылы өмірінің сипаты мен тірлігі туралы ұғымдарын кеңейту.Өмірден өзіндік орынын өмірлік бағдарын айқындай алуға баулу.
Қорытынды:Ағартушылық жұмысқа 10-11 сынып оқушыларымен өткізілді. Өткізілген жұмыс бойынша барлық оқушылар бойынан өмірге деген оң көзқарас, болашақтарына нақты мақсат, жоспарлар қойылған.Оқушылар өз мүмкіндіктерін қалай және қай жерде қолдана  алатынын біледі.Өмірде , сыныпта өз орындарын нақты айқындаған, өз өздерін бағалау адекватты.
Суицидтік мінез-құлықтың алдын алу жұмыстары.
   Кәмелетке толмағандар арасында суицидтің және аутодеструктивті мінез– құлықтың алдын алу педагог-психологтың жүргізілетін негізгі жұмысының  бірі болып табылады.
    Оқу жылы барысында жылдық жоспарға сәйкес суицидтің алдын алу, сондай - ақ қиын балаларды уақытылы анықтау және психологиялық-педагогикалық қолдау бойынша профилактикалық жұмыстар жүргізіледі.
Аутодеструктивті мінез-құлықтың алдын-алу мақсатындағы негізгі міндеттердің бірі педагогикалық процестің барлық қатысушылары  үшін мектепте қолайлы психологиялық ахуал  жасау.
Мектеп    мұғалімдерін психологиялық қолдау   бойынша өткізілген  жұмыстар
19 қыркүйек мектепке жаңадан жұмысқа орналысқан және де істеп жатқанына 2-3 жыл болған жас мамандармен «Педагогикалық жұмысқа Сіз қалай келдіңіз?» сауалнамасы алынды. Сауалнама 9 сұрақтан, әр сұрақтың 4-5тен дайын жауаптарымен берілген. Қойылған сұрақтарға сол жауаптардың ішінен біреуін таңдау керек. Сұрақтар әсіресе педагогикалық қызметі, жұмыс сапасы және проблемалары туралы қойылған. 
                                                        
 
«Мен көбінесе қандаймын: бейбітшілік сүйгіш немесе агрессивті?», «Педагогикалық қабілетті зерттеу» сауалнама
Мақсаты: Педагогтардың бейбітшілік сүйгіш және агрессия, педагогикалық қабілет деңгейлерін зерттеу.
 Сіздің алдыңызда күрделенген педагогикалық жағдайлар қатары берілген. Әр берілген жағдайды оқи отырып, өз педагогикалық пайымдауыңыз бойынша көрсетілген нұсқаудың біреуін таңдайсыз. Егер берілген нұсқаулардың ешқайсысына көңіліңіз толмаса, онда жетінші нұсқаға өзіңіз дұрыс деген ойыңызды жазыңыз.
«Педагогикалық қабілетті зерттеу» сауалнамасы
 
2.«Мен көбінесе қандаймын: бейбітшілік сүйгіш немесе агрессивті?» сауалнамасы
 
Мектеп   ата- аналарын  психологиялық қолдау  бойынша өткізілген  жұмыстар
«Мектеп және мектептен тыс ортада психологиялық және физиологиялық зорлық-зомбылық» дөңгелек стол
Мақсаты: жасөспірімдер арасындағы психологиялық және физиологиялық зорлық-зомбылықтың алдын алу, болдырмаудың жолдары туралы түсінік жұмыстарын жүргізу.
            Жоғарғы сынып ата-аналары арасында ата-аналар жиналысында сынып жетекшісімен бірлесе отырып, мектептегі қатыгездікпен зорлық-зомбылық себептері, алдын алу бойынша психологиялық әрекеттер, тәсілдер туралы кеңінен айтылды. Зорлық-зомбылық құрбаны болатын балаларға тән белгілер, физикалық және психологиялық күш көрсетудің түрлері және формалары туралы түсініктер берілді. 
  
 
 Сынып жетекшісі келген ата-аналарды топқа бөліп, реттегі істермен таныстырғаннан кейін, мектеп психологы бейімделу кезеңінде жүргізілген жұмыстар, олардың нәтижелерімен таныстырды. Әр балаға жеке тоқталып, жұмыстары бойынша мінездеме беріп шықты. Оқу бағдарламасын меңгеруде қиналып жатқан білім алушының ата-анасымен жеке сұхбат жүргізді. Балаға қалай қолдау көрсетіп, көмек беру керектігі туралы кеңестер берілді.

1. «Өзіме, көршіме» жаттығуы. Баласы жайында жазылған қызықты сұрақтарды алақанында ұстап тұрып, айналдырып отырып, тоқта дегенде тоқтап, сұрақтарға жауап береді.
2. «Сары лента» жаттығуы. Ата-аналар сары лентаны ұстап, шеңбер болып тұрады да, бір дегенде лентаны жоғары тастап, шапалақтайды, екі дегенде айналып, шапалақтап, лентаны ұстайды, үш дегенде екі рет айналып, екі рет шапалақтап лентаны қайта ұстайды.

Қорытынды:

• 1 класс оқушыларыныңың даму деңгейі туралы  сынып жетекшілер тарапынан, психологиялық қызмет тарапынан жұмыстар жүргізіліп, сынып жетекшілерге, жеке ата-аналарға  ұсыныстар берілді.
• Мектеп бойынша  ОПМПК шешімімен «Үйден оқытылатын» оқушылар есепке алынып, оқушылармен жыл бойы түзету-дамыту жұмыстары жүргізілді.
• 5-класс оқушылары мектеп жағдайына жақсы бейімделіп, жеке тұлғалық, интеллектуалдық даму деңгейлері бойынша жақсы нәтиже көрсетіп отыр. Бейімделу кезеңінің әлі де бейімделу үстіндегі оқушыларға жүргізілген әрбір әдістемені талдап, анықталған нәтиже бойынша ұсыныс беріліп, ұсыныстар бойынша жүйелі жұмыстар жүргізілді. Осы жүргізілген психологиялық зерттеу нәтижесімен класс жетекшілер мен ата-аналарға таныстырылып, ұсыныстар берілді. 
• Мектеп бойынша есепте тұрған, тәуекел топ оқушыларымен жыл бойына түзету-дамыту жұмыстары жүргізілді. 
• 9-11 класс оқушыларымен кәсіптік бағыт-бағдар бойынша психологиялық тренингтер, сауалнамалар, тест жұмыстары алынып нәтижелері шығарылды.
• Қорыта келе,  жүргізілген психолог жұмысы  І- жартыжылдық бойынша жоспарға сай жүзеге асып келді. Жүргізілген жұмыстар уақытында қорытындыланып, таныстырылып отырылды. 
• SWOT - талдау

S  Күшті жақтары -Мектептегі психологиялық қызметтің жұмыс жоспарын мерзімге сай орындауы. -Алдын алу , ағартушылық , кеңес беру , диагностикалық , түзету дамыту жұмыстарын жүргізуде тәжірбие алмасуы.  -Бейімделу кезеңдерінен дағдарыссыз оқушылардың шығуы.	W  Әлсіз жақтары  -Мұғалім оқушы,оқушы оқушы арасында дау дамайлы жағдайлардың туындауы -Ата аналардың бала тәрбиесіне деген жауапкершілігінің төмендеуі
O Мүмкіндіктер -Мектеп педагог психологтарының өз білімдерін жетілдіріп,кәсіби шеберлігін арттыру. -Оқушылардың психоэмоциональды жай күйін реттеуге арналған түзету дамыту бағдарламаларын құру.	T  Қауіптер -Оқушылардың ата аналардың бақылауынсыз  әлеуметтік желілерге тіркеліп , қауыпты қоғамдастықтарға тіркелу. -ҰБТ тапсыру кезінде оқушылардың қобалжу, мазасыздану күйіне  түсу.

 

Қызмет бағыттары	Оқушылар		Педагогтар		Ата-аналар		Әкімшілік
	жеке	топтық	жеке	топтық	жеке	топтық	жеке	топтық
Алдын алу	53	17	3	11	13	8	2	8
Ағарту	9	5	8	10	9	4	3	3
Диагностика	51	19	2	5	2	4	2	1
Кеңес беру	68	78	9	14	23	8	5	1
Түзету-дамыту оқыту	84	66	7	1	2	3	1	1
Сараптама қызметі	28	13	3	5	12	4	2	1
Барлық сағат саны:	293	198	32	46	59	31	15	16

Кеңес  берудің жалпыланған талдауы

Барлық өтініш білдіргендер	Оқу  мәселелері	Отбасы  мәселелері	Құрдастарымен  қарым-қатынас мәселелері	Мінез-құлық  мәселелері	Криминализациялануы. Зиянды әдеттер. Отбасынан, мектептен кету	басқа
оқушылар	22	2	13	1	0
ұлдар	16	1	2		0	0
қыздар	6	1	11	1	0	0
педагогтар		1	0	0	0	0
Ата-аналар	7	2	0	0		0
әкімшілік	3	0	0	0	0	0
Барлығы:	32	5	13	1	0	0

]]> «Х.Көбіков атындағы орта мектеп мектепке дейінгі шағын орталығымен» коммуналдық мемлекеттік мекемесі

 
 
2022-2023 оқу жылы бойынша  мектептегі психологиялық қызметтің 
жылдық бойынша  жұмыстарына   талдау есебі
                                      Педагог-психолог   С.Ахметова   
2022-2023 оқу жылының  мектептегі психологиялық қызметінің 
жылдық бойынша  жұмыстарына   талдау
Мақсаты: Білім беру ұйымдарында білім алушылардың  психологиялық денсаулығын сақтау,қолайлы әлеуметтік-психологиялық   жағдай жасау және білім беру үдерісіне қатысушыларға психологиялық қолдау көрсету; 
Міндеттері:
1.2021-2022 оқу жылында кездескен келеңсіздіктердіктерді  негізге ала отырып сынып жетекшімен жеке жұмыс жоспарын құрып тікелей жұмыс жүргізу,ерте жыныстық қарым-қатынастың алдын- алу жұмыстарын 5 сыныптан бастап жоспарға енгізу, кез-келген қауіптің алдын-алу2. Білім алушылардың репродуктивті денсаулығын және қауіпсіз мінез-құлқын қорғау                                                                                                                                                                                                                       3. Білім алушылардың тұлғалы және зияткерлік дамуына ықпал ету,өзін-өзі тәрбиелеу және өзін-өзі   дамыту қабілетерін қалыптастыру;
 4. Баланың жас ерекшелігіне байланысты, әрбір даму сатысында тұлғалық, интеллектуалдық және кәсіби дамуын қамтамасыз ету.
5.Әрбір білім алушыға оның тұлғасын психологиялық-педагогикалық зерделеу негізінде жеке тәсілді қамтамасыз ету.
 6. Интеллектуалдық және тұлғалық дамудағы ауытқушылықтардың алдын алу және түзету.
 7. Психология ғылымының кейінгі жетістіктерімен таныс болып, өз іс-әрекетінде тек ғылыми негізделген әдістерді қолдануы керек.
 8.  Психологтың этикалық кодексін білуі керек және жұмыс барысында негізге алуы керек.
 9. Әртүрлі деңгейдегі мектеп ұжымындағы тұлғааралық  қатынастарға өз бақылауында ұстап, талдап, қажетті кезде түзету керек (мұғалім-әкімшілік, мұғалім-мұғалім, мұғалім-білім алушы, білім алушы-білім алушы).
 10. Диагностикалық жұмыстың негізінде алынған мәліметтерді ешкімге жарияламауы керек.     
Психодиагностика. 
Оқыту мен тәрбиелеудегі себептерді, проблемаларды анықтау мақсатында тұлғаның қасиеттерін психологиялық- педагогикалық зерттеу
Психопрофилактика. 
Қоғамдық қауіпті құбылыстар мен аурулардың алдын алу шараларын жоспарлау, білім алушылардың әлеуметтік- психологиялық жат қылықтарының алдын-алу.
Психологиялық кеңес беру. 
Білім беру мен оқытуды дамытуға өтініш білдірген ересектер мен балаларға көмек көрсету
Психологиялық түзету.
Жеке тұлғаны қалыптастыру үдерісінде қиындықтар, проблемалар, белсенді әсер етушілермен жұмыс
Психологиялық ағарту. 
Психологиялық мәдениетті көтеру, психологиялық қызметке сұранысты   қалыптастыру және проблемалар туралы ақпарат беру
Әдістемелік ұйымдастырушылық   жұмыс.
Жоспарды  құру   барысында  мына  тізімдегі   нормативтік  құжаттар  ескерілді:
ҚР Конституциясы
ҚР бала құқығы   туралы заңы
ҚР «Білім  туралы» заңы
ҚР білімінің   даму  концепциясы
ҚР «Неке  және  отбасы» заңы
Психологтың әдеп кодексі
Психологтың лауазымдық нұсқаулығы
ҚР Білім  және  ғылым   министрінің  2011ж. «20» желтоқсан №528 бұйрығы  (Орта білім беру ұйымдарында психологиялық қызметтің         жұмыс істеу қағидасын бекіту туралы)
Алматы облысы әкімдігінің 2005жылғы 6 ақпандағы №61 Қаулысы (Орта білім беру ұйымдарында психологиялық қызметтің жұмыс істеу қағидасын бекіту туралы)
ҚР БҒДМБ 2020-2025 ж.ж. «…білім беру ұйымдарының психологиялыққызметі мен мектептердегі татуласу қызметтерікүшейту»
Алтысарин атындағы  Ұлттық білім академиясының 2022-2023 оқу жылындағы ерекшеліктер туралы әдістемелік нұсқау хаты.
Мектеп   оқушыларын  психологиялық қолдау  бойынша өткізілген  жұмыстар
Психоиагностика бағыты бойынша мектепалды даярлық және 1 сынып оқушыларының мектепке психологиялық дайындығын анықтау мақсатында «Керн-Йерасик» тестісі , қабылдау,  ойлауын, мектепке деген мотивациясы, қорқыныш деңгейін анықтау тестері алынып, нәтижесі шығарылып қорытынды жасалынды. 
       Бастауыш сыныптан орта буынға өткен оқушылардың орта буынға бейімделуін анықтауға байланысты 5 сынып оқушыларының    орта буынға ауысуы, бейімделуі, мектептегі алаңдаушылық деңгейін анықтау  (Филлипс) , «Социометрия» , «Түймедақ», 9 сынып оқушыларының кәсіби бағыттылығын анықтау, 11 сынып оқушыларынан ҰБТ алдындағы қобалжу, қорқыныш деңгейін анықтау, «Басымдық профилі», 2-8 сыныптарынан өзін өзі бағалауын анықтау әдістемелері алынды. Осы   диагностикалық жұмыстардың барлығы жоспар бойынша  өткізілді, нәтижесі өңделіп, қолдау жұмыстары жүргізілді.
         Қобалжу,  депрессия, агрессия, суицидальды мінез –құлықты анықтау мақсатында 5-11 сынып оқушыларынан CБА Суицидттік бағыттылықты анықтау тесті, 5-7сыныптармен «Сіздің суицидтке бейімділігіңіз» З.Королева тесті, 6-8 сыныптармен «Суицидттік қауіп картасы» Л.Б.Шнейдер модификациясы , 5 сынып Филлипс, 8-11 сыныптарынан Бек шкаласы, 6-11 сынып оқушыларынан Басса –Дарки эмоциялық тестісі, 6-11 сыныптарынан Зунг,9-11 сыныптардан Темперамент типін анықтау тесті,  5-11 сыныптарынан «Ағаш»  әдістемелері оқушылардан алынды.
Психологиялық түзету бағыты бойынша 1-ші сыныпта білім алушының мектепке бейімделу деңгейін арттыруға бағытталған түзету-дамыту бағдарламасы, «Кинезиологиялық   жаттығулар»
 2-4 сынып оқушыларымен, 5-ші сыныпта білім алушының мектепке бейімделу деңгейін арттыруға бағытталған түзету-дамыту бағдарламасы,«Жұлдызым менің жоғары», «Сан мамандыық түрі бар,таңдап талғап бірін ал», «Менің өмірім», «10 мен», «Құпиялар», «Менің мақсатым» , «Мақсатқа жету» 9-11 сынып оқушыларымен ,үйден оқыту балалармен түзету дамыту сабақтары ,4-9 сынып оқушыларымен түзету дамыту сабақтары, «Біз буллингке қарсымыз» тренинг элементтері (7-11),   «Қақтығыс және  одан шығу жолдары»  7-8 сынып оқушыларымен , «Демалу, босаңсу, ширығу тренингтерінің элементтерін   қайталау» , 11 сынып оқушыларын ҰБТ, қорытынды емтихан алдында қолдау бағдарламасы,  9-11 сынып  оқушыларымен, мектепішілік есепте тұрған және тәуекел тобының балаларыменде түзету-дамыту бағдарламалары құрылып , түзету жұмыстары жүргізілді. 
Психопрофилактика және ағарту бағыты бойынша «ҰБТ дегеніміз не және оның мен үшін маңыздылығы», «Жүйке жүйесіне түсетін күштен психологиялық арылу жолдары» 11 сыныптары  , «Көңіл-күйіңді көтеріп, қуана біл»  7-11  сынып оқушыларымен, Қыз балаларға арналған ағартушылық жұмыстары, Медиасауаттылық   бойынша жұмыстар,  «Буллинг және кибербуллингтен қалай қорғанамыз?» 5-11 сынып , «Сыныптағы буллинг пен кибербуллингті болдырмау мен алдын алу» (Мұғалімдермен), «Әлімжеттік буллинг» видеоролик, «Буллингтен өзіңді қалай қорғауға болады?» 5-11 сынып оқушыларымен, «Жасөспірім суицидінің алдын-алу» ата-аналармен 9-10-11 сынып ата-аналырымен, «Суицидтік әрекеттердің алдын алу» 6-7-8   сынып ата-аналарымен , «Зорлық – зомбылықсыз балалық  шақ» 5-11 сынып ата-аналарымен, «Құқықбұзушылықтың алдын алу- басты міндет»5-11  сынып ата-аналарымен өткізілді. 
    Психологиялық кеңес беру бағыты бойынша  ата-аналарға, оқушыларға, мұғалімдерге топтық, жеке кеңестертер өздігінен, шақыртумен оқу жылы бойы берілді. Сонымен қатар  тақырыптық кеңестер берілді , жаднамалар таратылды.   
  Оқушылардың өзіндік кәсіптік таңдауына психологиялық түрде қалыптасуға баулу, мамандық таңдауға жәрдемдесу. Жасөспірімдерге өзіндік кәсіптік таңдауға көмек көрсетті, жеке тұлғаның ерекшеліктерін ұзақ уақыт бақылау арқылы оқушының қай бағытқа бейім екендігі, мақсатты бағыттылыққа жетекшілік ету. Көбіне оқушының бойындағы қандай кәсіпке бейімділігі бар екендігін анықтау ғана емес оқушы бойындағы жекелік сапанының дамуы, өзін тәрбиелеуі мен оқушының практикаға психологиялық түрде дайындығын анықтау.
 Қиын жағдайға түсіп қалсаң, үрейге немесе күйзеліске түспе, жағдайыңа өзің анық талдау жасауға тырыс деп оқушыларға түрлі тиімді психологиялық кеңестер берілді.
 
 
1-сынып оқушыларымен жүргізілген жұмыстар
   «Мектепке бейімделу»   – психологияда бұл термин баланың ойлауы мен іс әрекеті оның мектеп ортасына үйлесімді «сәйкестенуіне» мүмкіндік беретіндей өзгеруі деп түсіндіріледі, яғни: Мектепке оқуға бару бала өміріңде көп өзгерістер әкеледі. Баланы мектеп өміріне енгізу, толыққанды оқу әрекетін қалыптастыру. Бұрын баланың негізгі әрекеті ойын болса, енді оқу әрекеті болып табылады. 
 Бейімделу бұл жаңа жағдайға дағдылану, ыңғайлану. Бейімделуге ең көп уақыт: екі тоқсан беріледі. Әдетте оларға бір тоқсан да жетеді, бір жарым ай. Олар неге бейімделулері қажет. Оқуға, мектепке баруға қажет екенін, педагогтың қатал талаптары мен үй тапсырмасын орындауға бағынуы, ұғынуы қажет. 1 сынып оқушыларының  мектепке бейімделуін анықтау, психологиялық қолдау мақсатында оқу жылының басында жұмыс жоспары, түзету дамыту жоспары құрылды.
   Мақсаты: 1-сынып  оқушыларының  мектепте оқуға дайындығын және ұсақ моторикасының  қалыптасқанын  анықтау.
Жалпы оқушы саны:19   Қатысқаны:19

№	Оқушының аты-жөні	«Ер адам суреті»	«Әріптерді көшіріп жазу»	«Бір топ нүктелерді көшіріп салу»	Жалпы балл
1	Азимхан Зейнеп	1	2	1	4
2	Алибек  Нурай	2	2	3	7
3	Даменов Бекарыс	1	3	2	6
4	Қасымхан  Нұртас	1	3	1	4
5	Қуан Ералы	1	2	1	4
6	Мырзағали Айсана	1	1	1	3
7	Мырзат Айша	1	1	1	3
8	Нұрлыбек Асылжан	2	2	2	6
9	Сұлтанкерей  Раяна	1	2	3	6
10	Тойлыбай Ернұр	1	2	3	6
11	Тұрсынбай  Алихан	1	2	1	4
12	Өмірхан Нұрсұлтан	2	2	1	5
13	Ратушный Фарух	3	4	2	9
14	Райманап  Арунай	2	3	1	6
15	Тұрсын Сезім	2	3	3	8
16	Ботабай  Алихан	2	1	1	4
17	Тұрсынбай Раяна	1	1	2	4
18	Тұрлығазы Қарақат	1	1	1	3
19	Сламжан Арман	1	2	2	5
	Өте төмен	-
	Төмен	2
	Орта	6
	Жоғары	11
2-5 балл- психомоторлықдаму деңгейі дамыған,мектепке дайын 6-7 балл- орта деңгей, «ашылып келе жатқан»; 8-9 балл-орта деңгейден төмен,әліде біраз дайындықты қажет етеді; 10 балдан жоғары психомоторлық жағынан дамымағандеңгейі төмен.

Қорытынды:баланың майда нәзік қимыл әрекеттерінің қалыптасқанын және үйлесімділігін анықталды.
Ұсыныс:  Фарух, Сезіммен  сынып жетекші, психологг көбірек назарға алынып жұмыс жасалынуы керек.
1-сынып оқушыларымен  жүргізілген диагностикалық жұмыстың  анықтамасы
Мерзімі: 08.09.2022 жыл
Сыныбы: 1 «Ә»
Сынып жетекшісі: С.Дәуен 
Әдістеме: Йирасек-Керн тесті
Мақсаты: баланың майда нәзік қимыл әрекетінің қалыптасқанын және үйлесімділігін анықтау.
Жалпы оқушы саны:19 Қатысқаны:  19 

№	Оқушының аты-жөні	«Ер адам суреті»	«Әріптерді көшіріп жазу»	«Бір топ нүктелерді көшіріп салу»	Жалпы балл
1	Абдросулов Нұрсұлтан	1	3	4	8
2	Анаят Марлен	2	4	3	9
3	Асхат Мереке	1	2	2	5
4	Атанбек Айару	2	2	2	6
5	Даулетхан Ақмырза	2	2	1	5
6	Дулат Бексұлтан	1	3	2	6
7	Қайрат  Төреәли	1	1	3	5
8	Есберген Айару	1	2	1	4
9	Мырзақасым Қаршыға	2	2	2	6
10	Мырқали Нұриман	3	2	1	6
11	Нұржан Нұрбике	2	1	1	4
12	Нұржаубек Айару	2	2	2	6
13	Турсын Аяна	1	2	2	5
14	Улдахмет Заңғар	1	2	3	6
15	Улдахмет Інжу	1	2	1	4
16	Әбуғали Кәусар	2	1	1	4
17	Букашов Бекжан	3	1	1	5
18	Майдан Жәния	2	1	1	3
19	Айтахун Мухаммед	1	2	2	5
	Өте төмен	-
	Төмен	2
	Орта	6
	Жоғары	11
2-5 балл- психомоторлықдаму деңгейі дамыған,мектепке дайын 6-7 балл- орта деңгей, «ашылып келе жатқан»; 8-9 балл-орта деңгейден төмен,әліде біраз дайындықты қажет етеді; 10 балдан жоғары психомоторлық жағынан дамымаған деңгейі төмен.

Қорытынды:баланың майда нәзік қимыл әрекеттерінің қалыптасқанын  және үйлесімділігін анықталды.
Ұсыныс    Жалпы  1- сынып бойынша  мектепте оқуға психологиялық дайындығы орташадан жоғары деңгейді көрсетті. Сынып оқушыларының  психологиялық- физиологиялық  даму деңгейлері жас ерекшеліктеріне  сай екені анықталды.  Сөздерді көшірген кезде   Р.Ф , С.З, А.Н     тапсырманы орындауда төмен көрсеткіш көрсетті.
Сондай - ақ балалардың  өзіне қызықсыз бір іспен алаңдамай шұғылдана алу деңгейі де орташадан жоғары екенін көрсетті.  3- тапсырма арқылы оқушылардың  интеллектуалдық даму деңгейімен қол маториксының даму деңгейі анықталды. 16 сұрақ бойынша оқушылардың ойлау деңгейлері мен дүниетанымдары жас ерекшеліктеріне сай екені анықталды. Барлық оқушылардың интеллектуалдық деңгейі жақсы   екені анықталды.   Потологиялық оқушылар анықталған жоқ. Көмек қажет ететін Р.Ф , С.З, А.Н  ата-анасымен сөйлесіп кеңес берілді.
 Жалпы оқушылардың  үй жағдайында маторикалық, аналитикалық даму деңгейін дамытуға байланысты ата-аналарға кеңестер берілді.
1-сынып оқушыларынан  алынға Керн- Йирасек тестінің   диаграмасы
1-тест  Интеллектуалдық  даму деңгейі
 
2-тест  Маторикалық даму деңгейі 
 
3-тест Аналитикалық даму деңгейі
 
5-сынып орта буынға бейімделуіне байланысты  Н.Г.Лускановтың мектеп мотивациясы сауалнамасы алынды. 
Мақсаты: 5-сыныптың   мектепке бейімделу кезеңін бақылау,дезадаптациядағы оқушыларды  анықтау. Авторы: Н.Г.Лусканов  
Нәтижесінде: 
1 оқушы 25-30 ұпай мектеп мотивациясының жоғары деңгейін көрсетті.
4 оқушы 20-24 ұпай   мектеп түрткісінің жақсы деңгейінде.
2 оқушы 15-19 ұпай   мектепке жағымды қатынас сыртқы мотивациясы 
басым оқу процесі аз қызықтырады. Достармен мектеппен қатынасы жақсы.
10-14 ұпай еріксіз мектепке баратын оқушылар  және
10 ұпайдан төмен дезедаптациядағы мектепке  жағымсыз қатынастағы оқушылар  анықталған   жоқ.
Мектеп мотивациясының диаграммасы
 
  
1сынып ата-аналарымен «1сынып білім алушыларының мектепке бейімделуіне көмек» атты тақырыпта ата-аналарға психологиялық кеңестер берілді. Жақсы көңіл-күйді қалыптастыруға байланысты тренингтер жүргізді.   
4-сынып оқушыларымен жүргізілген жұмыстар
1. «Корректуралық сынақ» Балаларға шаршы, үш бұрыш, шеңбер және ромб бейнеленген тест ұсынылады. «Баста» — деген сигнал бойынша геометриялық фигураларға қатесіз сәйкес белгілерді қойып шық: шаршыға +, үшбұрышқа -, шеңберді ешқандай белгімен белгілемейсің және ромбқа нүкте қойып шық. Белгілер қатарымен қойылады. Жұмысты орындауға 60 секунд беріледі. «Тоқта» деген сигнал бойынша белгілеуді тоқтатыңыз. 
            Нәтіжесі-жоғары, орташа, төмен деңгейлері бойынша анықталады.
  4_{сынып оқушыларынан алынған} оқу мотивациясын анықтау тесті
Мақсаты: Оқушылардың әр пәнге   деген қызығушылығын, оқу мотивациясын анықтау.
4  сынып 
Отбасында қатыгездікке жол жоқ! «Менің эмоциям» мінез-құлықтар ойын –жаттығуы
(6-11сынып ата-аналары)
Мақсаты: эмоция мен сезім-адамның айналадағы өмір шындығына тигізер әсерін туралы түсінік беру және эмоция мен сезімдерді қалай басқаруға болатындығы туралы кеңестер беру
«Көңіл-күй параметрі». Өзіңізнің көңіл-күйі қандай екенін қолдарымен көрсетеді. Егер көңіл- күйі көтеріңкі болса, алақандарын ашып, көңіл-күйлері нашар болса алақандарын бір-біріне тигізіп көрсетеді. 
«Өз эмоцияңды қалай басқаруға болады?» психологиялық кеңес
            Үнемі сені түсінуге тырысатын достырыңмен бірге бол. Егер сен жалғыз болсаңыз көпшікті не су орамалды қысып тартуға болады. Өйткені барлық қысым қолдың, саусақтың, иықтың бұлшық еттерінде сақталып қалады. Спорттың қандай да бір түрімен айналысу да көмек береді. Адамға табиғатта жағымды әсер етеді. Серуен, тамашалау, бақылау, тіпті қиын деген жағдайлардың өзін де жағымды әсер етеді. 3-4 рет қысқа дем алу, сонша рет дем шығару. Бұл кезде миға баратын импульстер көбейеді, бұл өз кезінде стресс кезінде үлкен көмек.
«Көңіл-күйді белгіле». 
Ойланып тұрған адамның бет бейнесі
Ренжіп тұрған адамның бет бейнесі
Қайғылы адамның бет бейнесі
Ашулы адамның бет бейнесі
Таңданған кейіп көрсету
Өкініп тұрған адамның бет бейнесі
Қуанып тұрған адамның бет бейнесі
«Эмоциялық портрет». Бір күннің эмоциялық портретін жасауға болады. Бүгінгі күнді таңертеңнен бері еске түсіріңдер. Барлық оқиғаны қарап шығыңдар, жеке үзінділерді көз алдарына келтіріңдер. Енді соларды жазыңдар. Басқа адамдардың әсерінен болған оқиғалар мен сезімдердің астын сызып қойыңдар. Жақсы-жаманды атап көрсетіңдер. Осымен біздің бір күндік эмоциялық портретіміз келіп шығады.
5 – сынып оқушыларымен   жүргізілген жұмыстар
  Жылдан жылға оқушылардың бастауыш сыныптан орта буынға  бейімделу кезеңі өзекті мәселе болып туындайды.Оқушылар мектепке, мұғалім талабына, сыныптастарына үйренсе де, бейімделу проблемасы бар. Олар қайтадан жаңа әлеуметтік жағдайға үйренеді, жаңа сынып жетекшісі, пән мұғалімдері, жаңа пән. Әр мұғалім өз талабын қояды. Бұл кез бастапқы жеткіншек шақ, бала ағзасында физиологиялық өзгерістер өтіп, ол да із қалтырады.
    5-сынып   оқушыларының бастауыш буыннан орта буынға бейімделу кезеңінің жағдайын зерттеу жүргізілді. Оқушылардың  орта буынға бейімделуі,  Филлипс сұрақнамасы, «Социометрия» әдістемелері жүргізілді. Бұл әдістемелер оқушылардың жеке даму  деңгейі мен оқуға психологиялық дайындығын, оқушылардың мектеп өміріне бейімделу процесін анықтау мақсатында жүргізілді. Оқушылармен, сынып   жетекшілері, пән мұғалімдері, психологиялық қызмет тарапынан түзету және дамыту жұмыстары жүргізілді. Бейімделу үстіндегі оқушыларға жүргізілген әрбір әдістемені талдап, анықталған нәтиже бойынша ұсыныс беріліп, ұсыныстар бойынша жүйелі жұмыстар жүргізілді. Осы жүргізілген психологиялық зерттеу нәтижесімен сынып жетекшілер мен ата-аналарға таныстырылып, ұсыныстар берілді.
5 «А» сынып     Қалиасова Г      Корректуралық сынақ
 
3.«Пәнге көзқарас» сауалнамасы

р\с	Аты-жөні	5-сыныпта қай пән ерекше саған ұнады	5-сыныпта қай пәнді меңгеру сен үшін қиын болды	5-сыныпта қай пәннен үй тапсырмасын орындауда қиналдың?	5-сыныптағы ең жеңіл және оңай пән	Қай пәннің сабақ өту барысы ұнайды?
1	Тәлейлі	барлығы	-	Оңай	дене	барлығы
2	Ақсұлтан	дүниежүзі тарихы	математика	Шет тілі	Қ. тарих	жаратылыстану
3	Нұрай	матем	Орыс тілі	Шет тілі	АКТ	дене
4	Маржан	АКТ	жаратылыстану	Орыс тілі	матем	Шет тілі
5	Айзере	матем	Шет тілі	Орыс тілі	Қазақ тілі	Қазақ әдебиеті
6	Аян	еңбек	Шет тілі	Орыс тілі	еңбек	дене
7	Ертарғын	Қазақ тілі	Орыс тілі	Шет тілі	матем	матем
8	Айсұлтан	матем	жаратылстану	Орыс тілі	дене	матем
9	Бегімай	Орыс тілі	Шет тілі	матем	музыка	Орыс тілі
10	Еркеназ	дене	Орыс тілі	Шет тілі	матем	дене
11	Әлібек	Қ.тарих		матем
12	Бағдаулет	Орыс тілі	матем	ешқандай	Шет тілі	Шет тілі
13	Айару	Орыс тілі	Шет тілі	матем	география	Орыс тілі
14	Әкежан	матем	Қазақ тілі	Орыс тілі	матем	Шет тілі
15	Ғани	матем	Орыс тілі	Шет тілі	жаратылстану	матем

1. Мектеп мотивациясын анықтау
10 сұрақтың жауаптары 0-ден 3 балға дейін бағаланады (теріс жауап - 0 балл, бейтарап -1 балл, оң жауап - 3 балл). 30-25 балл жинаған оқушылар мектепке бейімделуінің жоғары деңгейін. 20-24 балл ортаңғы норманы, 15-19 балл ішкі мотивацияны, 10-14 балл және одан төменгі балл - мектепке деген теріс қарым-қатынасын, яғни мектеп дезадаптациясын көрсетеді.
5 «А» сынып
 
5 «Ә» сынып
 
Нейрожаттығулар  5 сынып білім алушылары
Мақсаты: Білім алушылардың қол моторикасын дамыту, Топтағы ұйымшылдыққа, бірлесіп жұмыс атқаруға баулу.
            «Өмір, сен неткен, ғажапсың?» онкүндігінің ашылуында орта буын білім алушылары арасында нейрожаттығулар жүргізілді. Алдымен нейро сөзінің мағынасымен таныстырып, алда орындалатын жаттығулар мидың жұмысын жақсартуға жақсы әсер ететіндігі туралы түсінік жұмыстары жүргізілді.
            Нейрон грекше «neuron», яғни жүйке дегенді білдіреді.Нейронның негізгі қызметі-жүйке импульсы түріндегі хабарламаларды организмге арналған «нұсқаулыққа»аударылған басқа жасушаларға беру. 
Қорытынды:орта буын білім алушылары толық қамтамасыз етілді. Белсенділікпен қатысып, қызығушылық танытты.
Ұсыныс: Үзіліс және сергіту сәтінде нейрожаттығулар жүргізу
  
Өткізілу   түрі:  сауалнамалар,тестілер

• сынып оқушыларының кәсіби бағыттылығының анықтау жұмыстарының қорытындылары         Мақсаты: Оқушының кім екенін, қандай екенін, кім бола алатыны , кім болғысы    келетіні, кім болуы керек екені және алға қойған мақсатының қалай іске асыру керек     екені туралы мәлімет беру.

9- сыныпты бітіргенсоң 18 оқушы 6 сыныпта қаламыз
12 оқушы  колледжде 

1. Оқушылардың ата-аналарыныңда пікірі 

6 оқушы 10 сыныпта қаламыз
12 оқушы колледжде

1. таңдаған мамандықтарының мазмұны, оқу және жұмыс шарттары туралы   12 оқушы қажеттінің бәрін білемін  6 оқушы аз ғана хабардармын 
2. Оқушылардың таңдаған мамандығының адамға қояр талаптары туралы 7 оқушы қажеттінің бәрін білемін   7 оқушы аз ғана хабардармын          4 оқушы хабарым жоқ
3. Таңдаған мамандыа қажет болатын жеке қасиеттерін, қабілеттерін , икемдіктерінің дамуы –16 оқушы қосымша білім алу арқылы дамытамын   2 оқушы өз бетіммен білім ала отырып дамытамын.
4. Оқушылардың барлығы өзінің ой-ниетін іске асыра алатынына сенімді. 16 оқушы ия жүзеге асыра аламын 1оқушы оқуда қиындықтар бар                1 оқушы материалдық проблемалар 
5. Оқушылардың негізгі жоспарды іске асыра алмаған жағдайда қолданатын қосалқы жоспары 18 оқушыда ия деп жауап берген.

Ұсыныс: Сынып жетекшілер , пән мұғалімдер және мектеп психологтар анықталған 12 оқушыға таңдаған мамандықтарының мазмұны, оқу   шарттары туралы  көмек беру.
Сауалнама «Табандылықты зерттеу»
9 а сыныбы
Мақсаты: оқушының табандылық деңгейін анықтау

р/с	Оқушының аты-жөні	Баллы	Деңгейі
1	Асқар Жарас	15	жоғары
2	Амантай Аян	18	жоғары
3	Абайбек Аружан	16	жоғары
4	Әкімбек Әлібек	17	жоғары
5	Баймырза Балжан	15	жоғары
6	Дулат Балерке	17	жоғары
7	Қасеке Еркебұлан	12	орта
8	Мәлікжан Анель	16	жоғары
9	Мәлікжан Жанель	13	жоғары
10	Мәсімхан Жандарбек	11	орта
11	Мырзахан Баян	15	жоғары
12	Мэлс Мадияр	17	жоғары
13	Нұрлан  Айкүміс	18	жоғары
14	Нұрлыбек Темірлан	12	орта
15	Нұрбосын Асыл	18	жоғары
16	Оспан Абылай	11	орта
17	Өсім Аружан	17	жоғары
18	Үркімбай Аружан	16	жоғары

Қорытынды: Білім алушылардың 14-і  жоғары деңгейді, 4-і орта деңгейді көрсетті. 
9 а сыныбынды барлығы-18
           Қатысаны – 18
           Сынып жетекшісі: Досай Ұлбосын 
          1.Д.Голлонд тестінің қорытындысы  
Мақсаты:тұлғаның әлеуметтік бағытын анықтау және кәсіби типін бағалау.

р/с	Тұлғаның 6 типі	Оқушылардың        аты -жөні
1	Реалистік тип – «Ер-азамат типі».Нақтылыққа бағытталған, жоғары эмоционалдық тұрақтылыққа ие. Буындық дағдыларды, ептілік талап ететін тапсырмаларды таңдайды. Көбінесе механик, жүргізуші, инженер агроном, ж.т.б.мамандықтарды қалайды. Физика, экономика, кибернетика, химия, сияқты салаларда жетістікке  жету мүмкіндігі бар. спорт	Жарас Балжан Темірлан  Жанель
2	Зияткерлік тип – сараптамалық ақыл-ой ерекше тәуелсіз ой-тұжырым жасауға тән. Теориялық және эстетикалық құндылықтарды басым. Әдетте ғылыми мамандытарды таңдайды. Негізінен математика, география, геология, теориялық мамандықтар, физика сияқты қызмет саласын           таң дайды.	Баян Анель Ү.Аружан  Аян
3	Әлеуметтік тип-әлеуметтік біліктілігінің айқындығымен ерекшеленеді. Айналасылардан тәуелсіз, орын алған жағдайларға тез икемделеді. Күйзеліске берілгіш, сезімтал. Ой-өріс құрылымында вербальды, қабілеттері айқындалады. Әлеуметтік біліктілікті меңгерген, қарым-қатынасқа мұқтаж. Ұсынылатын еңбек қызмет түрі: оқыту мен емдеу.	Еркебұлан Жандарбек Мадияр
4	Конвенциалды тип – құрылымы айқын  қызмет түрлерін қарайды. Мінезі нақты әрі іскер. Сыншылдық өзіндік ерекшелік көрсетпейді. Тәу.елді үйлестіруге икемі жоқ. Қызмет түрін ауыстырғанды ұнатпайды. Ұйымдастырушылық қабілеті әлсіз дамыған, математикалық қабілеті басым. Кеңсе ,есеп айрысуға байланысты мамандықтарды қалайды.	Айкүміс Асыл Абылай
5	Іскерлік тип- күш –жігері ұшқыр, ойлылықты, импульсты көрсетуге мүмкіндік беретін, мақсаттарды таңдап, шытырман оқиғаларды ұнтады. Лидерлік ұабілеті басым. Қатал әрі іскер. Әртіс, журналист, телеоператор, директор, дипломат ызмет түрлерін қалайды.	Ө Аружан Балерке
6	Әртістік тип – эмоцияға, қиялға, ішкі сезімге арқа сүйейді. Омір сүруге деген күрделі көзқарасқа ие. Шешім абылдауда тәуелсі. Бұл типтегі адамдар өзіндік «МЕНІН» дәлелдеуге деген өмірлік ой-ниет тән. Бұл типтегі адамдар :музыка ,сурет, әдеби шығармашылық қызмет түрлерін қалайды.	Әлібек  А.Аружан

                                                              9«А»  сыныбы
Мақсаты: Оқушының кім екенін, қандай екенін, кім бола алатыны , кім болғысы    келетіні, кім болуы керек екені және алға қойған мақсатының қалай іске асыру керек     екені туралы мәлімет беру.                                                                                                                           9- сыныпты бітіргенсоң 10 сыныпта қаламыз
                                        7   колледжге кетеміз

• 11 Оқушылардың ата-аналарыныңда пікірі 

10 сыныпта қаламыз
7 колледжде оқуды ұсынуда

1. таңдаған мамандықтарының мазмұны, оқу және жұмыс шарттары туралы  10 оқушы қажеттінің бәрін білемін  5 оқушы аз ғана хабардармын 
2. Оқушылардың таңдаған мамандығының адамға қояр талаптары туралы 5 оқушы қажеттінің бәрін білемін  1 оқушы аз ғана хабардармын          1  оқушы хабарым жоқ
3. Таңдаған мамандыа қажет болатын жеке қасиеттерін, қабілеттерін , икемдіктерінің дамуы –16 оқушы қосымша білім алу арқылы дамытамын   2 оқушы өз бетіммен білім ала отырып дамытамын.
4. Оқушылардың барлығы өзінің ой-ниетін іске асыра алатынына сенімді 16 оқушы ия жүзеге асыра аламын 2 оқушы оқуда қиындықтар бар               ( Қ.Е, О.А) 
5. Оқушылардың негізгі жоспарды іске асыра алмаған жағдайда қолданатын қосалқы жоспары 18 оқушыда ия деп жауап берген

Ұсыныс: Сынып жетекшілер , пән мұғалімдер және мектеп психологтар анықталған 2 оқушыға таңдаған мамандықтарының мазмұны, оқу  шарттары туралы көмек беру
«Табандылықты зерттеу»
9  «Ә» сыныбы
Мақсаты: оқушының табандылық деңгейін анықтау

р/с	Оқушының аты-жөні	Баллы	Деңгейі
1	Ахмет  Нұрай	12	жоғары
2	Әшім Елнұр	15	жоғары
3	Әшім Сенім	14	жоғары
4	Әлік Дияр	12	жоғары
5	Батырғали Гүлдана	18	жоғары
6	Батырғали Шұғыла	15	жоғары
7	Даулетжан Нұрсана	13	жоғары
8	Ерқали Аслан	17	жоғары
9	Ерсайын Ернұр	11	орта
10	Қазықан Айша	10	орта
11	Мадижан  береке	16	жоғары
12	Нұржаубек Айберген	9	орта
13	Сайтақын Айбек	10	орта
14	Өсім  Берікбосын	18	жоғары
15	Тұрдақын Әсемай	10	орта
16	Тұрыскелді Айназ	12	жоғары
17	Тұрсын Әли	10	орта
18	Хусайын Әли	9	орта
19	Ержан Мәди	13	жоғары
20	Темірхан  Ажар	14	жоғары

Қорытынды: Білім алушылардың 13 оқушы   жоғары деңгейді, 7 оқушы орта деңгейді көрсетті
9 «Ә» сыныбынды барлығы-20
Қатысаны – 20
Сынып жектешісі: Масимова   Лариса 
1.Д.Голлонд тестінің қорытындысы
Мақсаты:тұлғаның әлеуметтік бағытын анықтау және кәсіби типін бағалау.

р/с	Тұлғаның 6 типі	Оқушылардың        аты -жөні
1	Реалистік тип – «Ер-азамат типі».Нақтылыққа бағытталған, жоғары эмоционалдық тұрақтылыққа ие. Буындық дағдыларды, ептілік талап ететін тапсырмаларды таңдайды. Көбінесе механик, жүргізуші, инженер агроном, ж.т.б.мамандықтарды қалайды. Физика, экономика, кибернетика, химия, сияқты салаларда жетістікке  жету мүмкіндігі бар. спорт	Сенім Елнұр Аслан
2	Зияткерлік тип – сараптамалық ақыл-ой ерекше тәуелсіз ой-тұжырым жасауға тән. Теориялық және эстетикалық құндылықтарды басым. Әдетте ғылыми мамандытарды таңдайды. Негізінен математика, география, геология, теориялық мамандықтар, физика сияқты қызмет саласын таң дайды.	Дияр Е.Елнұр  Х.Әли
3	Әлеуметтік тип-әлеуметтік біліктілігінің айқындығымен ерекшеленеді. Айналасылардан тәуелсіз, орын алған жағдайларға тез икемделеді. Күйзеліске берілгіш, сезімтал. Ой-өріс құрылымында вербальды, қабілеттері айқындалады. Әлеуметтік біліктілікті меңгерген, қарым-қатынасқа мұқтаж. Ұсынылатын еңбек қызмет түрі: оқыту мен емдеу.	Нурай Гүлдана  Шұғыла Айша Мәди
4	Конвенциалды тип – құрылымы айқын  қызмет түрлерін қарайды. Мінезі нақты әрі іскер. Сыншылдық өзіндік ерекшелік көрсетпейді. Тәу.елді үйлестіруге икемі жоқ. Қызмет түрін ауыстырғанды ұнатпайды. Ұйымдастырушылық қабілеті әлсіз дамыған, математикалық қабілеті басым. Кеңсе ,есеп айрысуға байланысты мамандықтарды қалайды.	Айназ  Айберген Нұрсана
5	Іскерлік тип- күш –жігері ұшқыр, ойлылықты, импульсты көрсетуге мүмкіндік беретін, мақсаттарды таңдап, шытырман оқиғаларды ұнтады. Лидерлік қабілеті басым. Қатал әрі іскер. Әртіс, журналист, телеоператор, директор, дипломат ызмет түрлерін қалайды.	Ажар Т.Әли Айбек
6	Әртістік тип – эмоцияға, қиялға, ішкі сезімге арқа сүйейді. Омір сүруге деген күрделі көзқарасқа ие. Шешім абылдауда тәуелсі. Бұл типтегі адамдар өзіндік «МЕНІН» дәлелдеуге деген өмірлік ой-ниет тән. Бұл типтегі адамдар :музыка ,сурет, әдеби шығармашылық қызмет түрлерін қалайды.	Бекікболсын Әсемай

«Сенің кәсіби ой-ниетің»
9 «Ә»  сыныбы
Мақсаты: Оқушының кім екенін, қандай екенін, кім бола алатыны , кім болғысы    келетіні, кім болуы керек екені және алға қойған мақсатының қалай іске асыру керек     екені туралы мәлімет беру.
9- сыныпты бітіргенсоң   9 сыныпта қаламыз
                                           11колледжге кетеміз
Оқушылардың ата-аналарыныңда пікірі 
9 сыныпта қаламыз
11 колледжде оқуды ұсынуда
таңдаған мамандықтарының мазмұны, оқу және жұмыс шарттары туралы  14 оқушы қажеттінің бәрін білемін  6 оқушы аз ғана хабардармын 
Оқушылардың таңдаған мамандығының адамға қояр талаптары туралы 14 оқушы қажеттінің бәрін білемін  3 оқушы аз ғана хабардармын          3  оқушы хабарым жоқ
Таңдаған мамандыа қажет болатын жеке қасиеттерін, қабілеттерін , икемдіктерінің дамуы –16 оқушы қосымша білім алу арқылы дамытамын  2 оқушы өз бетіммен білім ала отырып дамытамын.
Оқушылардың барлығы өзінің ой-ниетін іске асыра алатынына сенімді 17 оқушы ия жүзеге асыра аламын 2 оқушы оқуда қиындықтар бар (С.А,Т.Ә,) 
Оқушылардың негізгі жоспарды іске асыра алмаған жағдайда қолданатын қосалқы жоспары 11 оқушыда ия деп жауап берген
Ұсыныс: Сынып жетекшілер , пән мұғалімдер және мектеп психологтар анықталған 2 оқушыға таңдаған мамандықтарының мазмұны, оқу  шарттары туралы көмек беру.
    11- сыныптан алынған  тұлғалық ерекшелікті анықтау сауалнамасы алынды. 
Мақсаты: Оқушының ақпаратты қабылдау және игеру процесіндегі жеке
                  тұлғалық ерекшелігін анықтау. Визуал – ақпаратты көру арқылы
                  қабылдайтын адамдар. Аудиал – ақпаратты есту арқылы жете
                  қабылдайтын адамдар. Кинестетик –  ақпаратты сезім, иісі ұстап,
                  сенсорика арқылы қозғалыспен қабылдайтын адамдар. Дискрет       
               (дегитал) бұл адамдар ақпаратты сандар мен символмен логикалық ойлаумен
                  қабылдауымен ерекшеленеді.
Нұсқау: 6 сұрақтан тұратын сауалнама таратылды.
Нәтижесінде: 

1	А.А	кинестетик
2	А.М	аудиал
3	Б.К	кинестетик
4	М.А	визуал
5	Н.Б	дегитал
6	Б.А	кинестетик

Қорытынды диаграммасы
 
Қорытынды: оқушылардың тұлғалық ерекшеліктерін анықтау сауалнамасы бойынша аудиал, визуал, кинестетик, дегитал   типінің өкілдерімен ҰБТ-ға нәтижелі дайындау мақсатында пән мұғалімдеріне бағыт-бағдар мен кеңестер берілді. 
5,6,7,8 сыныптар арасында  Ғаламторға және компьютерлік ойындарға  тәуелділікті анықтауға  сауалнама алынды. 
Мақсаты: Ғаламторға және компьютерлік ойындарға тәуелділікті анықтау
Жалпы оқушы саны : 35 оқушы 
Қатысқан оқушылар саны : 33
Қортынды: жалпы сыныптар бойынша интернетте тәуелділітің  жоғары деңгейі анықталған жоқ. 70% оқушылар қажет кезінде ғаламторды пайдаланатындары анықталды. 
Ұсыныс ата-аналарға : үй жағдайында өз балаларының ғаламтор ойындарына деген тәуелділіктерін қадағалап, бақылауға алу. 
Компьютерлік ойындарға тәуелділікті анықтау сауалнамасының диаграммасы
 
         9-11 сынып оқушылары арасында алынған суицидке бағыттылықты анықтау тесті алынды. СБА тесті 
Тест мақсаты: шынайылық,  невротизациялық және күйзелістік жағдайларды анықтауға,сондай - ақ тез тіл табысқыштық деңгейін анықтауға арналған.
Тест нұсқауы: Сауалнамадағы шкалдардың жалпы саны – 4
Сауалнама ұйғарымдарының саны – 74
Қорытынды: Шынайылықта жоғары деңгей көрсеткен балалармен шыншылдық тақырыпта жекелей әңгімелер мен кеңестер ұйымдастыру. 
Күйзеліс шкаласы бойынша әлеумметік жағынан  қолдауды қажет ететін оқушылармен барлық проблеммалардың шешімін табуға болатындығы жайлы жекелей әңгімелесу. 
Невротизация шкаласы бойынша жеке физиологиялық дамуындағы  өз денсаулығы-на шағымдану, өз-өзіне көңілі толмайтын, сезімталдықтары мен енжар күйде өздерін көп сезінетін оқушылардың өзіндік бағаларын көтеру. 
Тіл табыса алушылық шкаласы бойынша ашық, өмірге жағымды көзқараста барлық проблеммаларды шешуге болатынына сенімді, өмірге жағымды көз қараста, қоғамда өзін еркін ұстай алатын тип.
Құқық бұзушылық пен суицидтік әрекеттерге   бейім балаларды анықтау мақсатында диагностика жүргізілді. 
Жұмыстың аты :  Пип Уилсон. «Ағаштағы адам»
Бақылау мақсаты: оқушылардың эмоционалдық жай күйін, қоғамдағы орнын анықтау. 
Қолданылған әдіс : графикалық  тест 
Қатысушылар : 1-11сынып 
Нұсқау : Ағаштағы адамдардың көңіл-күйі әр түрлі және әрқайсының өзіне тән орыны бар. Сол бойынша өзіне тән жақын адамдарды таңдау, ішкі мен бейнесіндегі адамды белгілеу. 
Нәтижесінде: 
11-сынып оқушылары

№	Аты-жөні	Таңдау нөмірі	Анықтамасы
1	А.А	10	Өмірдің әр сәтін бағалайтын,жан тыныштығын қалайтын     адамдар
2	А.М	15	Өмірдің әр сәтін бағалап, жан тыныштығын қалайтын адамдар
3	Б.К	2	Қандай жағдай болмасын достарынан қол ұшын аямайтын ақкөңіл адамдар
4	М.А	10	Өмірдің әр сәтін бағалайтын,жан тыныштығын қалайтын  адамдар
5	Н.Б	20	Айналасындағыларды өзіне бағындырып, мүмкіндіктерін асыра сілтейтін адам
6	Б.А	10	Өмірдің әр сәтін бағалайтын,жан тыныштығын қалайтын     адамдар

Қорытынды: 
Суидалды әрекетке бейім балаларды анықтау мақсатында Пип Уилсон «Ағаш» проективті әдістемесі алынып, қорытындыланды. Нәтижесінде поцицияларды қауіп тудыратын негативті теріс ойлы балалар анықталған жоқ. Кедергілерді еңсеру, достықты қолдау, өмірдің әр сәтін бағалаушылар белсенді позитивті қарым-қатынастағы психологиялық климаттың бар екені анықталды.
Шынайылықта жоғары деңгей көрсеткен балалармен шыншылдық тақырыпта жекелей әңгімелер мен кеңестер ұйымдастыру. 
Күйзеліс шкаласы бойынша әлеумметік жағынан  қолдауды қажет ететін оқушылармен барлық проблеммалардың шешімін табуға болатындығы жайлы жекелей әңгімелесу. 
Невротизация шкаласы бойынша жеке физиологиялық дамуындағы  өз денсаулығы-на шағымдану, өз-өзіне көңілі толмайтын, сезімталдықтары мен енжар күйде өздерін көп сезінетін оқушылардың өзіндік бағаларын көтеру. 
Тіл табыса алушылық шкаласы бойынша ашық, өмірге жағымды көзқараста барлық проблеммаларды шешуге болатынына сенімді, өмірге жағымды көз қараста, қоғамда өзін еркін ұстай алатын тип.
 «Мен және менің өмірімнің құндылықтары»
10-11 сынып оқушыларымен өткізілген әдістеме анықтамасы
 08-09  қыркүйек айында 10-11 сынып оқушыларымен «Мен және менің өмірімнің құндылықтары» әдістемесі өткізілді .
Мақсаты: Жоғары сынып оқушыларының өмір және өмір жайындағы құндылықтарын анықтау.  Өмір құндылықтарының мәнін ашу арқылы өмірінің сипаты мен тірлігі туралы ұғымдарын кеңейту.Өмірден өзіндік орынын өмірлік бағдарын айқындай алуға баулу.
Қорытынды:Ағартушылық жұмысқа 10-11 сынып оқушыларымен өткізілді. Өткізілген жұмыс бойынша барлық оқушылар бойынан өмірге деген оң көзқарас, болашақтарына нақты мақсат, жоспарлар қойылған.Оқушылар өз мүмкіндіктерін қалай және қай жерде қолдана  алатынын біледі.Өмірде , сыныпта өз орындарын нақты айқындаған, өз өздерін бағалау адекватты.
Суицидтік мінез-құлықтың алдын алу жұмыстары.
   Кәмелетке толмағандар арасында суицидтің және аутодеструктивті мінез– құлықтың алдын алу педагог-психологтың жүргізілетін негізгі жұмысының  бірі болып табылады.
    Оқу жылы барысында жылдық жоспарға сәйкес суицидтің алдын алу, сондай - ақ қиын балаларды уақытылы анықтау және психологиялық-педагогикалық қолдау бойынша профилактикалық жұмыстар жүргізіледі.
Аутодеструктивті мінез-құлықтың алдын-алу мақсатындағы негізгі міндеттердің бірі педагогикалық процестің барлық қатысушылары  үшін мектепте қолайлы психологиялық ахуал  жасау.
Мектеп    мұғалімдерін психологиялық қолдау   бойынша өткізілген  жұмыстар
19 қыркүйек мектепке жаңадан жұмысқа орналысқан және де істеп жатқанына 2-3 жыл болған жас мамандармен «Педагогикалық жұмысқа Сіз қалай келдіңіз?» сауалнамасы алынды. Сауалнама 9 сұрақтан, әр сұрақтың 4-5тен дайын жауаптарымен берілген. Қойылған сұрақтарға сол жауаптардың ішінен біреуін таңдау керек. Сұрақтар әсіресе педагогикалық қызметі, жұмыс сапасы және проблемалары туралы қойылған. 
                                                        
 
«Мен көбінесе қандаймын: бейбітшілік сүйгіш немесе агрессивті?», «Педагогикалық қабілетті зерттеу» сауалнама
Мақсаты: Педагогтардың бейбітшілік сүйгіш және агрессия, педагогикалық қабілет деңгейлерін зерттеу.
 Сіздің алдыңызда күрделенген педагогикалық жағдайлар қатары берілген. Әр берілген жағдайды оқи отырып, өз педагогикалық пайымдауыңыз бойынша көрсетілген нұсқаудың біреуін таңдайсыз. Егер берілген нұсқаулардың ешқайсысына көңіліңіз толмаса, онда жетінші нұсқаға өзіңіз дұрыс деген ойыңызды жазыңыз.
«Педагогикалық қабілетті зерттеу» сауалнамасы
 
2.«Мен көбінесе қандаймын: бейбітшілік сүйгіш немесе агрессивті?» сауалнамасы
 
Мектеп   ата- аналарын  психологиялық қолдау  бойынша өткізілген  жұмыстар
«Мектеп және мектептен тыс ортада психологиялық және физиологиялық зорлық-зомбылық» дөңгелек стол
Мақсаты: жасөспірімдер арасындағы психологиялық және физиологиялық зорлық-зомбылықтың алдын алу, болдырмаудың жолдары туралы түсінік жұмыстарын жүргізу.
            Жоғарғы сынып ата-аналары арасында ата-аналар жиналысында сынып жетекшісімен бірлесе отырып, мектептегі қатыгездікпен зорлық-зомбылық себептері, алдын алу бойынша психологиялық әрекеттер, тәсілдер туралы кеңінен айтылды. Зорлық-зомбылық құрбаны болатын балаларға тән белгілер, физикалық және психологиялық күш көрсетудің түрлері және формалары туралы түсініктер берілді. 
  
 
 Сынып жетекшісі келген ата-аналарды топқа бөліп, реттегі істермен таныстырғаннан кейін, мектеп психологы бейімделу кезеңінде жүргізілген жұмыстар, олардың нәтижелерімен таныстырды. Әр балаға жеке тоқталып, жұмыстары бойынша мінездеме беріп шықты. Оқу бағдарламасын меңгеруде қиналып жатқан білім алушының ата-анасымен жеке сұхбат жүргізді. Балаға қалай қолдау көрсетіп, көмек беру керектігі туралы кеңестер берілді.

1. «Өзіме, көршіме» жаттығуы. Баласы жайында жазылған қызықты сұрақтарды алақанында ұстап тұрып, айналдырып отырып, тоқта дегенде тоқтап, сұрақтарға жауап береді.
2. «Сары лента» жаттығуы. Ата-аналар сары лентаны ұстап, шеңбер болып тұрады да, бір дегенде лентаны жоғары тастап, шапалақтайды, екі дегенде айналып, шапалақтап, лентаны ұстайды, үш дегенде екі рет айналып, екі рет шапалақтап лентаны қайта ұстайды.

Қорытынды:

• 1 класс оқушыларыныңың даму деңгейі туралы  сынып жетекшілер тарапынан, психологиялық қызмет тарапынан жұмыстар жүргізіліп, сынып жетекшілерге, жеке ата-аналарға  ұсыныстар берілді.
• Мектеп бойынша  ОПМПК шешімімен «Үйден оқытылатын» оқушылар есепке алынып, оқушылармен жыл бойы түзету-дамыту жұмыстары жүргізілді.
• 5-класс оқушылары мектеп жағдайына жақсы бейімделіп, жеке тұлғалық, интеллектуалдық даму деңгейлері бойынша жақсы нәтиже көрсетіп отыр. Бейімделу кезеңінің әлі де бейімделу үстіндегі оқушыларға жүргізілген әрбір әдістемені талдап, анықталған нәтиже бойынша ұсыныс беріліп, ұсыныстар бойынша жүйелі жұмыстар жүргізілді. Осы жүргізілген психологиялық зерттеу нәтижесімен класс жетекшілер мен ата-аналарға таныстырылып, ұсыныстар берілді. 
• Мектеп бойынша есепте тұрған, тәуекел топ оқушыларымен жыл бойына түзету-дамыту жұмыстары жүргізілді. 
• 9-11 класс оқушыларымен кәсіптік бағыт-бағдар бойынша психологиялық тренингтер, сауалнамалар, тест жұмыстары алынып нәтижелері шығарылды.
• Қорыта келе,  жүргізілген психолог жұмысы  І- жартыжылдық бойынша жоспарға сай жүзеге асып келді. Жүргізілген жұмыстар уақытында қорытындыланып, таныстырылып отырылды. 
• SWOT - талдау

S  Күшті жақтары -Мектептегі психологиялық қызметтің жұмыс жоспарын мерзімге сай орындауы. -Алдын алу , ағартушылық , кеңес беру , диагностикалық , түзету дамыту жұмыстарын жүргізуде тәжірбие алмасуы.  -Бейімделу кезеңдерінен дағдарыссыз оқушылардың шығуы.	W  Әлсіз жақтары  -Мұғалім оқушы,оқушы оқушы арасында дау дамайлы жағдайлардың туындауы -Ата аналардың бала тәрбиесіне деген жауапкершілігінің төмендеуі
O Мүмкіндіктер -Мектеп педагог психологтарының өз білімдерін жетілдіріп,кәсіби шеберлігін арттыру. -Оқушылардың психоэмоциональды жай күйін реттеуге арналған түзету дамыту бағдарламаларын құру.	T  Қауіптер -Оқушылардың ата аналардың бақылауынсыз  әлеуметтік желілерге тіркеліп , қауыпты қоғамдастықтарға тіркелу. -ҰБТ тапсыру кезінде оқушылардың қобалжу, мазасыздану күйіне  түсу.

 

Қызмет бағыттары	Оқушылар		Педагогтар		Ата-аналар		Әкімшілік
	жеке	топтық	жеке	топтық	жеке	топтық	жеке	топтық
Алдын алу	53	17	3	11	13	8	2	8
Ағарту	9	5	8	10	9	4	3	3
Диагностика	51	19	2	5	2	4	2	1
Кеңес беру	68	78	9	14	23	8	5	1
Түзету-дамыту оқыту	84	66	7	1	2	3	1	1
Сараптама қызметі	28	13	3	5	12	4	2	1
Барлық сағат саны:	293	198	32	46	59	31	15	16

Кеңес  берудің жалпыланған талдауы

Барлық өтініш білдіргендер	Оқу  мәселелері	Отбасы  мәселелері	Құрдастарымен  қарым-қатынас мәселелері	Мінез-құлық  мәселелері	Криминализациялануы. Зиянды әдеттер. Отбасынан, мектептен кету	басқа
оқушылар	22	2	13	1	0
ұлдар	16	1	2		0	0
қыздар	6	1	11	1	0	0
педагогтар		1	0	0	0	0
Ата-аналар	7	2	0	0		0
әкімшілік	3	0	0	0	0	0
Барлығы:	32	5	13	1	0	0

]]> admin Thu, 29 Jun 2023 19:30:57 +0600 https://kobikov.panfilov.edu.kz/main/517-2022-2023-ou-zhyly-pedagog-psihologty-zhyldy-zhmys-eseb.html https://kobikov.panfilov.edu.kz/main/517-2022-2023-ou-zhyly-pedagog-psihologty-zhyldy-zhmys-eseb.html admin Wed, 31 May 2023 17:57:34 +0600 https://kobikov.panfilov.edu.kz/psiholog-bryshy/psiholog-zhmysyny-eseb/159-internet-zhelsn-zijany-men-zardaptary-turaly-ata-analara-tsnk-zhrgzu-turaly.html https://kobikov.panfilov.edu.kz/psiholog-bryshy/psiholog-zhmysyny-eseb/159-internet-zhelsn-zijany-men-zardaptary-turaly-ata-analara-tsnk-zhrgzu-turaly.html ]]> ]]> admin Wed, 21 Sep 2022 10:14:10 +0600 https://kobikov.panfilov.edu.kz/psiholog-bryshy/psiholog-zhmysyny-eseb/158-balalar-aupszdgn-aldyn-alu-turaly.html https://kobikov.panfilov.edu.kz/psiholog-bryshy/psiholog-zhmysyny-eseb/158-balalar-aupszdgn-aldyn-alu-turaly.html ]]> ]]> admin Wed, 21 Sep 2022 10:07:37 +0600 https://kobikov.panfilov.edu.kz/psiholog-bryshy/psiholog-zhmysyny-eseb/72-2020-2021-ou-zhylyny-orytyndy-eseb.html https://kobikov.panfilov.edu.kz/psiholog-bryshy/psiholog-zhmysyny-eseb/72-2020-2021-ou-zhylyny-orytyndy-eseb.html 2020-2021 оқу жылында психологиялық қызмет бойынша жүргізілген жұмыстардың есебі
2020-2021 оқу жылында мектепішілік психологиялық қызметтің жылдық жоспары құрылып, мектеп директорымен бекітілді. Жыл бойы психологиялық жұмыстар төмендегідей бес бағыт бойынша жұмыс жүргізіледі:
1. Психодиагностика
2.Дамыту-түзету / коррекция/ жұмыстары
3.Психологиялық ағарту және сақтандыру жұмыстары
4.Психологиялық кеңес беру
5.Әлеуметтік –диспетчерлік қызмет

1- сынып оқушыларның мектепке бейімделуіне байланысты жүргізілген психологиялық профилактикалық диагностикалық жұмыстары алынды.
Мақсаты: Баланың мектепке дайындығын, яғни есте сақтауын, ойлауын және зейінінің даму барысын айқындау.
2020-2021 оқу жылында 1-ші сыныпта 20 оқушы бар.
1- сынып оқушыларының мектепке бейімделу деңгейін анықтау барысында оқушылармен психологиялық, профилактикалық, диагностикалық жұмыстар жүргізілді. Жұмыс барысында төмендегідей жұмыс түрлері ұйымдастырылды:

- « Керн-Иерасек» тесті;
- Ер баланың суретін салу ;
- Жазба әріптерін көшіріп жазу;
- Нүктелер топтамасы;



Қорытынды:Оқушыларды мектеп оқуына бейімделуін бақылау бойынша , барлығы 100 ге дейін санайды, әріптерді біледі, геометриялық фигураларды біледі, түстерді ажырата алады. Математикадан азайту, қосу, тең белгілерін біледі. Кітаптан көшіріп жаза алады. Жалпы 1-сынып оқушыларының мектепке бейімделуі жақсы 80% көрсетеді. Оқушылардың көңіл күйін көтеріп,қарым қатынастарын жақсарту мақсатында психологиялық тренинг жүргізілді.
Кемшіліктер: оқушыларды жылдамдыққа үйретпеу, өз ойын толық жеткізгенше көңіл бөлу.
Мұғалімдерге кеңес:
1. Жастайынан бастап, логикалық дамуына ықпал ететін тапсырмаларды орындауға, сол секілді ойындар ойнатуға тырысыңыз. Ақыл ойды дамытатын бірнеше тапсырмалар беріңіз.
2. Ешқашан балаға бұйрық беру арқылы оқытпаңыз. Бұл еш нәтиже бере алмайды. Баланың әрқайсысымен дос ретінде қатынаста болыңыз, мүмкін сізден көмек керек шығар. Кейбір пәндерді меңгеруде қиындық туып жүрсе көмектесіңіз. Ол сізге сенетіндей болсын.
3. Баланы сабақтан кейінгі уақытын тиімді пайдалануы жөнінде ата-анасына түсіндіріңіз. Үй тапсырмасын орындап, демалып, компьютерге отыру уақыттарын белгілесін, үйдегі уақытын тиімді пайдалансын.

Ата-аналрға кеңес:
1. Балаңыздың уақытылы ұйықтауға жатуын қадағалаңыз.
2. Мектеп туралы жаман айтпаңыз. Баланың көзінше мұғалімдерді сөз қылмаңыз.
3. Бала тапсырмаларға,мектептен әкелген кітаптарына сіздің қызығушылық танытып,қадағалайтыныңызды көрсін.
4. Өзіңіз оқыңыз ,бала ата-аналарының бос уақытын тек теледидар мен компьютер алдында өткізбейтінін білсін,көрсін.
5. Балаға өз ойын жазбаша жеткізуді үйретіңіз:онымен хат жазып алмасыңыз,бірге хат жазыңыздар. Егер бала сізбен қатты әсер алған оқиғасымен бөлісссе-сол оқиға жайлы әңгіме құрастырып жазуын өтініңіз,ал кешкісін оны барлық отбасы мүшелеріне оқып беріңіз.
2. 5-сынып оқушыларының орта буынға бейімделуі
Мақсаты: 5-сынып оқушыларының бір-бірімен қарым-қатынасын, пәнге көзқарасын, мұғалімдерге деген көзқарасын анықтау.
5-сынып оқушыларының орта буынға бейімделу кезеңінде, психологиялық турғыда жайлы жағдай жасауына мынадай диагностикалық жұмыстар өткізілді. Мектепке келу мотвациясын анықтауға, жаңа қосылған пәндерге оқушының көзқарасын, сыныптастарымен,сынып жетекшісімен,жаңадан сыныпқа келген оқушылармен, пән мұғалімдерімен, қарым-қатынасын анықтау мақсаттарда, оқушылармен психо-диагностикалар өтізіліп тұрды. (тест,сұрақнама,тренинг жаттығулары, әңгіме) және ата-аналаға онлайн кеңес берілді, оқушылардың психологиялық жас ерекшеліктерін талқылап ұсыныс, ақпараттар беріліп отырылды. 5-сыныптардың оқушыларының бейімделуі жақсы сәтті өтті.
Бейімделу барысында оқушылардың темпераменті анықталды, сабаққа қызығушылығы бойынша сауалнама алынды.


Кеткен кемшіліктер: оқу үлгерімі төмен оқитын, оқушылармен жұмыс жүргізу.
Ұсыныстар:
5-сыныпта оқушының оқытуға табысты бейімделуі бастауыш және орта буындар арасындағы байланыстың жалғастылығына байланысты болды. Бұл кезде дамудың жасөспірімдік кезеңіне аяқ басатын 10–11 жасар балалардың психологиялық ерекшеліктеріне, 5-сыныпқа көшкен баланың таным әрекетінің деңгейіне талдау жасау қажет; бейімделу кезеңінің табысты өтпеу себебіне және оларды жеңе білудің мүмкін жолдарына талдау жасау керек. Қыркүйек–қазан айларында сынып жетекшісі сыныпқа мінездеме жасап, пән мұғалімдерімен бірге әрбір балаға баға беруі тиіс.

3. Мектепшілік есепте тұрған оқушылармен психологиялық түзету-дамыту жұмыстары.
Мақсаты: Оқушыларды сабырлыққа,мейірімділікке, өзгенің көңіл-күйін түсіне білуге баулу.
Тәрбиесі қиындық туғызатын, үлгерімі төмен оқушылар есепке алынып жұмыс жүргізілді. Оқушылар арасында жазатайым оқиғалардың алдын алу мақсатында келесі психологиялық жұмыстар өткізілді.
Психологтың жұмысы үнемі мұғалімдермен, ата-аналармен, оқушылармен ағарту, түзету жұмыстарын жүргізеді. Психологиялық зерттеудің әдістері сауалнама, әңгімелесу, қарым-қатынас дағдыларын қалыптастыру, оқушылардың тұрмыстық және тәрбие жағдайын зерттеу, шығарма жазу жұмыстары.

Мұғалімдер мен оқушылармен «Жасөспірімдердің өз-өзіне қол жұмсауы» ең өзекті мәселелері. Суицид түрлері, суицид әрекеттері, суицидтің ерекшеліктері, суицидтік мінез-құлықтың алдын- алу жолдары жайлы айтып түсіндірдік.
2020-2021 оқу жылына арналған кәмелетке толмағандар арасында
суицидтік мінез-құлықтың алдын –алу жөніндегі іс-шаралар.
Өткізілген іс-шара мақсаты: Жасөспірімдер арасындағы суициалды мінез-құлықтың алдын-алу.
Жалпы мектеп оқушы саны: 286
Кәмелетке толмағандар арасында суцидтік мінезді ескертку және оның алдын алу мақстаныда директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасары Л.Уразбекова, мектеп психологі-А.Колдаспекова, мектеп медбикесі- Көжекова Жанар бірлесе отырып жұмыс жоспары құрылып, бекітілді.
ДТІЖО- Л.Уразбекова, мектеп психологі-А.Колдаспекова және сынып жетекшілермен бірлесе отырып тұрақты түрде сәтсіз жанұяларды анықтау жұмыстары жүргізілуде. Қазіргі кезге дейін сәтсіз жанұя анықталмады.
Қыркүйек айының екінші аптасында ата-аналар комитетімен санитарлық талаптарды орындай отырып, «Сіз өз балаңызды білесіз бе?» тақырыбында сауалнама алды. Сауалнамаға 8 ата-ана келіп, 50 ата-ана гугл формасы арқылы жауап берді. Нәтижесінде ата-аналар өз балаларының мінез-құлық ерекшеліктерін, оқушы бойындағы қасиеттерін, оқу пәндеріне қызығушылығын және балалардың қандай кәсіби мамандыққа икемділігі бар екенідігі анықталды.


Қыркүйек айының төртінші аптасында «Ата –ана мен бала арасындағы қарым қатынас» туралы бейнероликтерді, ата-аналар чаттарына жіберу арқылы кері байланыс алды.
Мақсаты: Адамзатты тәрбиелеу өте ұзақ және күрделі процесс. Жеке бастың қалыптасуы,оның рухани жағынан дамуы бала кезден бастау алады. Жас шыбық иілуге қандай икемді болса, бала да тәрбиені қабылдауға сондай бейім. Отбасы тұлға қалыптастырушы бесік екенін түсіндіру.



Қазан айында «Жасөспірімдердегі суициалды мінез-құлықтың алдын-алу» тақырыбында баяндама жазып, сынып жетекшілер арқылы ата-аналар чаттарына жіберді. Баяндама бойынша ата-аналардан кері байланыс берді. Ата аналар тарапынан қойылған сұрақтарға жауап берілді.
Қараша айында 7-11 сынып оқушылар арасында суицидтік бағыттылықты анықтау СБА әдістемесі бойынша «Тұлғалық сауалнама» гугл формамен алынды.
Мақсаты: 13-18 жасар жасөспірімдердің суицитдік қауіпті ұстанымдарын анықтаудағы бағдарланған әдістеме ретінде құрылған. Әдістеме депресиялық, невротикалық жағдайды және қарым-қатынас деңгейін анықтауға бағытталған.
Жалпы шкала саны 4, негіздеме саны 74.



І шкала «Ш» - шыншылдық шкаласы.
Нәтиженің шынайылығын бағалайды. 8-10 балл шыншылдықтың жоғары деңгейі; 4-7 балл – орташа деңгей; 0-3 балл шыншылдықтың төмен деңгейі, бұл әлеуметтік қолдауға бағдарланған, жауапты шынай деп бағалауға болмайды.
ІІ шкала «Д» - депрессивтілік шкаласы.
Депрессивті жағдайға бейімділігін анықтайды. 17 – 21 балл жоғары, бұл белгілердің эмоционалдық көңіл-күйіне, жүріс-тұрысына, өз-өзіне және қоршаған ортаға қарым – қатынасында болуын сипаттайды.
8-16 балл орташа деңгей, 1 – 7 балл төмен деңгей.
ІІІ шкала «Н» - невротизация шкаласы.
Невротизм деңгейін анықтайды. 17 – 21 балл жоғары баға эмоционалдық тұрақсыздық, қобалжу негізінде көрінетін невротикалық синдромға тән келуі мүмкін.
ІV шкала «Қ» - қарым-қатынас шкаласы.
Қарым-қатынас деңгейін анықтайды. 17-21 қарым-қатынастың жоғары деңгейі. 8-16 балл – орташа деңгей, 1-7 балл төмен деңгей. Қарым қатынастың төмен деңгейі депрессивтілік пен невротизацияның жоғары көрсеткішімен сәйкес келуі зерттелушінің суицидтік қауіпті ұстанымының белгілері, яғни, «өлімге пассивті келісім беру» болып табылады.

Көрсеткіштік кесте

Деңгейлері «Ш» «Д» «Н» «Қ»
Жоғары деңгей 6 38% - Бар - 3 9%
Орташа деңгей 10 62% 7 44% Жоқ 100% 13 81%
Төмен деңгей - 9 56%

Қорытынды
Оқушыларға 74 сұрақтан тұратын суицидтік бағыттылықты анықтауға (СБА) арналған сауалнама берілді. Олар әр бір сұраққа «келісемін» және «келіспеймін» деп жауап беруге тиіс болатын. Сауалнаманың нәтижесі әр бір оқушының жауабына сай 4 критерий бойынша шығарылады.
Көрсеткіштік кестеге және диаграммаға қарасақ, шынайылық шкаласы бойынша сыныптың 38%-ы жоғары деңгейді, 62%-ы орташа деңгейді көрсетіп отыр. Төмен деңгей жоқ. Бұл өте көңілге қонымды жағдай. Мәселен, оқушыларымыз толық ашылды демесек те, олардың басым бөлігі шынайы жауап беруге ұмытылғандары. Депрессивтілік жағдайыдың орташа деңгейін сыныптың 44% және төмен деңгейін 56%-ы көрсетіп отыр. Невротикалық жағдай ешбір оқушыда жоқ. Ал қарым-қатынасқа тез түсе алатын оқушылар сыныптың 9%-ын құрайды, сыныптың 81%, яғни қалған басым бөлігі қарым-қатынасқа орташа деңгейде түсе алады. Сыныпта қарым-қатынасқа аса тез түсе алмайтын, яғни төмен деңгейді көрсетіп отырған оқушылар жоқ. Депрессивтілік шкаласы бойынша орта деңгейді көрсетіп отырған оқушылармен сынып жетекші және психолог тарапынан, жекелеген жұмыстар жүргізілуі керек.

Сауалнама нәтижесінде оқушылар арасында ешқандай деректер анықталмады.

Өмірдегі «қиын» жағдайдан шығу үшін «жеткіншекке жадынама» бұрыш ұйымдастыру «Сенім телефоны» нөмірлерін насихаттау, тарату мақсатында «Сенім телефоны» тұрақты түрде жұмыс істейді, және сол туралы ақпараттар оқушылар да, ата-аналар да хабардар. Қандай жағдайда болмасын мәселенің шешілетін қиын жағдайдан шығу әрекетінің бар екендігін оқушыларға психологиялық оқу іс-әрекетінің және сауалнама барысында да түсінік жұмыстары жүргізіледі.

«Адам құқығы, бала құқығы» онкүндігіне орай 7-11 сыныптардан «Өз құқығыңды білесің ба?» атты сауалнама алынып, жалпы ата – аналар чаттарына слайд түрінде кеңес берілді.
Қатысқан оқушылар саны: 98

1. 7 «А» - 20 оқушы
2. 7 «Ә» - 16 оқушы
3. 8 сынып – 15 оқушы
4. 9 «А» - 15 оқушы
5. 9 «Ә» - 16 оқушы
6. 10 сынып – 6 оқушы
7. 11 сынып – 10 оқушы

Қорытынды: Сауалнама қорытындысы бойынша оқушылар өз құқықтарын білетіндігі анықталды.

Қатігездік пен зорлық-зомбылыққа байланысты «Зорлық-зомбылықсыз балалық шақ» тақырыбында жасырын сауалнама алынды. «Тұрмыстық зорлық-зомбылықтың баланың психо – эмоционалды дамуына әсері» атты слайд ата-аналар чаттарына жіберілді.
Сауалнамаға жалпы 7-11 сынып оқушылары қатысты.
Қатысқан оқушылар саны – 91
Қатыспаған оқушы саны – 19
Тақырыбы: Жыныстық сипаттағы және зорлық-зомбылық.
Мақсаты: Оқушылар арасындағы зорлық-зомбылық жыныстық сипатын анықтау.
Қорытынды: Оқушылардан сауалнама алмас бұрын жоғарыда аталған тақырып бойынша слайд жіберіліп, кеңес берілді. Сауалнама қорытындысы бойынша зорлық – зомбылыққа қатысты оқушылар арасында ешқандай деректер анықталмады.
«Қыз - ұлт болашағының анасы» тақырыбында жиналыс өтті. Баяндама оқылып, «Қыз бала тәрбиесі қандай болу керек?» атты сауалнама алынды. Нәтижесінде
Сауалнамаға жалпы 7-11 сынып қыздары қатысты.
Қатысқан қыздар саны – 38

Мақсаты: сауалнама мақсаты оқуға деген қызығушылығын анықтап, ерте жүктілік туралы ақпарат беру

Қорытынды: 7-11 сынып қыздар арасында сауалнама алынып, нәтижесі шығарылды. Қыздар өздері туралы толық әрі шынайы жауап жазды. Қыздар арасында ерте жүктіліктің қыз тағдырына әсерін жақсы біледі. Мектепте ерте жүктілікке тап болған қыздар анықталған жоқ. Сауалнама бойынша көп қыздар «Ерте жүктіліктің алдын алу жолдары туралы» толық таныс емес.

Ұсыныс:
Мектеп медбикесі ерте жүктіліктің алдын алу жолдарымен таныстыру, ақпарат беру, түсіндіру жұмыстарын жүргізу.
Сынып жетекшілерге:қыздарға арналған ырым-тыйымдар туралы түсінік беру жұмыстарын жүргізу. Қыздардың ата-аналарымен байланыс жасап, қыздарға тәрбие берудің тиімді жолдарын түсіндіру.


Кез келген уақытта қол жетімді болу үшін мектебімізде «жеткіншекке жаднама» бұрышы ұйымдастырылған «Сенім поштасы» жұмыс істейді.



Педагогтар тарапынан жәбірлеу, қолдану жағдайларына алдын алу үшін мұғалімдермен оқушылар арасындағы қарым қатынасқа бақылау жасау үшін анонимдік сауалнама алынды.
Сауалнама қорытындысы оң нәтиже көрсетті мектеп мұғалімдер мен оқушылар арасында сыпайылық қарым қатынас орнаған. Бір-біріне құрмет байқалады.
2021 жылдың 03 наурыз күні карантиндік ережені ұстана отырып, шағын топтағы ата-аналармен «Жасөспірімдердің суицидтік мінез-құлық танытуының алдын алу» тақырыбында жиналыс өткізілді.
Мақсаты: Жасөспірімдердің суицидтік мінез-құлық танытуының алдын алу бойынша ата-аналарға түсінік жұмыстарын жүргізу.
Жиналыс барысында «Сіз қандай ата-анасыз?» тақырыбында сауалнама алынды.

2021 жылдың 01 наурыз күні ватсап желісінде «Ата-ана мен бала арасындағы қарым-қатынас» тақырыбында 1-11 сынып ата-аналарымен жиналыс өткізілді.
Мақсаты: Отбасындағы тәрбиенің бала өміріндегі маңыздылығын түсіндіру,жасөспірімдердің депрессияға ұшырауының алдын-алу. Баяндама чаттар арқылы ата-аналарға жіберілді.
Сынып жетекшілер ата-аналардан кері байланыс алды. Ата-аналар тарапынан қойылған сұрақтарға жауап берілді.


Қорытынды: Мектептегі психологиялық ахуалды қалыптастыруда атқарылған жұмыстар бойынша. Балаларға психологиялық диогностикалық карталар толтырылды, жаңадан келген оқушыларды мектепке, сынып ұжымына бейімдеу мақсатында (жаңа оқушы,) ер балармен және қыз балалармен жеке жұмыстар жүргізілді. Сынып жетекшілермен тығыз байланыста жұмыс істедік.
Кемшіліктер: мектепшілік есепте тұрған оқушылармен, ата-аналарымен жиі кездесіп,әңгімелесу.
Ұсыныстар: Тәрбиесі қиындық туғызатын оқушылармен сынып жетекшілері көңіл бөліп,уақытында жұмыс жасаса.

4.9-сыныпдарда оқушылардың кәсіби ой-ниетін,бағытын анықтау
Мақсаты:оқушыларға болашақ мамандықты таңдауға көмектесу. Мамандық әлемі оның ерекшеліктері туралы түсініктерін кеңейту.
9-сыныпдарда оқушылардың кәсіби ой-ниетін,бағытын анықтау мақсатында А.Е.Голомшток әдістемесі бойынша сұрақнама,тесттер алынып болжау қорытындысы анықталды.
9 сынып оқушыларына арналған мотивациялық кеңестер берілді. Кәсіби бейімділігіне байланысты тест жұмысы алынды. «Сенімділік менің серігім» атты тренинг өткізілді. Ата-аналар чаттарына «Мамандық таңдауда бағыт – бағдар беру» атты видеоролик жіберілді, ата-аналар танысып кері байланыс жасады.

Жалпы 10-сыныпқа қалатын оқушылардың бағыттары жаратылыстану бағытты таңдап отыр.
Қорытынды: 9-сынып оқушылары өз-өздеріне сенімді, өздерінің таңдап отырған мамандықтарын жақсы біледі. Жалпы 9-сыныптардың бір-бірімен қарым-қатынасы жақсы.
5.ҰБТ-тапсыратын оқушылармен психалогиялық жұмыс
Мақсаты: оқушылардың өмір туралы, мамандықтар туралы көзқарасын анықтау. Таңдаған мамандығының өз бейімділігі мен қабілетіне сәйкес келуін нақтылау . мамандықа деген жауапкершілігін, сенімін қалыптастыру.
2020-2021 оқу жылында 11-сынып оқитын оқушылар 11. Олардың күнделікті көңіл-күйлеріне назар аударып, психологиялық диагностикалар өткізіліп, кеңестер беріліп отырды. Жас жеткіншектерге керекті жаднамалар таратылып, өзі уақыттарын үнемдеу мақсатында күн тәртібі бірлесе құрылды. «Сен ҰБТ болуын қалайсынба?», Емтиханға және ҰБТ-ға дайындалу кезінде қалай тамақтану керек?, Оқығанды қалай есте сақтауға болады?, « Сіз өзіңізді бақылай аласыз ба?», «Өзіңе деген сенімділік дәрежесі қандай?» «Есте сақтау қабілеттерін арттыру жаттығулары. Стрестік ситуациялардан қалай шығуға болады 11 сынып оқушыларының өзін-өзі бағалауын, сенімді болуын анықтау мақсатында жұмыстар жүргізілді.
«Менің дінге көзқарасым» сауалнама, «Оқушылардың уақытты үнемдей білуін дағдыландыру» «ҰБТ-ға психологиялық дайындық» тренинг жаттығулары, «Жеке тұлғаны геометриялық фигуралар арқылы анықтау», «Ақыл мен немесе жүрекпен психологиялық тест», «Стрессті қалай жеңуге
болады?», «Күйзеліске қарсы гимнастика»,тақырыптарында кеңестер, әңгімелер, сауалнамалар алынып, тренинг-жаттығулары өтіліді.

Қорытынды: жалпы 11-сынып оқушылары өз-өздеріне сенімді, өздерінің қандай мамандыққа баратындарын біледі, қарым-қатынастары жақсы.
6. Үйден оқитын оушылармен жұмыс
Мақсаты: Үйден оқитын оқушының көңіл-күйін, сабаққа деген ынтасын анықтау.
2020-2021 оқу жылында 1 оқушы үйден оқиды. Көмекші бағдарламамен. Оқушы кітаппен қамтылған. Пән мұғалімдері өздерінің сабақ кестесіне сай сабақтарын өтті. Үйден оқитын оқушыны әр түрлі іс-шараларға қатыстырдық. Оқушымен аптасына 2 рет түзету дамыту сабағы өтті.



Қорытынды. Үйден оқитын оқушының көңіл-күйі жақсы сабаққа деген ынтасы орташа. Пән мұғалімдерімен қарым-қатынасы жақсы.
Ұсыныстар: Үйден оқитын оқушыға отбасы тарапынан көңіл бөлінсе.
7. Мектеп ұжыммен жұмыс
«Қашықтықтан оқыту кезінде оқушы мен мұғалімнің қарым-қатынасы» деген тақырыпта өзін-өзі тану, түсіну, ортамен үйлесімді қарым қатынас жасауға дағдыландыру, мәдени сөйлеу білігін дамыту, өзара жағымды қарым-қатынасын арттыру мақсатында мұғалімдер чатына слайд жіберілді.
«Мұғалім әдебі» тақырыбында баяндама оқылып, тренинг жүргізілді.

Мектепке жаңадан келген «Жас мамандармен» жұмыс жүргізілді. Психологиялық әдістемелер алынды. Кеңес берілді.





2021-2022оқу жылына
Ұсыныстар:
1. 1-5 сыныптардың бейімделуі бойынша мынандай жұмыстар атқару қажет.
Сынып жетекшілеріне сыныптағы балалардың сынып ұжымында ауызбіршілік, татулық әлі де болса әлсіз екендігін ескере отырып, сынып оқушыларымен достық, бірлік тақырыптарында тәрбие сағаттары мен ойындар өткізіп отырса.
2. ҰБТ-тапсыратын оқушыларға психологиялық көмек көрсету.
3. Үйден оқитын оқушының ата-анасына,пән мұғалімдеріне оқушыларға көп көңіл аудару.

Мектеп педагог-психологы А.Қолдасбекова



]]> 2020-2021 оқу жылында психологиялық қызмет бойынша жүргізілген жұмыстардың есебі
2020-2021 оқу жылында мектепішілік психологиялық қызметтің жылдық жоспары құрылып, мектеп директорымен бекітілді. Жыл бойы психологиялық жұмыстар төмендегідей бес бағыт бойынша жұмыс жүргізіледі:
1. Психодиагностика
2.Дамыту-түзету / коррекция/ жұмыстары
3.Психологиялық ағарту және сақтандыру жұмыстары
4.Психологиялық кеңес беру
5.Әлеуметтік –диспетчерлік қызмет

1- сынып оқушыларның мектепке бейімделуіне байланысты жүргізілген психологиялық профилактикалық диагностикалық жұмыстары алынды.
Мақсаты: Баланың мектепке дайындығын, яғни есте сақтауын, ойлауын және зейінінің даму барысын айқындау.
2020-2021 оқу жылында 1-ші сыныпта 20 оқушы бар.
1- сынып оқушыларының мектепке бейімделу деңгейін анықтау барысында оқушылармен психологиялық, профилактикалық, диагностикалық жұмыстар жүргізілді. Жұмыс барысында төмендегідей жұмыс түрлері ұйымдастырылды:

- « Керн-Иерасек» тесті;
- Ер баланың суретін салу ;
- Жазба әріптерін көшіріп жазу;
- Нүктелер топтамасы;



Қорытынды:Оқушыларды мектеп оқуына бейімделуін бақылау бойынша , барлығы 100 ге дейін санайды, әріптерді біледі, геометриялық фигураларды біледі, түстерді ажырата алады. Математикадан азайту, қосу, тең белгілерін біледі. Кітаптан көшіріп жаза алады. Жалпы 1-сынып оқушыларының мектепке бейімделуі жақсы 80% көрсетеді. Оқушылардың көңіл күйін көтеріп,қарым қатынастарын жақсарту мақсатында психологиялық тренинг жүргізілді.
Кемшіліктер: оқушыларды жылдамдыққа үйретпеу, өз ойын толық жеткізгенше көңіл бөлу.
Мұғалімдерге кеңес:
1. Жастайынан бастап, логикалық дамуына ықпал ететін тапсырмаларды орындауға, сол секілді ойындар ойнатуға тырысыңыз. Ақыл ойды дамытатын бірнеше тапсырмалар беріңіз.
2. Ешқашан балаға бұйрық беру арқылы оқытпаңыз. Бұл еш нәтиже бере алмайды. Баланың әрқайсысымен дос ретінде қатынаста болыңыз, мүмкін сізден көмек керек шығар. Кейбір пәндерді меңгеруде қиындық туып жүрсе көмектесіңіз. Ол сізге сенетіндей болсын.
3. Баланы сабақтан кейінгі уақытын тиімді пайдалануы жөнінде ата-анасына түсіндіріңіз. Үй тапсырмасын орындап, демалып, компьютерге отыру уақыттарын белгілесін, үйдегі уақытын тиімді пайдалансын.

Ата-аналрға кеңес:
1. Балаңыздың уақытылы ұйықтауға жатуын қадағалаңыз.
2. Мектеп туралы жаман айтпаңыз. Баланың көзінше мұғалімдерді сөз қылмаңыз.
3. Бала тапсырмаларға,мектептен әкелген кітаптарына сіздің қызығушылық танытып,қадағалайтыныңызды көрсін.
4. Өзіңіз оқыңыз ,бала ата-аналарының бос уақытын тек теледидар мен компьютер алдында өткізбейтінін білсін,көрсін.
5. Балаға өз ойын жазбаша жеткізуді үйретіңіз:онымен хат жазып алмасыңыз,бірге хат жазыңыздар. Егер бала сізбен қатты әсер алған оқиғасымен бөлісссе-сол оқиға жайлы әңгіме құрастырып жазуын өтініңіз,ал кешкісін оны барлық отбасы мүшелеріне оқып беріңіз.
2. 5-сынып оқушыларының орта буынға бейімделуі
Мақсаты: 5-сынып оқушыларының бір-бірімен қарым-қатынасын, пәнге көзқарасын, мұғалімдерге деген көзқарасын анықтау.
5-сынып оқушыларының орта буынға бейімделу кезеңінде, психологиялық турғыда жайлы жағдай жасауына мынадай диагностикалық жұмыстар өткізілді. Мектепке келу мотвациясын анықтауға, жаңа қосылған пәндерге оқушының көзқарасын, сыныптастарымен,сынып жетекшісімен,жаңадан сыныпқа келген оқушылармен, пән мұғалімдерімен, қарым-қатынасын анықтау мақсаттарда, оқушылармен психо-диагностикалар өтізіліп тұрды. (тест,сұрақнама,тренинг жаттығулары, әңгіме) және ата-аналаға онлайн кеңес берілді, оқушылардың психологиялық жас ерекшеліктерін талқылап ұсыныс, ақпараттар беріліп отырылды. 5-сыныптардың оқушыларының бейімделуі жақсы сәтті өтті.
Бейімделу барысында оқушылардың темпераменті анықталды, сабаққа қызығушылығы бойынша сауалнама алынды.


Кеткен кемшіліктер: оқу үлгерімі төмен оқитын, оқушылармен жұмыс жүргізу.
Ұсыныстар:
5-сыныпта оқушының оқытуға табысты бейімделуі бастауыш және орта буындар арасындағы байланыстың жалғастылығына байланысты болды. Бұл кезде дамудың жасөспірімдік кезеңіне аяқ басатын 10–11 жасар балалардың психологиялық ерекшеліктеріне, 5-сыныпқа көшкен баланың таным әрекетінің деңгейіне талдау жасау қажет; бейімделу кезеңінің табысты өтпеу себебіне және оларды жеңе білудің мүмкін жолдарына талдау жасау керек. Қыркүйек–қазан айларында сынып жетекшісі сыныпқа мінездеме жасап, пән мұғалімдерімен бірге әрбір балаға баға беруі тиіс.

3. Мектепшілік есепте тұрған оқушылармен психологиялық түзету-дамыту жұмыстары.
Мақсаты: Оқушыларды сабырлыққа,мейірімділікке, өзгенің көңіл-күйін түсіне білуге баулу.
Тәрбиесі қиындық туғызатын, үлгерімі төмен оқушылар есепке алынып жұмыс жүргізілді. Оқушылар арасында жазатайым оқиғалардың алдын алу мақсатында келесі психологиялық жұмыстар өткізілді.
Психологтың жұмысы үнемі мұғалімдермен, ата-аналармен, оқушылармен ағарту, түзету жұмыстарын жүргізеді. Психологиялық зерттеудің әдістері сауалнама, әңгімелесу, қарым-қатынас дағдыларын қалыптастыру, оқушылардың тұрмыстық және тәрбие жағдайын зерттеу, шығарма жазу жұмыстары.

Мұғалімдер мен оқушылармен «Жасөспірімдердің өз-өзіне қол жұмсауы» ең өзекті мәселелері. Суицид түрлері, суицид әрекеттері, суицидтің ерекшеліктері, суицидтік мінез-құлықтың алдын- алу жолдары жайлы айтып түсіндірдік.
2020-2021 оқу жылына арналған кәмелетке толмағандар арасында
суицидтік мінез-құлықтың алдын –алу жөніндегі іс-шаралар.
Өткізілген іс-шара мақсаты: Жасөспірімдер арасындағы суициалды мінез-құлықтың алдын-алу.
Жалпы мектеп оқушы саны: 286
Кәмелетке толмағандар арасында суцидтік мінезді ескертку және оның алдын алу мақстаныда директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасары Л.Уразбекова, мектеп психологі-А.Колдаспекова, мектеп медбикесі- Көжекова Жанар бірлесе отырып жұмыс жоспары құрылып, бекітілді.
ДТІЖО- Л.Уразбекова, мектеп психологі-А.Колдаспекова және сынып жетекшілермен бірлесе отырып тұрақты түрде сәтсіз жанұяларды анықтау жұмыстары жүргізілуде. Қазіргі кезге дейін сәтсіз жанұя анықталмады.
Қыркүйек айының екінші аптасында ата-аналар комитетімен санитарлық талаптарды орындай отырып, «Сіз өз балаңызды білесіз бе?» тақырыбында сауалнама алды. Сауалнамаға 8 ата-ана келіп, 50 ата-ана гугл формасы арқылы жауап берді. Нәтижесінде ата-аналар өз балаларының мінез-құлық ерекшеліктерін, оқушы бойындағы қасиеттерін, оқу пәндеріне қызығушылығын және балалардың қандай кәсіби мамандыққа икемділігі бар екенідігі анықталды.


Қыркүйек айының төртінші аптасында «Ата –ана мен бала арасындағы қарым қатынас» туралы бейнероликтерді, ата-аналар чаттарына жіберу арқылы кері байланыс алды.
Мақсаты: Адамзатты тәрбиелеу өте ұзақ және күрделі процесс. Жеке бастың қалыптасуы,оның рухани жағынан дамуы бала кезден бастау алады. Жас шыбық иілуге қандай икемді болса, бала да тәрбиені қабылдауға сондай бейім. Отбасы тұлға қалыптастырушы бесік екенін түсіндіру.



Қазан айында «Жасөспірімдердегі суициалды мінез-құлықтың алдын-алу» тақырыбында баяндама жазып, сынып жетекшілер арқылы ата-аналар чаттарына жіберді. Баяндама бойынша ата-аналардан кері байланыс берді. Ата аналар тарапынан қойылған сұрақтарға жауап берілді.
Қараша айында 7-11 сынып оқушылар арасында суицидтік бағыттылықты анықтау СБА әдістемесі бойынша «Тұлғалық сауалнама» гугл формамен алынды.
Мақсаты: 13-18 жасар жасөспірімдердің суицитдік қауіпті ұстанымдарын анықтаудағы бағдарланған әдістеме ретінде құрылған. Әдістеме депресиялық, невротикалық жағдайды және қарым-қатынас деңгейін анықтауға бағытталған.
Жалпы шкала саны 4, негіздеме саны 74.



І шкала «Ш» - шыншылдық шкаласы.
Нәтиженің шынайылығын бағалайды. 8-10 балл шыншылдықтың жоғары деңгейі; 4-7 балл – орташа деңгей; 0-3 балл шыншылдықтың төмен деңгейі, бұл әлеуметтік қолдауға бағдарланған, жауапты шынай деп бағалауға болмайды.
ІІ шкала «Д» - депрессивтілік шкаласы.
Депрессивті жағдайға бейімділігін анықтайды. 17 – 21 балл жоғары, бұл белгілердің эмоционалдық көңіл-күйіне, жүріс-тұрысына, өз-өзіне және қоршаған ортаға қарым – қатынасында болуын сипаттайды.
8-16 балл орташа деңгей, 1 – 7 балл төмен деңгей.
ІІІ шкала «Н» - невротизация шкаласы.
Невротизм деңгейін анықтайды. 17 – 21 балл жоғары баға эмоционалдық тұрақсыздық, қобалжу негізінде көрінетін невротикалық синдромға тән келуі мүмкін.
ІV шкала «Қ» - қарым-қатынас шкаласы.
Қарым-қатынас деңгейін анықтайды. 17-21 қарым-қатынастың жоғары деңгейі. 8-16 балл – орташа деңгей, 1-7 балл төмен деңгей. Қарым қатынастың төмен деңгейі депрессивтілік пен невротизацияның жоғары көрсеткішімен сәйкес келуі зерттелушінің суицидтік қауіпті ұстанымының белгілері, яғни, «өлімге пассивті келісім беру» болып табылады.

Көрсеткіштік кесте

Деңгейлері «Ш» «Д» «Н» «Қ»
Жоғары деңгей 6 38% - Бар - 3 9%
Орташа деңгей 10 62% 7 44% Жоқ 100% 13 81%
Төмен деңгей - 9 56%

Қорытынды
Оқушыларға 74 сұрақтан тұратын суицидтік бағыттылықты анықтауға (СБА) арналған сауалнама берілді. Олар әр бір сұраққа «келісемін» және «келіспеймін» деп жауап беруге тиіс болатын. Сауалнаманың нәтижесі әр бір оқушының жауабына сай 4 критерий бойынша шығарылады.
Көрсеткіштік кестеге және диаграммаға қарасақ, шынайылық шкаласы бойынша сыныптың 38%-ы жоғары деңгейді, 62%-ы орташа деңгейді көрсетіп отыр. Төмен деңгей жоқ. Бұл өте көңілге қонымды жағдай. Мәселен, оқушыларымыз толық ашылды демесек те, олардың басым бөлігі шынайы жауап беруге ұмытылғандары. Депрессивтілік жағдайыдың орташа деңгейін сыныптың 44% және төмен деңгейін 56%-ы көрсетіп отыр. Невротикалық жағдай ешбір оқушыда жоқ. Ал қарым-қатынасқа тез түсе алатын оқушылар сыныптың 9%-ын құрайды, сыныптың 81%, яғни қалған басым бөлігі қарым-қатынасқа орташа деңгейде түсе алады. Сыныпта қарым-қатынасқа аса тез түсе алмайтын, яғни төмен деңгейді көрсетіп отырған оқушылар жоқ. Депрессивтілік шкаласы бойынша орта деңгейді көрсетіп отырған оқушылармен сынып жетекші және психолог тарапынан, жекелеген жұмыстар жүргізілуі керек.

Сауалнама нәтижесінде оқушылар арасында ешқандай деректер анықталмады.

Өмірдегі «қиын» жағдайдан шығу үшін «жеткіншекке жадынама» бұрыш ұйымдастыру «Сенім телефоны» нөмірлерін насихаттау, тарату мақсатында «Сенім телефоны» тұрақты түрде жұмыс істейді, және сол туралы ақпараттар оқушылар да, ата-аналар да хабардар. Қандай жағдайда болмасын мәселенің шешілетін қиын жағдайдан шығу әрекетінің бар екендігін оқушыларға психологиялық оқу іс-әрекетінің және сауалнама барысында да түсінік жұмыстары жүргізіледі.

«Адам құқығы, бала құқығы» онкүндігіне орай 7-11 сыныптардан «Өз құқығыңды білесің ба?» атты сауалнама алынып, жалпы ата – аналар чаттарына слайд түрінде кеңес берілді.
Қатысқан оқушылар саны: 98

1. 7 «А» - 20 оқушы
2. 7 «Ә» - 16 оқушы
3. 8 сынып – 15 оқушы
4. 9 «А» - 15 оқушы
5. 9 «Ә» - 16 оқушы
6. 10 сынып – 6 оқушы
7. 11 сынып – 10 оқушы

Қорытынды: Сауалнама қорытындысы бойынша оқушылар өз құқықтарын білетіндігі анықталды.

Қатігездік пен зорлық-зомбылыққа байланысты «Зорлық-зомбылықсыз балалық шақ» тақырыбында жасырын сауалнама алынды. «Тұрмыстық зорлық-зомбылықтың баланың психо – эмоционалды дамуына әсері» атты слайд ата-аналар чаттарына жіберілді.
Сауалнамаға жалпы 7-11 сынып оқушылары қатысты.
Қатысқан оқушылар саны – 91
Қатыспаған оқушы саны – 19
Тақырыбы: Жыныстық сипаттағы және зорлық-зомбылық.
Мақсаты: Оқушылар арасындағы зорлық-зомбылық жыныстық сипатын анықтау.
Қорытынды: Оқушылардан сауалнама алмас бұрын жоғарыда аталған тақырып бойынша слайд жіберіліп, кеңес берілді. Сауалнама қорытындысы бойынша зорлық – зомбылыққа қатысты оқушылар арасында ешқандай деректер анықталмады.
«Қыз - ұлт болашағының анасы» тақырыбында жиналыс өтті. Баяндама оқылып, «Қыз бала тәрбиесі қандай болу керек?» атты сауалнама алынды. Нәтижесінде
Сауалнамаға жалпы 7-11 сынып қыздары қатысты.
Қатысқан қыздар саны – 38

Мақсаты: сауалнама мақсаты оқуға деген қызығушылығын анықтап, ерте жүктілік туралы ақпарат беру

Қорытынды: 7-11 сынып қыздар арасында сауалнама алынып, нәтижесі шығарылды. Қыздар өздері туралы толық әрі шынайы жауап жазды. Қыздар арасында ерте жүктіліктің қыз тағдырына әсерін жақсы біледі. Мектепте ерте жүктілікке тап болған қыздар анықталған жоқ. Сауалнама бойынша көп қыздар «Ерте жүктіліктің алдын алу жолдары туралы» толық таныс емес.

Ұсыныс:
Мектеп медбикесі ерте жүктіліктің алдын алу жолдарымен таныстыру, ақпарат беру, түсіндіру жұмыстарын жүргізу.
Сынып жетекшілерге:қыздарға арналған ырым-тыйымдар туралы түсінік беру жұмыстарын жүргізу. Қыздардың ата-аналарымен байланыс жасап, қыздарға тәрбие берудің тиімді жолдарын түсіндіру.


Кез келген уақытта қол жетімді болу үшін мектебімізде «жеткіншекке жаднама» бұрышы ұйымдастырылған «Сенім поштасы» жұмыс істейді.



Педагогтар тарапынан жәбірлеу, қолдану жағдайларына алдын алу үшін мұғалімдермен оқушылар арасындағы қарым қатынасқа бақылау жасау үшін анонимдік сауалнама алынды.
Сауалнама қорытындысы оң нәтиже көрсетті мектеп мұғалімдер мен оқушылар арасында сыпайылық қарым қатынас орнаған. Бір-біріне құрмет байқалады.
2021 жылдың 03 наурыз күні карантиндік ережені ұстана отырып, шағын топтағы ата-аналармен «Жасөспірімдердің суицидтік мінез-құлық танытуының алдын алу» тақырыбында жиналыс өткізілді.
Мақсаты: Жасөспірімдердің суицидтік мінез-құлық танытуының алдын алу бойынша ата-аналарға түсінік жұмыстарын жүргізу.
Жиналыс барысында «Сіз қандай ата-анасыз?» тақырыбында сауалнама алынды.

2021 жылдың 01 наурыз күні ватсап желісінде «Ата-ана мен бала арасындағы қарым-қатынас» тақырыбында 1-11 сынып ата-аналарымен жиналыс өткізілді.
Мақсаты: Отбасындағы тәрбиенің бала өміріндегі маңыздылығын түсіндіру,жасөспірімдердің депрессияға ұшырауының алдын-алу. Баяндама чаттар арқылы ата-аналарға жіберілді.
Сынып жетекшілер ата-аналардан кері байланыс алды. Ата-аналар тарапынан қойылған сұрақтарға жауап берілді.


Қорытынды: Мектептегі психологиялық ахуалды қалыптастыруда атқарылған жұмыстар бойынша. Балаларға психологиялық диогностикалық карталар толтырылды, жаңадан келген оқушыларды мектепке, сынып ұжымына бейімдеу мақсатында (жаңа оқушы,) ер балармен және қыз балалармен жеке жұмыстар жүргізілді. Сынып жетекшілермен тығыз байланыста жұмыс істедік.
Кемшіліктер: мектепшілік есепте тұрған оқушылармен, ата-аналарымен жиі кездесіп,әңгімелесу.
Ұсыныстар: Тәрбиесі қиындық туғызатын оқушылармен сынып жетекшілері көңіл бөліп,уақытында жұмыс жасаса.

4.9-сыныпдарда оқушылардың кәсіби ой-ниетін,бағытын анықтау
Мақсаты:оқушыларға болашақ мамандықты таңдауға көмектесу. Мамандық әлемі оның ерекшеліктері туралы түсініктерін кеңейту.
9-сыныпдарда оқушылардың кәсіби ой-ниетін,бағытын анықтау мақсатында А.Е.Голомшток әдістемесі бойынша сұрақнама,тесттер алынып болжау қорытындысы анықталды.
9 сынып оқушыларына арналған мотивациялық кеңестер берілді. Кәсіби бейімділігіне байланысты тест жұмысы алынды. «Сенімділік менің серігім» атты тренинг өткізілді. Ата-аналар чаттарына «Мамандық таңдауда бағыт – бағдар беру» атты видеоролик жіберілді, ата-аналар танысып кері байланыс жасады.

Жалпы 10-сыныпқа қалатын оқушылардың бағыттары жаратылыстану бағытты таңдап отыр.
Қорытынды: 9-сынып оқушылары өз-өздеріне сенімді, өздерінің таңдап отырған мамандықтарын жақсы біледі. Жалпы 9-сыныптардың бір-бірімен қарым-қатынасы жақсы.
5.ҰБТ-тапсыратын оқушылармен психалогиялық жұмыс
Мақсаты: оқушылардың өмір туралы, мамандықтар туралы көзқарасын анықтау. Таңдаған мамандығының өз бейімділігі мен қабілетіне сәйкес келуін нақтылау . мамандықа деген жауапкершілігін, сенімін қалыптастыру.
2020-2021 оқу жылында 11-сынып оқитын оқушылар 11. Олардың күнделікті көңіл-күйлеріне назар аударып, психологиялық диагностикалар өткізіліп, кеңестер беріліп отырды. Жас жеткіншектерге керекті жаднамалар таратылып, өзі уақыттарын үнемдеу мақсатында күн тәртібі бірлесе құрылды. «Сен ҰБТ болуын қалайсынба?», Емтиханға және ҰБТ-ға дайындалу кезінде қалай тамақтану керек?, Оқығанды қалай есте сақтауға болады?, « Сіз өзіңізді бақылай аласыз ба?», «Өзіңе деген сенімділік дәрежесі қандай?» «Есте сақтау қабілеттерін арттыру жаттығулары. Стрестік ситуациялардан қалай шығуға болады 11 сынып оқушыларының өзін-өзі бағалауын, сенімді болуын анықтау мақсатында жұмыстар жүргізілді.
«Менің дінге көзқарасым» сауалнама, «Оқушылардың уақытты үнемдей білуін дағдыландыру» «ҰБТ-ға психологиялық дайындық» тренинг жаттығулары, «Жеке тұлғаны геометриялық фигуралар арқылы анықтау», «Ақыл мен немесе жүрекпен психологиялық тест», «Стрессті қалай жеңуге
болады?», «Күйзеліске қарсы гимнастика»,тақырыптарында кеңестер, әңгімелер, сауалнамалар алынып, тренинг-жаттығулары өтіліді.

Қорытынды: жалпы 11-сынып оқушылары өз-өздеріне сенімді, өздерінің қандай мамандыққа баратындарын біледі, қарым-қатынастары жақсы.
6. Үйден оқитын оушылармен жұмыс
Мақсаты: Үйден оқитын оқушының көңіл-күйін, сабаққа деген ынтасын анықтау.
2020-2021 оқу жылында 1 оқушы үйден оқиды. Көмекші бағдарламамен. Оқушы кітаппен қамтылған. Пән мұғалімдері өздерінің сабақ кестесіне сай сабақтарын өтті. Үйден оқитын оқушыны әр түрлі іс-шараларға қатыстырдық. Оқушымен аптасына 2 рет түзету дамыту сабағы өтті.



Қорытынды. Үйден оқитын оқушының көңіл-күйі жақсы сабаққа деген ынтасы орташа. Пән мұғалімдерімен қарым-қатынасы жақсы.
Ұсыныстар: Үйден оқитын оқушыға отбасы тарапынан көңіл бөлінсе.
7. Мектеп ұжыммен жұмыс
«Қашықтықтан оқыту кезінде оқушы мен мұғалімнің қарым-қатынасы» деген тақырыпта өзін-өзі тану, түсіну, ортамен үйлесімді қарым қатынас жасауға дағдыландыру, мәдени сөйлеу білігін дамыту, өзара жағымды қарым-қатынасын арттыру мақсатында мұғалімдер чатына слайд жіберілді.
«Мұғалім әдебі» тақырыбында баяндама оқылып, тренинг жүргізілді.

Мектепке жаңадан келген «Жас мамандармен» жұмыс жүргізілді. Психологиялық әдістемелер алынды. Кеңес берілді.





2021-2022оқу жылына
Ұсыныстар:
1. 1-5 сыныптардың бейімделуі бойынша мынандай жұмыстар атқару қажет.
Сынып жетекшілеріне сыныптағы балалардың сынып ұжымында ауызбіршілік, татулық әлі де болса әлсіз екендігін ескере отырып, сынып оқушыларымен достық, бірлік тақырыптарында тәрбие сағаттары мен ойындар өткізіп отырса.
2. ҰБТ-тапсыратын оқушыларға психологиялық көмек көрсету.
3. Үйден оқитын оқушының ата-анасына,пән мұғалімдеріне оқушыларға көп көңіл аудару.

Мектеп педагог-психологы А.Қолдасбекова



]]> admin Mon, 14 Mar 2022 11:08:51 +0600